DOORGEEF MAGAZINE JE GROEIT ER NIET OVERHEEN! NEE, DIE ÉNE KRUIMEL MAG OOK NIET! #2 | JUNI 2026 MAGAZINE OVERAL INGREDIËNTEN CHECKEN!
04 Start campagne Begrijp jij Glutenvrij? 06 Het glutenvrije dieet simpel uitgelegd 08 Puzzel met een missie 10 Hellens glutenvrije uitdaging 12 Doe een glutenvrije challenge 15 Column Floris van Overveld 16 Vijf vragen aan horecaman Rob 20 Dit is jouw verhaal 22 Koken voor glutenvrije vrienden 24 Het zit tussen je oren 26 8 tips tegen kruisbesmetting 28 Een glutenvrij menu 32 De droom van meester Jaap 34 Uitgaan als twintiger met coeliakie 36 Begrip in voetbalkantines ver te zoeken 38 Van bananendieet tot bloedtest 42 Kun je genezen van coeliakie? 44 Lekkernij 46 Als coeliakie tot isolement leidt 48 Jouw mening 50 Colofon Glutenvrij Magazine is deze keer wel heel speciaal! Zoals je in het openingsartikel kunt lezen, is dit een campagne-magazine. Het blad van onze leden is deze keer omgetoverd tot een editie die bestemd is voor ‘de omgeving’ van onze NCV-leden. Die omgeving kan soms wel een goed bedoeld steuntje in de rug gebruiken om meer kennis over de autoimmuunziekte coeliakie te krijgen en daarmee ook meer begrip ervoor. We hopen natuurlijk van harte dat het magazine, als onderdeel van de campagne ‘Begrijp jij Glutenvrij?’, daaraan kan bijdragen. Deze keer wens ik dan ook de familieleden, vrienden, collega’s, kennissen en buren van onze NCV-leden veel leesplezier toe als zij dit magazine cadeau krijgen! Annette Karimi hoofdredacteur 10 26 44 4 3 INHOUD & VOORWOORD GLUTENVRIJ JUNI 2026 .nl www. BESTEL OP Blijf op de hoogte! Mega deals Winacties Jubileumbox JAAR! vier dit jubileum deze maand samen met ons! .nl www. BESTEL OP Blijf op de hoogte! Mega deals Winacties Jubileumbox vier dit jubileum deze maand samen met ons!
Vertel mijn juf dat ik geen gluten mag VOOR JE LIGT EEN SPECIALE EDITIE VAN GLUTENVRIJ MAGAZINE, HET LEDENBLAD VAN DE NEDERLANDSE COELIAKIE VERENIGING (NCV). DEZE KEER EEN SPECIAAL DOORGEEFMAGAZINE. HIERMEE TRAPPEN WE DE BEWUSTWORDINGSCAMPAGNE BEGRIJP JIJ GLUTENVRIJ? AF. De campagne ga je terugzien op de website, in nieuwsbrieven en op social media. We vragen jou als NCV-lid van harte mee te werken door berichten te delen en het magazine door te geven. NCV-directeur Floris van Overveld: ‘Geef het vooral aan mensen van wie je vindt dat ze glutenvrij beter mogen begrijpen. We hebben een prachtig en krachtig blad gemaakt, onderdeel van de campagne, om met jullie ervoor te zorgen dat je vaker zorgeloos kunt meedoen.’ WAAROM DEZE CAMPAGNE? Onze leden moeten te vaak uitleggen wat coeliakie is. En ze krijgen te veel (goedbedoelde) opmerkingen als ‘Een klein beetje gluten kan toch wel?’ of ‘Misschien groeit je kind er wel overheen in de puberteit‘. Ze zien de zoveelste traktatie aan hun neus voorbijgaan, nemen altijd zelf eten mee naar hun werk en slaan de bedrijfsbarbecue maar over. Met deze campagne willen we de omgeving laten zien wat het glutenvrije dieet écht betekent in het dagelijks leven als je coeliakie, glutensensitiviteit (NCGS) of dermatitis herpetiformis hebt. Op school, op het werk én thuis. NOODZAKELIJK In dit magazine lees je onder andere persoonlijke verhalen van mensen met een medisch noodzakelijk glutenvrij dieet. Deze verhalen schetsen een goed beeld van het leven met deze aandoeningen en maken duidelijk dat eten met gluten iemand ernstig ziek maakt. Deel deze verhalen met vrienden en familie. Of vertel je eigen verhaal. Daarnaast kun je veel lezen over wat het glutenvrije dieet is, en welke misverstanden er heersen. Deel dit. Laat je collega een puzzel invullen. Geef de recepten door aan je familie en daag jezelf, als je niet glutenvrij bent, uit voor een glutenvrije challenge. WAT KUN JE NOG MEER DOEN? • Geef de tips over kruisbesmetting door aan je favoriete restaurant. • Leg dit magazine in de sportkantine, bijvoorbeeld van jouw voetbalclub. Zo lezen anderen over jouw leven met een glutenvrij dieet. • Gebruik de afsprakenkaart om op school goede afspraken te maken met de leerkracht van je kind met coeliakie. 5 GLUTENVRIJ JUNI 2026 Je kunt twee extra magazines aanvragen via: www.glutenvrij.nl Volg ook de website en de nieuwsbrief GEEF DIT MAGAZINE DOOR! Bijvoorbeeld aan een vriend(in) die voor je wil koken of je favoriete restaurant OP DE FOTO: INGMAR HOFSTÉ, MIEKE TEUNISSEN EN DENISE SCHNEIDER MET LUME. CONCEPT: JONA VAN BREEMEN, CORINNE BOLINK FOTOGRAFIE: KIM KRIJNEN VISAGIE: MADE UP BY CORINNE
Maar wat is gluten? Gluten is een eiwit dat van nature voorkomt in de volgende graansoorten: (khorasan)tarwe, spelt, rogge, gerst en gort. Het zit ook in producten die van deze granen zijn gemaakt. Heb je coeliakie, dan maakt je lichaam antistoffen aan tegen je eigen weefsels. Door het eten van gluten ontstaan namelijk ontstekings- reacties in het darmslijmvlies van de dunne darm. Hierdoor beschadigen de darmvlokken en worden belangrijke voedingsstoffen niet goed meer opgenomen. Dan is een strikt dieet zonder gluten nodig. Hoe ziet dat er nu uit? HET ONTBIJT KLEINE AANPASSINGEN Een typisch ontbijt bestaat vaak uit een beschuitje, een cracker, cruesli of een bakje yoghurt met granola met een glas sap en een kop koffie of thee. Dit zijn simpele producten, maar daar zit vrijwel altijd gluten in. Voor een glutenvrij ontbijt moet je deze vervangen door (duurdere) glutenvrije varianten. Pure yoghurt en kwark zonder toevoegingen zijn meestal van nature glutenvrij. In dranken schuilt ook een risico. Sommige theesoorten bevatten gluten. Alternatieven voor koffie, zoals granenkoffie, zijn vaak ook niet glutenvrij. Hoe zit het met ontbijt- en zuiveldranken? Daar worden steeds vaker vezels aan toegevoegd. Die kunnen weer afkomstig zijn van glutenbevattende granen. Iemand met een glutenvrij dieet moet dus ALTIJD het etiket lezen. Ook omdat ingrediënten in een product kunnen veranderen. DE LUNCH DENK IN MOGELIJKHEDEN De Nederlandse lunch draait nog vaak om brood. En laat dat nou nét heel veel gluten bevatten. Er zijn glutenvrije broodsoorten, en ook crackers, verkrijgbaar. Voor broodbeleg, van hagelslag tot vleeswaren en van chocopasta tot broodsalades, geldt dat hier gluten in verwerkt kan zijn. Beleg dat in de regel vaak wel kan is pindakaas, appelstroop, jam, groentespreads, hummus en onbewerkte kaas en vleeswaren. Overigens verschilt glutenvrij brood qua prijs enorm van glutenvol brood. Voor 500 gram gewoon brood betaal je gemiddeld € 1,80. Voor glutenvrij brood leg je al gauw € 4,80 neer. Naast het controleren van de ingrediënten moet iemand die glutenvrij eten klaarmaakt ook goed letten op veel andere dingen. Zo kan een snijplank waar eerder gewoon brood op lag, zorgen voor