NUMMER #28 - LENTE 2026 #28 PERSONEELS- EN RELATIEMAGAZINE VAN WAGENBORG PASSAGIERSDIENSTEN THEMA: OP DE GRENS VAN LAND EN ZEE, VUURTOREN SCHIERMONNIKOOG VAREN IN EEN KWETSBAAR GEBIED Grenzen
24 V aren in een kwetsbaar UNESCO-gebied: Zoeken naar de duurzame grenzen 28 Collega rederij Eckerö Line: veerdienst tussen Finland en Estland 31 Van Wadden Ferry naar Hiddeborg Doopceremonie en inbedrijfstelling 34 Ondernemer in beeld DIJK ocean store - Schiermonnikoog 36 W elkom in Nationaal Park Schiermonnikoog Campagne die laat zien dat gastvrijheid en grenzen prima samen kunnen gaan 38 Schakel tussen werk en privé Medewerkers van Wagenborg aan het woord 40 Op de grens van land en zee Een kijkje in de vuurtoren van Schiermonnikoog 42 Nieuws uit de Groep 46 Veerbootcafé + agenda 47 Volgende editie + colofon 48 Vaste reizigers in beeld Karin Bordewijk van Schiermonnikoog 4 Voorwoord 6 Waar veerboten verhalen verbinden 8 Actualiteiten Deelauto Ameland, OV Klantbarometer 2025 en combideal met WEC en VVV Schiermonnikoog 9 Voordracht van Anne-Goaitske Breteler ‘Behouden Vaart’ 10 Testvaart Leerlingen van scholen gemeente Noardeast-Fryslân aan boord 12 Ondernemer in beeld Ameland Rondvluchten - Ballum 14 Waar de wereld begint bij de veerboot In gesprek met Gunda Brunotte op Ameland en Monique Talsma op Schiermonnikoog 16 Tussen wal en techniek Samenwerken met SPIE aan betrouwbare veerhavens 18 Familiebanden Twee zussen, twee werelden binnen één maritieme familie 20 Grenzen beschermen met zand In gesprek met Eline Sieben van Rijkswaterstaat Noord-Nederland 22 Theatergroep Kruiend IJs Historische figuren van Ameland komen tot leven met muzikale voorstellingen INHOUD Inhoud 14 31 16 18 Details - #28 Lente 2026 “Vanuit de lucht zie je pas echt hoe bijzonder en dynamisch het Waddengebied is” Henriëtte Post, piloot bij Ameland Rondvluchten “We moeten de eilanden bereikbaar houden, maar wel op een manier die past bij het kwetsbare gebied waarin we varen” Thom Lageveen, Ontwikkelmanager Wagenborg Passagiersdiensten “Als je begrijpt waarom iets belangrijk is, ga je vanzelf zorgvuldiger met het eiland om” Josien Stringer, coördinator educatie en communicatie Nationaal Park “Wij signaleren wat nodig is, SPIE zorgt dat het gebeurt. Zo houden we samen de veerhavens draaiende” Jeroen Beets, Walinspecteur Wagenborg Passagiersdiensten 10 38 28 40 2 I Wagenborg Details Lente 2026 Wagenborg Details Lente 2026 I 3
BESTE LEZER, De grenzen van het Waddengebied verschuiven met het tij, de wind en door de noodzakelijke baggerwerkzaamheden om de eilanden bereikbaar te houden. De geschiedenis laat goed zien hoe ons vaargebied in de loop der jaren is veranderd, waar de oversteek langer is geworden en dus ook meer tijd vraagt. Die vaarroute is geen dag hetzelfde. Toch varen we er al generaties lang doorheen. Tussen eiland en vasteland, tussen natuur en techniek. Bij Wagenborg werken we dagelijks met die grenzen. Soms letterlijk, wanneer lage waterstanden of weersomstandigheden vragen om extra flexibiliteit en vakmanschap. Grenzen zijn er niet alleen om rekening mee te houden. Ze dagen ons ook uit om verder te kijken en creatief te zijn. In deze editie staat het thema ‘Grenzen’ centraal. Grenzen van het Wad, grenzen van techniek en soms ook grenzen die we samen weten te verleggen. Met dit nummer krijgt ons magazine een nieuwe naam. WPDetails gaat verder als Wagenborg Details. Een naam die nog duidelijker laat zien waar dit magazine over gaat: de verhalen achter onze organisatie, onze schepen en de mensen die iedere dag werken aan de verbinding met de eilanden. Tegelijk laat dat ook zien dat grenzen binnen de divisies van de Wagenborg groep vervagen. Als familiebedrijf dragen we tenslotte allemaal de naam Wagenborg. Uiteraard blijft de inhoud zoals je die van ons gewend bent. In dit nummer nemen we je opnieuw mee achter de schermen van de veerdienst. Je leest over ontwikkelingen in onze operatie, ontmoet collega’s die dagelijks het verschil maken en ontdekt verhalen van de eilanden zelf. Als Wagenborg blijven we graag grenzen verleggen en nemen we jullie daarin mee. Want achter de grens van de Waddenzee liggen Ameland en Schiermonnikoog. En daar zijn we trots op. Goede vaart, veel leesplezier. Met vriendelijke groet, Bob Rijpstra Hoofdredacteur VOORWOORD | REDACTIE ”Elke oversteek verlegt een grens” 4 I Wagenborg Details Lente 2026 Wagenborg Details Lente 2026 I 5
