VAN BANANENDIEET TOT BLOEDTEST TEKST: LIEKE DILLEN 12 verrassende feiten over coeliakie! 1 ALS JE 100 MENSEN IN EEN KAMER ZET, IS HET STATISTISCH GEZIEN WAARSCHIJNLIJK DAT ER MINSTENS 1 PERSOON COELIAKIE HEEFT. Coeliakie komt voor bij 1-1,5 procent van de Nederlandse bevolking. Dat betekent dat minstens 1 op de 100 personen coeliakie heeft. Hoeveel mensen werken er op je kantoor, of zitten er op jouw school? Zijn dat er 100 of meer? Dan kan het dus zijn dat er minstens één persoon met coeliakie bij zit. 3 2 COELIAKIE WERD HEEL VROEGER BEHANDELD MET EEN BANANENDIEET. Aan het begin van de twintigste eeuw hadden veel kinderen last van een mysterieuze, ernstige ziekte. Er gingen zelfs veel kinderen aan dood. Een Amerikaanse kinderarts genaamd Sidney Valentine Haas besloot deze kinderen op een strikt dieet te zetten, waarin ze alleen bananen mochten eten. Deze kinderen knapten snel op en werden met een dieet van alleen bepaalde koolhydraten naar huis gestuurd. DE NAAM COELIAKIE KOMT VAN HET GRIEKSE WOORD VOOR BUIK. De Griekse arts en schrijver van medische teksten, Aretaeus van Cappadocië, gebruikte het woord koelia, Grieks voor buik, en bedacht de term koiliakos, wat vertaald kan worden naar ‘in de buik lijden’. Aretaeus schreef de meeste van zijn teksten in de tweede eeuw n.Chr., en was een voorloper van zijn tijd. Zo heeft hij ook de naam voor diabetes bedacht. 38 GLUTENVRIJ JUNI 2026 4 HET VERBAND TUSSEN TARWE EN COELIAKIE WERD VOOR HET EERST GELEGD DOOR EEN NEDERLANDSE ARTS. Dokter Willem Karel Dicke legde dit verband rond het einde van de Tweede Wereldoorlog. Helaas werd hij niet altijd serieus genomen. Het duurde daarom best een tijd voordat het tarwevrije dieet voor mensen met coeliakie als geaccepteerde behandeling werd gezien. Nadat het duidelijk werd dat klachten ontstonden door het gluten in tarwe, werd het tarwevrije dieet uitgebreid met andere bronnen van gluten, en ontstond het glutenvrije dieet. 6 COELIAKIE BESTAAT WAARSCHIJNLIJK AL SINDS MINSTENS DE EERSTE EEUW. In 2008 werden er in Italië resten gevonden van een vrouw van 18-20 jaar uit de eerste eeuw n.Chr. Zij had niet alleen de genetische aanleg voor coeliakie, maar haar botten lieten ook de gevolgen van coeliakie zien. 5 WIST JE DAT ER IN BOTERHAMWORST, THEE, BOUILLON EN GEHAKTBALLEN SOMS GLUTEN ZIT? Het gebruik van tarwe, bijvoorbeeld als tarwezetmeel, als verdikkingsmiddel maakt sommige onverwachte producten onveilig voor mensen met coeliakie. Dat maakt het glutenvrije dieet vaak ingewikkelder dan sommige mensen denken. 39 GLUTENVRIJ JUNI 2026
RkJQdWJsaXNoZXIy ODY1MjQ=