kruisbesmetting. Oftewel: glutenvolle broodkruimels die op glutenvrij brood komen. Dat kan al voor klachten zorgen bij iemand met een glutenvrij dieet. Hetzelfde geldt voor messen en ander keukengerei. Eerst een glutenvolle boterham besmeren en daarna met datzelfde mes in de jam? Die jam is dan niet meer glutenvrij. Er kan een kruimel in terecht zijn gekomen. Een huishouden waar glutenvrij wordt gegeten heeft om die reden vaak alles dubbel. Zo staan er vaak een extra pot jam en kuipje smeerboter op tafel met een sticker met ‘glutenvrij’ erop. Dit is een van de trucjes om kruisbesmetting te voorkomen. HET AVONDETEN VERRASSEND EENVOUDIG Een glutenvrije avondmaaltijd is vaak makkelijker. Aardappelen, groente, vlees (onbewerkt) en rijst zijn van nature glutenvrij. Pasta is dat niet, maar er zijn veel glutenvrije pastasoorten verkrijgbaar. Waar liggen de risico’s bij het warme eten? • Kant-en-klare pakjes en zakjes, zoals sauzen en kruidenmixen. • Bouillonblokjes. • Gepaneerde producten (vaak met tarwe). • Sommige vleesvervangers. • Bak- en braadproducten. HOE KAN JIJ TE WETEN KOMEN OF EEN PRODUCT GLUTENVRIJ IS? Op verpakkingen staat altijd welke ingrediënten zijn gebruikt. Bevat een product gluten? Dan moet dit vermeld worden. Allergenen moeten worden benadrukt. Glutenbevattende granen zijn allergenen, vandaar dat je tarwe, gerst of rogge vaak dikgedrukt of met HOOFDLETTERS ziet staan. Zie je een glutenvrij logo of glutenvrije claim? Dan is het product veilig. Geen logo? Lees dan altijd de ingrediëntenlijst. Zie je geen glutenbevattende ingrediënten? Dan is het product qua ingrediënten glutenvrij. Je leest het al, glutenvrij eten vraagt om aandacht en aanpassingen. Kook je voor iemand die glutenvrij moet eten? Leuk! Stem dan af met diegene, en vraag waar je op moet letten. Verderop leggen we in dit magazine in 8 tips uit hoe jij kruisbesmetting voorkomt. We geven je ook een paar leuke glutenvrije recepten om iemand met coeliakie te verrassen! Deel dit artikel met een geïnteresseerde vriend, collega of familielid! 7 GLUTENVRIJ JUNI 2026 GEEN HIPPE KEUZE, MAAR NOODZAAK GLUTENVRIJ ETEN EEN TREND OF EEN HIPPE KEUZE? BIJ DE AUTO-IMMUUNZIEKTE COELIAKIE (EN GLUTENSENSITIVITEIT/NCGS EN DERMATITIS HERPETIFORMIS) SPEELT GLUTEN EEN HOOFDROL EN IS EEN GLUTENVRIJ DIEET GEEN KEUZE MAAR PURE NOODZAAK. STERKER NOG, HET IS ZELFS DE ENIGE BEHANDELING. EIGENLIJK SPREKEN WE LIEVER VAN EEN GLUTENVRIJ LEVEN, OMDAT JE ER ALTIJD EN OVERAL REKENING MEE MOET HOUDEN. AAN DE HAND VAN DRIE DAGELIJKSE HOOFDMAALTIJDEN LATEN WE ZIEN WAAR IEMAND ELKE DAG OP MOET LETTEN ALS GLUTEN UIT DEN BOZE IS. TEKST: CHRIS MAK Het glutenvrije dieet simpel uitgelegd! 6 GLUTENVRIJ JUNI 2026
1 2 20 3 11 2 4 18 5 16 6 7 8 8 9 10 6 11 22 10 12 9 13 14 1 15 13 21 16 19 17 3 14 17 18 7 12 19 15 20 5 23 4 Doe mee en win een glutenvrij pakket! 1 2 3 4 5 6 7 8 16 9 17 10 18 11 19 12 20 13 21 14 22 15 23 Vul hier de oplossing in door de letters uit de groene vakjes in te vullen (gebruik de witte cijfers voor de volgorde). Puzzel met een missie! Stuur je oplossing vóór 1 augustus 2026! Deze kruiswoordpuzzel laat je op een leuke manier kennismaken met het glutenvrije dieet. Speciaal gemaakt om door te geven aan iemand zonder coeliakie. Of nog leuker: om samen in te vullen met bijvoorbeeld een vriend, vriendin, klasgenoot, tante, collega... Oftewel: iemand waarvan jij zou willen dat die net wat meer weet over het dieet dat jij zo strikt moet volgen. Naast het opdoen van meer kennis en hopelijk ook het creëren van meer begrip, valt er nog meer te winnen! Onder de juiste inzendingen verloten we tien heerlijke glutenvrije geniet-pakketjes! Dus geef de puzzel snel door en daag iemand uit! Of pak een pen en doe de puzzel samen. Stuur de oplossing naar puzzel@glutenvrij.nl en vermeld duidelijk je naam en e-mailadres. HORIZONTAAL 3. Een eiwit dat voorkomt in de granen tarwe, rogge en gerst. 4. Hierop lees je of een product glutenvrij is of niet. 7. Als gluten onbedoeld terechtkomt in een product dat van nature glutenvrij is. 11. Hierop staat alle productinformatie. 13. Internationaal keurmerk dat aangeeft dat het product veilig glutenvrij is. 16. Veelgebruikte glutenvrije basis voor de avondmaaltijd. 17. Lichaamsdeel dat beschadigt door de inname van gluten als je coeliakie hebt. 18. Wettelijke term die gebruikt mag worden op producten die geen gluten bevatten. 20. Glutenvrij graan dat alleen veilig te gebruiken is als er een glutenvrije claim op staat. VERTICAAL 1. Auto-immuunziekte waarbij gluten schade veroorzaakt in de darmen. 2. Stoffen die allergische reacties kunnen veroorzaken. 5. Apparaat dat gemakkelijk kruisbesmetting veroorzaakt bij gedeeld gebruik. 6. Hier kan gluten in verborgen zitten. 8. Bestanddelen van een product. 9. Van nature glutenvrije graansoort. 10. Glutenbevattend graan dat gebruikt wordt bij de productie van bier. 12. Veelgebruikte graansoort die gluten bevat en waarmee o.a. brood wordt gebakken. 14. Plek waar je goed moet navragen of het gerecht glutenvrij is. 15. Keukengerei om op te snijden dat een groot risico levert op kruisbesmetting bij gedeeld gebruik. 19. Glutenbevattende graansoort die o.a. gebruikt wordt bij het maken van roggebrood. 8 GLUTENVRIJ JUNI 2026
‘Ik stond als een kluns in de winkel’ ‘Voor de lunch kocht ik een glutenvrij casinoachtig brood. Daar begon de uitdaging. Thuis lagen kruimels van glutenvol brood op het aanrecht. Dus ik moest mijn brood aan de andere kant van het aanrecht klaarmaken. De jam had ik van tevoren gegoogeld en gecheckt op gluten. Och, wat viel dat brood tegen… Ik ben een echte broodliefhebber, maar dit brood was niet lekker. Wat het nog erger maakte, is dat mijn vader een warme rookworst op een bord had achtergelaten, en daarop een wit bolletje had gelegd. Broodje rookworst vind ik zo lekker. Maar dat mocht ik natuurlijk niet. Dat vond ik wel lastig.’ ‘Die dag had ik avonddienst op de afdeling Verloskunde in het ziekenhuis. Normaal eet ik een warme maaltijd, meestal ingevroren restjes of een kant-en-klaarmaaltijd die in een bakje past. Er is geen personeelskantine en het bezoekersrestaurant is beperkt open. Nu moest ik goed nadenken en eten voorbereiden. Omdat ik niet weet wanneer ik pauze kan nemen, is het belangrijk dit snel klaar te kunnen maken. Ik had een recept opgezocht en glutenvrije wraps gehaald om te beleggen met gyrosvlees, feta, tomaatjes en eigengemaakte saus van yoghurt, komkommer en knoflook. Dat ging in vijf bakjes mee.’ BAKBOTER Op een goed moment dacht Hellen: Oh jee, ik heb bakboter gebruikt maar niet gekeken wat erin zit. Kan dat wel? Of moet ik nu alles weggooien? ‘Toen heb ik Kiki gebeld. Intussen dacht ik: Hoe los ik dit op als er gluten in zit. Wat is mijn plan B? Dan heb ik nog yoghurt. Ik hoorde van Kiki gelukkig dat de bakboter die ik had gebruikt geen probleem was. Op het werk is het “vechten om de magnetron” met collega’s. Er is maar een magnetron op de afdeling en ik moest drie bakjes opwarmen. En die magnetron is ook niet schoon. Dat kan voor kruisbesmetting zorgen, weet ik. Hoe doe ik dat? Weer appte ik Kiki. Ze zei dat kruisbesmetting geen probleem was zolang de bakjes dicht waren, of goed bedekt waren met magnetronfolie.’ Na alle moeite zijn de wraps geen succes. ‘Ik vond ze vreselijk droog, niet te eten’, zegt Hellen. Kiki schiet in de lach. ‘Als ik hoor waar Hellen allemaal aan moest denken die ene dag, dan weet ik ook weer hoeveel aanpassingen ik zelf heb moeten doen. Voor mij is het nu heel gewoon. Vrijwel alles maak ik inmiddels zelf, van muesli tot pastasaus en pitabroodjes.’ PLAN B Voor Hellen was het maar een dag. Toch heeft ze veel geleerd. ‘Ik wist niet dat glutenvrij eten veel meer kost. Ik laat me leiden door de aanbiedingen en vergeleken met Kiki heb ik zoveel opties. Ik heb nu een dag niet lekker gegeten, maar morgen eet ik weer lekker mijn stamppotje. Maar je zal dit gevecht elke dag maar moeten aangaan: je bewust zijn van alles wat je in je mond stopt, discipline opbrengen, aanpassen, afwegingen maken en telkens een plan B bedenken.’ Kiki: ‘Ik vind het echt heel leuk dat je dit voor mij gedaan hebt.’ Belangrijker dan de vraag of ze bij Hellen zou durven eten vindt ze de vriendschap en het contact. ‘Daar gaat het om, en de intentie die iemand heeft om iets voor jou te doen. Afspreken bij een restaurant doen we eigenlijk niet meer, we gaan lekker wandelen of bij mij theedrinken. Dan weet ik zeker dat alles veilig is.’ 11 GLUTENVRIJ JUNI 2026 Hellens glutenvrije uitdaging Een dag strikt glutenvrij eten EEN DAG ETEN ZONDER GLUTEN? HET IS DE GEWOONSTE ZAAK VAN DE WERELD VOOR IEMAND MET COELIAKIE. MAAR ALS JE NIET GLUTENVRIJ BENT, IS DAT EEN FLINKE UITDAGING. HELLEN SCHMITZ (35) UIT HETEREN WEET NU EEN BEETJE HOE HET IS OM GLUTENVRIJ TE MOETEN ETEN. HAAR GLUTENVRIJE VRIENDIN KIKI BUIJS (35) UIT ANDELST DAAGDE HAAR UIT OM EEN DAG STRIKT GLUTENVRIJ TE ETEN. WE SPREKEN MET DE VRIENDINNEN OVER HELLENS ERVARING. TEKST: ANNETTE KARIMI Kiki Buijs, moeder van twee dochters, kreeg twee jaar geleden de diagnose coeliakie. ‘Ik heb voedings- en gezondheidsleer gestudeerd en ik hou erg van koken en bakken. Dat was een enorm voordeel toen ik met mijn gezin glutenvrij moest gaan eten.’ Dat is een groot contrast met goede vriendin Hellen. ‘Ik ben geen keukenprinses. Natuurlijk hou ik van lekker eten, maar ik ben er helemaal niet mee bezig. Ik eet vaak met pakjes en zakjes, en wat voorhanden en makkelijk is’, vertelt de verpleegkundige. ‘Soms eet ik ook gewoon een boterham uit het vuistje, op weg naar mijn werk’. Toch nam ze de challenge aan om een dag strikt het glutenvrije dieet te volgen. Hellen: ‘Ik was benieuwd naar de inzichten die het me oplevert. Maar ik heb wel gevraagd of Kiki me wilde helpen. Normaal bekijk ik geen enkel etiket en ben ik na vijf minuten al de winkel uit. Dus toen ik eten ging kopen om een dag glutenvrij te eten, stond ik als een kluns in de winkel. Eerst wist ik niet waar ik glutenvrije producten moest zoeken. Ik deed wel drie kwartier over mijn boodschappen.’ FRAMBOZEN Hellen: ‘Voor het ontbijt had ik bedacht om Griekse yoghurt te eten. Dat eet ik normaal met cruesli. Nu heb ik de cruesli laten staan en extra fruit erin gedaan: ontdooide frambozen, een appeltje en een banaan. Ik haalde expres kleine bakjes yoghurt omdat andere gezinsleden met hun lepel in de grote bak kunnen roeren, en voor kruisbesmetting kunnen zorgen. Voor een toetje heb ik wel met twintig potjes yoghurt, met een smaakje, in mijn handen gestaan om te kijken of er geen gluten in zat.’ 10 GLUTENVRIJ JUNI 2026
GOUDEN TIPS Glutenfouten voorkomen? Lees de regels tegen kruisbesmetting in dit magazine! En hier kun je nog meer info vinden: www.BegrijpJijGlutenvrij.nl/ kruisbesmetting en www.BegrijpJijGlutenvrij.nl/ challenge CHALLENGE 3 Zoek een leuk glutenvrij restaurant Is er in jouw kring iemand met een glutenvrij dieet binnenkort jarig? Wat een leuk cadeau als je de jarige job uitnodigt in een restaurant dat is aangesloten bij de Horeca Alliantie Glutenvrij. Wedden dat het ook voor jou genieten wordt?! Kijk hier voor de aangesloten restaurants: www.glutenvrij.nl/overzichtglutenvrije-restaurants. CHALLENGE 5 Kook een avondje glutenvrij Eet jij altijd bij iemand die glutenvrij is? Dan is het natuurlijk superleuk als je de ander verrast met een glutenvrije maaltijd bij jou thuis. Kijk bij het artikel Het glutenvrije dieet simpel uitgelegd hoe je dat aanpakt. Ook komen de tips tegen kruisbesmetting heel goed van pas. Je kunt er ook voor kiezen samen in de database van onze website een lekker recept uit te zoeken. CHALLENGE 4 Eet zelf een dag glutenvrij Ben je geïnspireerd geraakt door de uitdaging die Hellen aannam van haar vriendin? En wil je voor jezelf ontdekken hoe dat is? Dan kun je natuurlijk altijd beslissen om zelf een dag glutenvrij te eten. Degene met een glutenvrij dieet is vast nieuwsgierig naar jouw ervaringen! 13 GLUTENVRIJ JUNI 2026 Daag jezelf uit! DOE EEN GLUTENVRIJE CHALLENGE BEN JIJ EEN FAMILIELID, BUURMAN OF LEIDINGGEVENDE VAN IEMAND MET EEN GLUTENVRIJ DIEET? EN ZOU JE WILLEN WETEN HOE HET IS OM GLUTENVRIJ TE MOETEN LEVEN? DAN IS EEN VAN DEZE GLUTENVRIJE CHALLENGES WAT VOOR JOU! ZO KAN JE OP EEN LEUKE MANIER MEER TE WETEN KOMEN OVER IEMAND DIE ALTIJD GLUTENVRIJ MOET LEVEN. EN JIJ KUNT TEGELIJKERTIJD IEMAND VERRASSEN. HOE LEUK IS DAT?! CHALLENGE 1 Stel een glutenvrij teamuitje voor Je hebt in jouw team iemand met een glutenvrij dieet. Daag dan jouw leidinggevende uit om het eerstvolgende teamuitje geheel glutenvrij te doen. Zijn er vragen? Dan is jouw glutenvrije collega altijd bereid om die te beantwoorden of om mee te denken. CHALLENGE 2 Bak een glutenvrije lekkernij Hou je van bakken? Dan is deze uitdaging zeker iets voor jou. We hebben een eenvoudig recept voor superlekkere glutenvrije kokosbollen in dit magazine staan. Kijk dan ook nog even naar de handige tips om kruisbesmetting te voorkomen. En natuurlijk kan je altijd even overleggen. 12 GLUTENVRIJ JUNI 2026
Immunodiversiteit Je krijgt de diagnose coeliakie. Soms na een lange zoektocht langs klachten, onderzoeken en twijfel. Uiteindelijk vindt een arts wat er aan de hand is: een auto-immuunziekte, voor de rest van je leven. En dan komt het advies dat tegelijk simpel en keihard is: glutenvrij eten. Altijd. Overal. Strikt. Veel artsen kijken daar bijna verontschuldigend bij. Niet omdat ze de ernst niet zien, maar omdat hun gereedschapskist hier ophoudt. Want o jee: coeliakie is niet te fixen. Hooguit onder controle te houden. Met dat vermaledijde glutenvrije eten. En daarmee verandert niet alleen je bord, maar je hele sociale leven. Gluten zit namelijk in de hoeksteen van ons Neder- landse eetpatroon: brood. En ook in pasta, koekjes, bier. En in nog veel meer waar je het niet verwacht. Dus kun je nooit meer spontaan meedoen met al die eetmomenten. Je moet alert zijn, vragen stellen, uitleggen, controleren. Je moet de gezelligheid onderbreken met zinnen die niemand graag uitspreekt: • Is dit echt glutenvrij? • Is dit niet in dezelfde oven gebakken? • Is het snijplankje schoon? En het ongemak zit niet alleen in het vragen. Elke keer voel je het een beetje. Een zucht. Een blik. Ongeduldige stilte. Of juist die goedbedoelde, maar pijnlijke lichtheid: ‘Ach, één keertje kan toch wel?’ In onze Nederlandse context ben je iemand die ‘zeurt’ over het eten. Iemand die moeilijk doet. En voor je het weet ga je dat ook van jezélf denken. Want je ziekte is onzichtbaar. Dus lijkt het alsof je een voorkeur hebt, geen noodzaak. Maar wacht even. Ben je dan echt zo anders dan anderen? Voor mensen die neurologisch een beetje buiten het gemiddelde vallen, gebruiken we inmiddels het woord neurodiversiteit. Een variatie, geen fout. Ook ons immuunsysteem kent vele varianten: er is sprake van immunodiversiteit. Coeliakie is een van die varianten. Want ons immuunsysteem kent vele varianten en het immuunsysteem is bij coeliakie net iets anders afgesteld. En ‘net iets anders afgesteld’ betekent niet meteen ‘raar’. Het immuunsysteem van iemand met coeliakie reageert nu eenmaal heftig op het eiwit gluten. Dat is geen karaktertrek. Geen dieet-hype. Het is een lichamelijke realiteit. En dan wordt het perspectief ineens helder: dat je niet altijd en overal zomaar kunt mee-eten, ligt niet aan jou. Het ligt aan een wereld die nog niet goed heeft geleerd om met die variatie van normaal om te gaan. Dus die wereld mag dat gaan leren, namelijk dat voor sommige mensen dan de rekensom begint: kruimels, plank, mes, boter. Niet omdat ze zeuren, maar omdat hun lijf geen marge kent. Als iemand zegt: ‘Ik moet glutenvrij’, hoor dan geen voorkeur, maar een uitnodiging om samen te bepalen hoe iemand tóch kan meedoen. Reageer niet met een zucht, maar met: ‘Wat goed dat je het zegt. We regelen het.’ Dan is iemand niet meer ‘degene die moeilijk doet’. Maar gewoon deel van het gezelschap. Wie samen wil eten, moet samen ruimte maken. Dat geeft vrijheid. Om niet steeds op scherp te hoeven staan. Dan wordt het weer gewoon wat het altijd had moeten zijn: samen eten. Onbevangen. Met elkaar. Het begin is er. Floris van Overveld NCV-directeur 15 GLUTENVRIJ JUNI 2026 uw voedingsspecialist dat is glutenvrij Genieten, zonder zorgen! Met de Mini Wraps stel je een eenvoudige én volwaardige lunch samen of een heerlijke snack voor on the go. Vind deze wraps terug in de Damhert rayon of het broodschap van je betere supermarkt. Bezoek onze webshop op www.damhert.com. Bron van vezels SCAN ME ! geniet heerlijk glutenvrij www.cereal.nl
3 WAT ZIJN DE BELANGRIJKSTE MAATREGELEN DIE JE IN DE KEUKEN HEBT GENOMEN? Rob laat de keuken zien. ‘Kijk, links hebben we een glutenvrije frituur staan. En aan de rechterkant van de keuken staat de frituur voor niet-glutenvrij. Als de glutenvrije gerechten klaar zijn, zetten we er altijd een vlaggetje op. Dan is duidelijk voor wie de maaltijd is bestemd. De kok weet precies wat hij moet doen. We hebben de glutenvrije regels voor al het personeel er ook “in gedreund”. Een van hen heeft ook een moeder en zus met coeliakie. Hij kwam hier een keer met hen eten. Daarna is hij hier aan de slag gegaan, en weet dus precies hoe het werkt. Het is tot nu toe nooit fout gegaan. We zijn in ieder geval nooit gebeld dat een gast ziek is geworden.’ 4 WELKE REACTIES KRIJG JE TERUG VAN MENSEN MET EEN GLUTENVRIJ DIEET? ‘Ik heb veel vaste glutenvrije gasten, ze komen van heinde en verre door social media en mond-tot-mondreclame. In januari en februari serveerde ik al vijfhonderd glutenvrije maaltijden. In totaal serveer ik ongeveer aan vijfduizend man per jaar glutenvrije maaltijden. Want een ‘gluut’ (iemand met coeliakie, red.) komt nooit alleen, zeg ik altijd. Hij/zij neemt altijd iemand, of meerdere mensen, mee. Afgelopen week zat hier zelfs een gezelschap van tien man, een van hen had coeliakie. Dus waren ze hier komen eten, dan hoefden ze niet bezorgd te zijn. Negen van de tien glutenvrije mensen lopen hier voorbij de keuken en zeggen: “Bedankt. Ik heb heerlijk gegeten.” Het is voor deze mensen gewoon fijn om alles te kunnen eten van de kaart, al hebben ze hier wel last van keuzestress.’ 5 HOE ZOU JE ANDERE HORECACOLLEGA’S ERVAN OVERTUIGEN HETZELFDE TE DOEN? ‘Het kan heel goed voor je restaurantomzet zijn als je er goed mee omgaat. Mensen zijn ook heel blij en dankbaar als ze glutenvrij kunnen eten. Maar je moet er als horecagelegenheid wel helemaal achter staan. Het mag niet fout gaan. Dat is funest. Het personeel moet goed de regels kennen. Op een gegeven moment wordt dat wel routine. We hoeven er hier nauwelijks meer over na te denken. Ik blijf ook altijd zelf nieuwsgierig: als ik in de winkel een nieuw glutenvrij product zie, neem ik het mee en kijk ik naar de ingrediënten.’ *Sea You is aangesloten bij de Horeca Alliantie Glutenvrij van de NCV. TIP: Geef dit interview aan een horecazaak van jouw keuze! 17 GLUTENVRIJ JUNI 2026 Vijf vragen aan horecaman Rob Visser WAT VRAAGT GLUTENVRIJ KOKEN VAN EEN RESTAURANT? Spontaan uit eten kunnen gaan, zoals anderen, is een hartenwens van NCV-leden. Veel horecagelegenheden vinden glutenvrij koken en bakken ingewikkeld. Ze durven ‘het risico’ niet aan om hun gerechten of zelfs hun restaurant als ‘glutenvrij’ te bestempelen. Rob Visser (67), eigenaar van Sea You*, weet niet beter. Op de menukaart in zijn restaurant in Velsen-Noord staan al tien jaar glutenvrije spareribs, kibbeling, bitterballen, kaasstengels, patat en vis. We vragen de doorgewinterde horeca-eigenaar wat ervoor nodig is om glutenvrij eten aan te bieden. 1 WAAROM GING JE GLUTENVRIJ KOKEN EN BAKKEN IN SEA YOU? ‘Achttien jaar geleden zei een dame die er verstand van had dat glutenvrij eten “het” helemaal ging worden. Dat glutenvrije maaltijden heel goed zouden zijn voor de omzet van Sea You. Horecacollega’s verklaarden me voor gek. Die zeiden: “Je moet continu je handen wassen.” Maar zestien jaar geleden kreeg ook mijn dochter Kirsten de diagnose coeliakie. Ik ben toen zelf heel veel gaan lezen over glutenvrij koken. Op YouTube keek ik filmpjes van Cees Holtkamp, patissier en banketbakker. Hij was mijn grote inspiratie. Daarna ben ik zelf de keuken in gedoken en gaan experimenteren en glutenvrij eten gaan aanbieden. Mijn dochter is altijd proefkonijn, want ze wordt al van een kruimeltje ziek.’ 2 WAT WAREN DE BELANGRIJKSTE OBSTAKELS TOEN JE GLUTENVRIJ GING KOKEN EN BAKKEN? ‘Alles van de kaart kan hier glutenvrij. Daar moet je met je restaurant in groeien. Het heeft ook wel een paar jaar geduurd voordat we helemaal in een routine zaten. De moeilijkheid zat hem erin dat we zowel glutenvolle als glutenvrije maaltijden serveren. Dat vraagt wat in de keuken, en bij het samen uitserveren van glutenvolle en glutenvrije maaltijden. Om het risico op kruisbesmetting zo klein mogelijk te houden, vervingen we alles zoveel mogelijk door glutenvrije producten. Alle soepen en sauzen zijn glutenvrij. Ik heb er anderhalf jaar over gedaan om mijn glutenvrije bitterballen en kroketten te perfectioneren en dat is gelukt. Je eet ze nergens met een krokanter korstje, durf ik wel te zeggen. Onze glutenvrije spareribs zijn ook ‘beroemd’. Je kunt ze hier eten, maar we leveren ze ook aan tien andere zaken in andere steden, en we verkopen ze vacuümverpakt met een glutenvrij sausje aan klanten. In coronatijd zijn we ook glutenvrije kibbeling gaan bakken.’ 16 GLUTENVRIJ JUNI 2026
Wil jij iemand meenemen naar een restaurant en geen risico nemen? Kijk dan hier voor de restaurants die zijn aangesloten bij de Horeca Alliantie Glutenvrij: www.glutenvrij.nl/ overzicht-glutenvrije-restaurants Lekker Glutenvrij wordt Zorgeloos Glutenvrij Vanaf deze zomer kun je een nieuwe deursticker tegenkomen bij bedrijven die een zorgeloos glutenvrije maaltijd kunnen verzorgen. De Horeca Alliantie Glutenvrij gaat voortaan verder met het Zorgeloos Glutenvrij-keurmerk, in plaats van ‘Lekker Glutenvrij’. De NCV denkt dat dit beter weergeeft waar het écht om draait, namelijk een veilig, zorgeloos gevoel in de horeca. Ambachtelijke bedrijven die zorgeloos glutenvrij kunnen garanderen, krijgen dit keurmerk. Denk aan restaurants, bakkerijen, hotels, cateraars en foodtrucks. Zij worden geaudit op hun glutenvrije processen, ingrediënten en uiteraard hun omgang met kruisbesmetting. Dus wil je zorgeloos glutenvrij uit eten? Ga dan voor een restaurant met het keurmerk Zorgeloos Glutenvrij! Zo ziet het nieuwe logo eruit: Nieuw animatiefilmpje voor horecaondernemers Speciaal voor de horeca hebben we een kort animatiefilmpje gemaakt, dat in twee minuten uitlegt wat coeliakie is, waarom glutenvrij eten zo belangrijk is en hoe de horeca hun glutenvrije gast kan voorzien van een zorgeloze glutenvrije maaltijd. Dit filmpje maakten we in het kader van de bewustwordingscampagne ‘Begrijp jij Glutenvrij?. ’Want niet alleen jouw collega’s, vrienden en familie moeten begrijpen hoe het werkt, we willen ook dat je zorgeloos kunt genieten in de horeca! Het filmpje kun je hier vinden, samen met alle andere informatie speciaal voor horecaondernemers: www.BegrijpJijGlutenvrij.nl/horeca. scan me Let go, be human and feel a sense of home. your glutenfree comfort zone... GLUTENVRIJ JUNI 2026 5 glutenvrije tips voor restaurants Wij hopen dat andere horecaondernemers, net als Rob, met enige maatregelen ook lekker glutenvrij eten kunnen serveren aan mensen met een glutenvrij dieet. Als NCV zetten we ons daar hard voor in. We vroegen onze accountmanager horeca Marissa Siemons naar vijf tips waarmee een restaurant al een goede eerste stap maakt voor glutenvrij eten. Geef deze door aan een restaurant waar je al weleens eet. Misschien kiest dat restaurant er dan voor om zich ook aan te sluiten bij onze Horeca Alliantie! Plaats een allergenenkaart op de website Iedereen die allergenen moet vermijden, zal eerst online onderzoek doen. Zorg er dus voor dat zij op jouw website makkelijk terug kunnen vinden wat de mogelijkheden zijn. Geef aan wat wél kan Maak een allergenenkaart waarop de mogelijkheden staan. Kun je bijvoorbeeld een salade glutenvrij maken door de croutons weg te laten en een andere dressing te gebruiken? Geef dat dan aan. Of heb je glutenvrije hamburgerbroodjes? Geef dan aan welke hamburgers op je kaart glutenvrij aangeboden kunnen worden (met aanpassingen). Werk met schone materialen Om kruisbesmetting te voorkomen, werk je met schone materialen, zoals bestek, pannen en snijplanken. Pas je basissauzen en marinades aan Zorg dat je basisproducten zoals sauzen en marinades zoveel mogelijk gluten-, of nog beter, allergenenvrij zijn. Dit zorgt ervoor dat je tijdens de drukke avondspits weinig aanpassingen hoeft te doen. Dek maaltijden af in de oven Dek een glutenvrije maaltijd af met bijvoorbeeld aluminiumfolie, of kies voor glutenvrije broodjes in ovenbestendige folie. Meer weten over glutenvrij koken en bakken in de horeca? Bel of mail met Marissa, onze accountmanager horeca. horeca@glutenvrij.nl of 035-6954002 (keuze 3) 1 2 3 4 5 18 GLUTENVRIJ JUNI 2026
Dit betekent coeliakie voor mij (Beschrijf bijvoorbeeld hoe lang je al coeliakie hebt en wat er gebeurt als je toch gluten binnenkrijgt) _______________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________________ Wat betekent dit voor mijn bord? (Schrijf op wat je niet mag eten of juist wél graag eet) _______________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________________ Waar loop ik tegenaan? (Wat zijn de situaties die je het lastigst vindt?) _______________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________________ Hoe kun je mij helpen? _______________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________________ 21 GLUTENVRIJ JUNI 2026 Deel het! DIT IS JOUW VERHAAL Je leeft met een strikt glutenvrij dieet. Dat betekent dat je altijd alert moet zijn, dat je vaak ‘nee’ moet zeggen, en dat je soms de uitzondering bent aan tafel. Misschien heb je wel een steuntje in de rug nodig. Bijvoorbeeld van een familielid, een collega, een vriend(in), of je leidinggevende. Maar hoe leg je dat uit zonder dat het voelt als een last? Wij maakten een invulpagina voor jou. Hier schrijf je persoonlijk op wat jij wilt delen, en hoe de ander jou kan steunen. Geen algemene regels, maar jouw verhaal. Jouw wensen. Jouw grenzen. Vul hem in. Geef hem aan wie je wilt. En maak het gesprek makkelijker. 20 GLUTENVRIJ JUNI 2026
KOKEN VOOR GLUTENVRIJE VRIENDEN MET DE AIRFRYER OF EEN OVENTJE ONDER DE ARM NAAR JE BESTE VRIENDEN OM DAAR LEKKER GLUTENVRIJ TE ETEN. HET LIJKT VOOR BUITENSTAANDERS MISSCHIEN OVERDREVEN. VOOR RICHARD (35) EN TAMARA VENEMA (31) IS HET DE GEWOONSTE ZAAK VAN DE WERELD. BIJ VRIENDEN SJOUKJE DE VRIES EN FREARK FLUITMAN (31) WACHT EEN GRONDIG SCHOON GESOPTE KEUKEN EN WORDT ‘GEWOON’ GLUTENVRIJ GEKOOKT. ‘WE ZIJN SAMEN MEEGEGROEID IN GLUTENVRIJ ETEN NA MIJN DIAGNOSE COELIAKIE’, ALDUS TAMARA. TEKST: ANNETTE KARIMI Iemand met een medisch glutenvrij dieet thuis uitnodigen? Er is veel angst om dat te doen. Want stel dat je een fout maakt? Glutenvrije mensen huiveren zelf ook voor glutenfouten in andermans keuken. Voor vriendin Tamara leerden Sjoukje en Freark etiketten lezen en hun keuken op glutenvrij eten aan te passen. CHINEES Bijna tien jaar geleden raakten Sjoukje en Freark bevriend met Tamara en Richard. Een jaar daarvoor had Tamara de diagnose coeliakie gekregen. Een grote verrassing: ‘Het had net zo goed nummer zeventien op de menukaart van de Chinees kunnen zijn’, grapt ze. ‘Ik wist niet wat het was en had niemand in mijn omgeving met deze auto-immuunziekte. We vermoeden wel dat het van mijn vaders kant komt.’ Terwijl Tamara aan haar glutenvrije leven begint te wennen, komen Sjoukje en Freark in de flat wonen. Sjoukje: ‘Wij kwamen schuin boven hen wonen. Ik weet nog goed dat ze de eerste keer op bezoek kwamen. We nodigden hen uit voor een kennismaking bij ons. Maar we dachten: wat halen we in hemelsnaam in huis? We gingen naar de winkel en daar stonden we voor het glutenvrije schap. We kochten heel droge koek voor bij de koffie. Tamara was wel blij dat we iets voor haar hadden.’ Sjoukje en Freark ontdekken daarna dat ook bakkerijen soms glutenvrij gebak verkopen dat er ‘veel smakelijker uitziet dan wat je in de winkel ziet liggen’. SYMBOOL In de jaren erna raken de stellen steeds meer bevriend en ze komen vaak bij elkaar op bezoek. Warm (glutenvrij) eten gebeurt vooral bij Tamara en Richard. Totdat Sjoukje en Freark kinderen krijgen. Dan is het ook makkelijk dat er bij hen thuis wordt gegeten. Ze wennen eraan om de keuken goed schoon te maken om kruisbesmetting te voorkomen. Het stel leert welke producten Tamara wel en niet kan eten. Freark: ‘In de winkel heb ik etiketten leren lezen. Als er tarwe op staat, dan weet ik dat het niet goed is. De meeste producten van Tamara’s lijstje kennen we inmiddels uit ons hoofd. Als er een nieuw product is, stuur ik meestal een fotootje van het etiket naar Tamara om dubbel te checken. Zij weet meestal meteen of iets kan of niet. Het wordt wel steeds makkelijker met een glutenvrij symbool op de producten, of dat er glutenvrij op staat.’ Deel dit artikel met een geïnteresseerde vriend, collega of familielid! 22 GLUTENVRIJ JUNI 2026 SPANNEND Sjoukje vindt het soms nog spannend met drie kinderen in huis. ‘Ook al maak ik de keuken goed schoon, hang ik schone handdoeken op en komt alles schoon uit de vaatwasser, dan weet ik toch niet helemaal zeker of de kinderen misschien nog een kruimel aan hun handen hebben van een cracker of zo.’ Tamara klopt af aan de tafel: ‘Er is nog nooit iets misgegaan. En dat zegt wel wat, want ik ben supergevoelig: van een kruimel word ik al ziek.’ De vier zijn het erover eens dat ze samen zijn ‘meegegroeid in het glutenvrije eten’. Om sommige situaties sowieso voor te zijn, nemen Tamara en Richard zelf hun airfryer en een bakoventje mee naar hun vrienden. Bijvoorbeeld als er een patatavondje wordt georganiseerd. Richard lacht: ‘De buren zullen wel denken: daar gaan ze weer met hun oventje.’ Als Tamara’s man weet hij heel goed wat er komt kijken bij glutenvrij eten en dat geldt ook beroepshalve. ‘Ik werk in de horeca, in de bediening. Steeds meer mensen vragen om glutenvrij eten. Dan roepen mijn collega’s mij erbij en ga ik naar hun tafel. Dan neem ik de kaart met ze door, en bespreek wat wel en niet kan.’ KIPSATÉ Een keer wist Richard zelfs een enorme glutenfout te voorkomen, al kostte hem dat wel een discussie in de keuken. Richard: ‘De kok was ervan overtuigd dat de saté van de kipsaté glutenvrij was. Ik zei: “Nee, daar zit gluten in.” Pas toen ik de ingrediëntenlijst erbij haalde, moest hij toegeven dat het niet glutenvrij was.’ Die fout maken Sjoukje en Freark niet. Is dat lastig? Sjoukje: ‘Het valt echt wel mee, de aanpassingen om glutenvrij te koken. Ik zou adviseren om de ander (die glutenvrij is) erbij te betrekken als je glutenvrij wilt koken. Dat schept vertrouwen. En daardoor voelt de ander zich ook fijn. Freark en ik willen dat iedereen zich hier welkom voelt. Ook met verjaardagen, dan maak ik speciaal een bordje met worst en kaas voor Tamara.’ ‘En daar’, zegt Tamara, ‘ben ik enorm dankbaar voor.’ V.l.n.r.: Sjoukje, Freark, Richard en Tamara (eigen foto’s). 23 GLUTENVRIJ JUNI 2026
Het zit tussen je oren! Psycholoog herkent coeliakie bij Paulien STEL JE VOOR: ACHT JAAR LANG HEB JE ERNSTIGE GEZONDHEIDSKLACHTEN EN KLOP JE AAN BIJ HUISARTS EN SPECIALISTEN. JE WORDT VAN HET KASTJE NAAR DE MUUR GESTUURD. DAN KRIJG JE, DOODZIEK, DE BOODSCHAP: ‘HET ZIT TUSSEN JE OREN.’ MAAR DE PSYCHOLOOG HERKENT JOUW KLACHTEN, EN ZEGT: ‘JIJ HEBT COELIAKIE.’ DAARMEE KOMT EEN EINDE AAN EEN LANGE ZOEKTOCHT, DIE VELE NCV-LEDEN ZULLEN HERKENNEN. HET OVERKWAM PAULIEN GROENEVELD (32) UIT GRONINGEN. TEKST: ANNETTE KARIMI Pauliens lange lijdensweg naar een diagnose is geen uitzondering. Mensen met coeliakie zoeken vaak jaren voordat hun gezondheidsklachten eindelijk een naam krijgen. Ook in Pauliens geval: acht jaar lang valt het kwartje niet bij de medici. Daarover is ze nog steeds verbaasd: ‘Ik had de klassieke symptomen van coeliakie.’ SINTERKLAAS In haar gezellige appartement in de Groningse binnenstad hangt de heerlijke geur van versgebakken koekjes. Een populair recept dat Paulien bakt met kinderen. Als vrijwillig bakinstructrice bij de NCV geeft ze al 1,5 jaar bakworkshops aan glutenvrije kinderen en volwassenen. Met een kopje thee en een koek gaan we terug naar haar eigen kindertijd. Ze vat haar vroegste jeugd samen in een zin: ‘Mijn opa woonde twee straten verderop en hij zei tijdens de eerste drie maanden: “Er is wat mis met dat kind. Paulien heeft altijd wat, ze is altijd aan het huilen.”’ Zelf weet ze nog dat ze in groep 2 ziek was op 5 december en na het bezoek van Sinterklaas ‘snel weer werd opgehaald’. Vanaf haar zestiende worden Pauliens gezondheidsklachten extremer. Ze kampt vrijwel dagelijks met ernstige buikpijn, ontlastingsproblemen, vermoeidheid, extreem gewichtsverlies et cetera. De huisarts tast in het duister en stuurt haar (telkens) naar het ziekenhuis. Daar volgen onderzoeken bij de kinderarts tot de allergiepolikliniek (waar ze het advies kreeg om meer brood en pasta te eten). Die leveren allemaal niks op. Paulien: ‘Ze zochten op de verkeerde plekken. Ik heb in die periode zo’n vier keer aangegeven in het ziekenhuis en aan mijn huisarts dat het misschien coeliakie kon zijn. Ik had zelf ook op internet gezocht naar een verklaring voor mijn klachten. En ik merkte dat ik na het eten van pasta en brood altijd een heftige reactie kreeg. Maar nee, zeiden ze, dat kon het niet zijn.’ Intussen begint Paulien op haar negentiende aan de pabo voor de opleiding tot onderwijzeres. ‘Ik moest op een goed moment zwangerschapsbroeken aan vanwege mijn gezwollen buik. Ik leek wel hoogzwanger terwijl ik verder broodmager was. En 24 GLUTENVRIJ JUNI 2026 ik was vaak afwezig. Mijn klasgenoten konden daar weinig begrip voor opbrengen: iedereen was toch weleens ziek?’ WONDER Op het laatst ligt Paulien veel op bed, niet meer in staat om veel meer te doen. ‘Mijn lichaam viel uit. Ik was zo ziek dat ik werkelijk dacht dat ik dood zou gaan. Maar de artsen dachten dat het tussen mijn oren zat. Ja, ik begon dat zelf ook te geloven.’ Bij de psycholoog legt ze al haar klachten op tafel. Het kan vervolgens een klein wonder heten dat haar psycholoog in een diagnosetraject zit voor coeliakie. ‘Zij had dezelfde klachten als ik, en ze zei meteen: “Volgens mij heb je coeliakie.”’ Met deze boodschap gaat Paulien weer terug naar haar huisarts. Die schrijft een bloedonderzoek voor, en de rest is geschiedenis. Op haar 24ste krijgt Paulien een officiële diagnose. Dezelfde huisarts ontdekt dan bij haar eigen dochter ook coeliakie. Ze stuurt haar dochter vervolgens naar Paulien als ‘lotgenoot’ van het glutenvrije dieet. ‘Lotte is mijn vriendin geworden; we geven samen bakworkshops’, lacht Paulien. Het goede nieuws is dat Paulien goed herstelt met het glutenvrije dieet. Zo goed dat ze al na korte tijd niks meer voelt in haar buik. ‘Maar dat was zo enorm onwennig dat ik de eerste maand zelfs een klein beetje gluten at om iets te voelen. Dan nam ik weleens een Engels dropje. Het is namelijk best eng niks meer te voelen in je buik.’ Maar de ‘zakjes en pakjes’ waarmee ze thuis met haar ouders eet, zijn voorgoed verleden tijd. Ze gaat zich verdiepen in glutenvrij koken en bakken. ‘Dat is echt een hobby geworden. Alles maak ik zo nodig zelf, van quiches tot sauzen. Dat doe ik in grote hoeveelheden, zodat ik het ook kan invriezen. Ik probeer veel dingen nieuw te maken.’ TRAUMA Nog altijd kampt ze met een trauma, volgens eigen zeggen van al het onbegrip dat ze jarenlang moest meemaken. ‘Ik kan er nog niet tegen als mensen me niet serieus nemen, of zelfs maar suggereren dat ik me aanstel. Als ik dat enigszins merk, reageer ik redelijk heftig.’ Dat staat haar geluk niet in de weg, verzekert ze lachend. ‘Ik blijf een heel positief mens hoor. Ik heb een leuk leven. Ik geef Nederlandse les en schaatsles. En ik geef kook- en baklessen voor de NCV. Tijdens deze bakworkshops probeer ik kinderen ook tips mee te geven. Bijvoorbeeld dat ze zelf wat lekkers meenemen bij verjaardagen waar er niet aan hen is gedacht. Ook geef ik via de NCV bij de opleiding Diëtetiek gastcolleges. Zo help ik diëtisten om de fouten uit het glutenvrije dieet te halen.’ ‘Ik kan er nog niet tegen als mensen me niet serieus nemen, of zelfs maar suggereren dat ik me aanstel’ 25 GLUTENVRIJ JUNI 2026
Geef deze 8 tips door aan iemand in jouw omgeving WANNEER GLUTEN ONBEDOELD TERECHTKOMT OP EEN PRODUCT OF GERECHT DAT (VAN NATURE) GLUTENVRIJ IS, NOEMEN WE DIT KRUISBESMETTING. MENSEN MET COELIAKIE MOETEN STRIKT GLUTENVRIJ ETEN. OMDAT EEN KRUIMEL AL SCHADELIJK KAN ZIJN, MOET OOK KRUISBESMETTING WORDEN VOORKOMEN. KRUISBESMETTING KAN OVERAL VOORKOMEN: OP DE WERKPLEK, IN DE KANTINE, OP DE SPORTSCHOOL OF GEWOON IN DE EIGEN KEUKEN. WE GEVEN JE ACHT GOUDEN TIPS OM KRUISBESMETTING TE VOORKOMEN. 8 tips om kruisbesmetting te voorkomen ZORG VOOR SCHOON KEUKENGEREI Zorg ervoor dat ál het keukengerei dat je gaat gebruiken, zoals snijplanken, messen, spatels, pannen en keukendoeken, goed schoon is en vrij van gluten. Goed afwassen is daartoe voldoende. Laat het tijdens het bereiden van de glutenvrije maaltijd niet meer in contact komen met gluten. Zo voorkom je risico’s zoals een kruimeltje in de bestekbak of op je snijplank. CHECK DE INGREDIËNTEN! Controleer de ingrediënten die je gaat gebruiken of stuur een foto van de verpakking naar degene voor wie je gaat koken. Diegene weet heel goed welke ingrediënten wel en welke niet kunnen. Zo wordt het voor iedereen een fijnere ervaring. 1 WAS GOED JE HANDEN Was altijd goed je handen voordat je een glutenvrij product aanraakt en droog ze af met een schone doek! Als je bijvoorbeeld eerder een koekje hebt gepakt, zit er al gluten aan jouw handen en één kruimel kan al schadelijk zijn. 2 MAAK JE WERKBLAD SCHOON Reserveer een deel van het aanrecht of werkblad speciaal voor de glutenvrije producten en maak het goed schoon. Zo komen deze producten niet in aanraking met glutenvolle producten. 4 3 26 ZORG DAT IN GLUTENVRIJE DIPJES OF SAUSJES GEEN GLUTENVOLLE PRODUCTEN WORDEN GEDIPT De dipjes zijn daarna namelijk niet meer glutenvrij, en degene met coeliakie kan ze dus niet meer gebruiken. Doe daarom een deel in een apart bakje voor je glutenvrije bezoek, bijvoorbeeld bij een borrel, barbecue of feestje. 7 LAAT ALS HET KAN DE GLUTENVRIJE PRODUCTEN IN DE VERPAKKING Maak glutenvrije producten altijd als allerlaatste open of serveer ze het liefst nog verpakt. Zo voorkom je kruisbesmetting en kan degene met coeliakie het etiket nog bekijken. HOUD HET GESCHEIDEN Reserveer een deel van de tafel, het picknickkleed of de borreltafel voor glutenvrije producten. Net als bij het aanrecht, voorkom je op deze manier dat glutenvrije producten in aanraking komen met gluten. Als je meer wilt lezen over kruisbesmetting voorkomen, lees dan verder op www.BegrijpJijGlutenvrij.nl/kruisbesmetting. EN HET ALLERBELANGRIJKSTE: JE HOEFT NIET ALLES PRECIES TE WETEN Als je het even niet weet, vraag het dan aan degene met het glutenvrije dieet. Het is veiliger om dingen te vragen en te overleggen dan te gokken wat je het best kunt doen. 8 5 6 27
MAAK INDRUK MET DIT GLUTENVRIJE MENU JE WILT EEN KEERTJE KOKEN OF BAKKEN VOOR IEMAND MET EEN GLUTENVRIJ DIEET. HOE DOE JE DAT? LEES IN DIT MAGAZINE EERST DE 8 TIPS OM KRUISBESMETTING TE VOORKOMEN. ZO MAAK JE TIJDENS HET GLUTENVRIJ KOKEN OF BAKKEN GEEN FOUTEN. WIJ HEBBEN EEN MAKKELIJK EN LEUK GLUTENVRIJ MENU SAMENGESTELD MET CHOCOLADE-AARDBEIEN ALS APERITIEFJE, SOEP, EEN HOOFDGERECHT EN EEN NAGERECHT. DEZE RECEPTEN KOMEN UIT ONZE DATABASE VAN RECEPTEN EN ZIJN AL EENS BEPROEFD DOOR ONZE LEDEN. ZO MAAK JIJ INDRUK! INGREDIËNTEN (3 PERSONEN) 1 prei 1 ui 1 teentje knoflook 2 el kokosolie 40 g rijstmeel (glutenvrij)* 750 ml water 2 bouillonblokjes (glutenvrij)* 250 g glutenvrije spekreepjes** 1 bosje lente-ui 3 el Doesburgsche mosterd (glutenvrij)* 100 ml kokosroom snufje peper en zout KEUKENHULPJES mes en snijplank vergiet knoflookpers soeppan koekenpan BEREIDING 1 Snijd de prei in ringen en was de prei. 2 Snipper de ui en pers de knoflook. 3 Smelt de kokosolie in de soeppan en bak de prei, ui en knoflook 3 tot 5 minuten. 4 Voeg het rijstmeel toe en bak een paar minuten mee. 5 Voeg het water in delen toe. 6 Voeg ook de bouillonblokjes toe. 7 Breng aan de kook en laat het 5 minuten doorkoken. 8 Bak ondertussen in een koekenpan de spekjes en snijd de lente-ui in ringen. 9 Voeg de mosterd en kokosroom aan de soep toe, roer het goed door en verwarm dit nog even mee. 10 Breng de soep op smaak met peper en zout en voeg de lente-ui en spekjes toe. * KIES BIJ VOORKEUR EEN PRODUCT MET HET CROSSED GRAIN KEURMERK. INDIEN NIET VERKRIJGBAAR: DAN MET EEN ANDER GLUTENVRIJ LOGO OF EEN GLUTENVRIJE CLAIM. ** VERVANG VOOR EEN VEGETARISCHE OF EEN VEGAN SOEP DE SPEKREEPJES DOOR GLUTENVRIJE VEGAN SPEKREEPJES. Deel dit menu met familie en vrienden GLUTENVRIJ JUNI 2026 28 DOESBURGSCHE MOSTERDSOEP TIP VIND JE DE SOEP TE MILD? VOEG DAN NOG WAT EXTRA MOSTERD TOE. 29
* GEBRUIK BIJ EEN LACTOSEVRIJ OF EEN VEGAN DIEET CHOCOLADE ZONDER LACTOSE OF EEN PLANTAARDIGE VARIANT. DE WITTE EN MELKCHOCOLADE KUNNEN VERVANGEN WORDEN DOOR GLUTENVRIJE EN MELKVRIJE TAARTVERSIERING. INGREDIËNTEN (2 PERSONEN) 1 paksoi (circa 400 g) 1 ui 1 teentje knoflook scheutje olie 250 g tomatenblokjes peper en zout 1 à 2 takjes tijm 120 g hüttenkäse 10 ml citroensap 8 glutenvrije lasagnebladeren* 100 g cherrytomaten 100 g walnoten 50 g zachte geitenkaas optioneel: rucola BEREIDING 1 Verwarm de oven voor op 180 oC. (Fijn als je deze van tevoren schoonmaakt.) 2 Was de paksoi. Snijd de bladeren van de stelen en leg deze apart. Snijd de harde onderkant eraf. Snijd de stelen van de paksoi in de lengte doormidden en in dunne reepjes. Zorg dat je 200 gram gesneden paksoi hebt. 3 Snipper de ui en hak de knoflook fijn. Verhit een scheutje olie in een wok. Fruit de ui en knoflook circa 2 minuten aan. 4 Voeg de gesneden paksoi toe en bak 5 minuten mee. Voeg de tomatenblokjes toe en breng de saus aan de kook. Laat de saus enkele minuten zachtjes koken en breng op smaak met peper en zout. 5 Giet de helft van de saus over de bodem van de ovenschaal. Zet de andere helft even apart. 6 Hak de bladeren van de paksoi fijn. Ris de tijm van de takjes en hak fijn. ‘CANNELLONI’ GLUTENVRIJE CANNELLONI IS LASTIG TE KRIJGEN. WE GEBRUIKEN DAAROM VOOR DIT RECEPT GLUTENVRIJE LASAGNEBLADEREN. CHOCOLADE-AARDBEIEN INGREDIËNTEN (20 PORTIES) 150 g pure chocolade (glutenvrij)* 20 aardbeien 25 g witte chocolade (glutenvrij)* 25 g melkchocolade (glutenvrij)* KEUKENHULPJES pan, groot mes en snijplank, 3 vuurvaste mokken, dienblad of bakplaat, bakmatje of bakpapier, schaar (optioneel), 2 plastic spuitzakken of stevige plastic diepvrieszakken (optioneel) BEREIDING 1 Breng een pan met ongeveer 3 cm water erin aan de kook. 2 Hak de pure chocolade in stukjes en doe 100 gram in een vuurvaste mok. 3 Wanneer het water kookt, houd het nog net tegen de kook. 4 Plaats de mok met de pure chocolade in de pan met water en laat de chocolade, terwijl je het af en toe doorroert, smelten. 5 Bekleed een dienblad/bakplaat met een bakmatje of bakpapier. 6 Haal de mok met gesmolten chocolade uit de pan met water. 7 Meng de rest van de pure chocolade door de gesmolten chocolade en laat die ook smelten. 8 Dip de aardbeien een voor een voor twee derde in de chocolade en leg ze op het bakpapier. 9 Bestrooi, wanneer je geen witte en melkchocolade gebruikt, de chocolade-aardbeien met de taartversiering. Wil je wel chocoladestrepen, sla deze stap dan over. 10 Laat de aardbeien 15 minuten in de koelkast opstijven. Breek de witte chocolade in stukken en doe die in een schone mok. 11 Breek de melkchocolade in stukken en doe die in een schone mok. 12 Plaats beide mokken in de pan met water en laat de witte en de melkchocolade smelten. 13 Sprenkel met een lepeltje de witte chocolade over de helft van de aardbeien. Je kunt voor strakke strepen de gesmolten chocolade ook in een plastic spuitzak of diepvrieszak doen, waar je een puntje van afknipt. Doe hetzelfde met de melkchocolade bij de andere helft van de aardbeien. 14 Zet de aardbeien daarna maximaal een halfuur terug in de koelkast om de chocolade helemaal hard te laten worden. KEUKENHULPJES mes en snijplank, wok of braadpan, ovenschaal, ruime kom, kookpan, schone, droge theedoek 30 GLUTENVRIJ JUNI 2026 FRAMBOZENMOUSSE TIP Zorg dat de randen van de lasagnevellen goed bedekt zijn met saus, tomaat of geitenkaas. Anders drogen ze uit en worden ze erg hard. 7 Meng de tijm en de paksoibladeren in een ruime kom met de hüttenkäse. Breng op smaak met citroensap, peper en zout. 8 Kook de glutenvrije lasagnebladeren circa 3 minuten in een ruime pan met kokend water tot ze buigzaam zijn, maar nog niet slap. Leg de lasagnebladeren afzonderlijk op een schone, droge theedoek en dep droog. 9 Leg aan de korte kant van elk lasagneblad wat van het mengsel van hüttenkäse, paksoi en tijm. Rol het blad op tot een ‘cannelloni’. 10 Leg de gevulde lasagnebladeren op de tomatensaus in de ovenschaal. Bedek de gevulde lasagnebladeren met de rest van de tomatensaus. Zorg dat je de randen ook bedekt met de saus. 11 Was de cherrytomaten en snijd ze doormidden. Snijd grotere cherrytomaten in kwarten. Verdeel ze over de ovenschaal. 12 Hak de walnoten grof. Verdeel ze samen met de geitenkaas over de ovenschaal. 13 Zet de ovenschaal voor circa 25 minuten in de oven. Serveer de ‘cannelloni’ op een bedje van rucola. INGREDIËNTEN 220 g frambozen, vers of ontdooid, plus enkele frambozen voor de garnering 1 rijpe avocado ½ limoen ketozoetstof* (glutenvrij) naar smaak: ongezoete amandelmelk optioneel: snufje zeezout, vanillepoeder of -extract, 1 el pure amandelpasta KEUKENHULPJES blender en mes BEREIDING 1 Doe de frambozen in de blender samen met de ontpitte avocado en het sap van een halve kleine limoen. Voeg ketozoetstof toe naar smaak en zoveel amandelmelk als nodig is voor je blender om alles tot een gladde, romige mousse te mixen. 2 Breng de mousse eventueel extra op smaak met een snufje zeezout, wat vanille en een lepel pure amandelpasta. 3 Plaats de mousse 30 minuten in de koelkast (of 15 minuten in de diepvries) om af te koelen. Zo smaakt hij nog beter. 4 Werk af met verse frambozen. TIPS De avocado kun je vervangen door dezelfde hoeveelheid zijdetofu, verkrijgbaar in o.a. de biowinkel. Gebruik bij voorkeur een high speed blender en zorg ervoor dat je avocado goed rijp is. Hoe krachtiger de blender, hoe romiger het toetje. CULINAIR GLUTENVRIJ JUNI 2026 31
www.glutenvrij.nlRkJQdWJsaXNoZXIy ODY1MjQ=