Bram NIEUWE GEWOONTE MET VADER Bram is samen met zijn vader op pad. Een uitje met z’n tweeën. “Normaal ga je met het hele gezin weg, maar zo samen is ook leuk. Even tijd voor elkaar.” Bram is nieuwsgierig naar Schiermonnikoog, hij is er nog nooit geweest. “Het is het kleinste Waddeneiland, dus ik ben benieuwd hoe het daar is.” Voor zijn vader begint de reis eigenlijk pas echt zodra de boot vertrekt. “Eerst koffie”, zegt hij lachend. “Dan zijn we onderweg.” Hans & Johan GENIETEN MET PIET Hans en Johan zijn op weg naar Schiermonnikoog met een duidelijk doel: vogels spotten. “Toch voelt het pas als vakantie als we op de boot zitten”, zegt Johan. “Thuis ben je nog bezig met inpakken.” Bij Hans speelt nog iets anders mee. “Mijn vrouw is thuis de baas”, zegt hij met een knipoog. “En die hoopt altijd dat we weer veilig terugkomen.” Het vogelspotten is voor hen een kleine ontsnapping. “Even weg uit de drukte. Op Schier gaat het tempo vanzelf omlaag.” Nikkie & Cisca BIJPRATEN ZONDER TELEFOON Nikkie en Cisca zijn goede vriendinnen. Vandaag gaan ze samen een dag naar Schiermonnikoog. “Gewoon even bijpraten”, zegt Cisca. “En de telefoon wegleggen.” Voor het gemak sliepen ze allebei bij hun ouders in Winsum. “Lekker dichtbij”, vertelt Nikkie. “En ze konden ons mooi even naar de boot brengen.” Voor hen begint het eilandgevoel zodra de boot loskomt. “Dan weet je: we zijn er even tussenuit.” Judith & Hajo EVEN TERUG NAAR ‘NEDERLAND’ Moeder Judith en zoon Hajo zijn onderweg terug naar Groningen, na een paar dagen op Schiermonnikoog. Als kleine jongen omschreef Hajo dat altijd heel bijzonder. “Als we weer naar huis gingen, zei hij altijd we gaan terug naar Nederland”, vertelt Judith lachend. “Schiermonnikoog was voor hem zo anders.” Elke overtocht is meer dan een reis van A naar B. Tussen wal en eiland ontstaat een tussenruimte waar voor veel reizigers het eilandgevoel begint. In deze editie, met als thema ‘Grenzen’, gingen we met filmmaker Herman Zeilstra aan boord tussen Lauwersoog en Schiermonnikoog op zoek naar dat moment. Waar begint het eiland? Wat laat je achter, en wat neem je mee? Halverwege passeert de veerboot de provinciegrens tussen Groningen en Fryslân, maar voor de meeste reizigers ligt de echte grens ergens anders: in een klein moment aan boord. VERHALEN VAN DE VEERBOOT Waar veerboten verhalen verbinden Wil je de verhalen van de veerboot ervaren? Scan dan met de telefoon de QR-code. 6 I Wagenborg Details Lente 2026 Wagenborg Details Lente 2026 I 7
ACTUALITEITEN Wagenborg neemt Deelauto’s Ameland over Sinds 1 februari heeft Wagenborg de exploitatie van de Amelander Deelauto’s in Holwert overgenomen van de Amelander Deelauto Centrale (ADC). De auto’s bieden eilanders en bezoekers een praktische oplossing wanneer een eigen voertuig niet mee kan op de gewenste afvaart of wanneer zij met de sneldienst reizen en geen vervoer aan de vaste wal hebben. Het bestaande systeem blijft (voorlopig) ongewijzigd. De auto’s blijven in beheer bij Friesland Huur en ook de website www.deelautoameland.nl en de tarieven blijven hetzelfde. Wel hebben de voertuigen inmiddels een nieuw uiterlijk gekregen in de Wagenborg-huisstijl. Pilot combideal WEC, VVV en Wagenborg Wagenborg start samen met WEC Waddenzee en VVV Schiermonnikoog een tweede pilot met een combideal. Tijdens de kerstvakantie werd al een eerste proef uitgevoerd met een dagtrip van Schiermonnikoog naar het WEC in Lauwersoog. Van 2 maart tot en met 10 mei 2026 kunnen bezoekers bij de balie van VVV Schiermonnikoog een combiticket kopen voor een overtocht met de veerdienst en een bezoek aan het WEC tegen een gereduceerd tarief. Reizigers ontvangen via het VVV hun vervoersbewijs. OV-Klantenbarometer 2025 Opnieuw mooie resultaten voor onze veerdiensten. Uit de OV-Klantenbarometer 2025 blijkt dat reizigers onze overtochten naar Ameland en Schiermonnikoog waarderen met een 8,3. Vooral zitcomfort, stiptheid, veiligheid en de inzet van onze collega’s springen eruit met hoge scores. Een resultaat om trots op te zijn. Dat hebben we samen gevierd. Op de havenkantoren in Nes, Holwert, Lauwersoog en Schiermonnikoog deelden we verse stroopwafels uit aan vertrekkende reizigers. Een kleine traktatie die zichtbaar werd gewaardeerd. Gestrand op het Groenlandse pakijs, warmt Hidde Dirks Kat zich aan zijn thuis op Hollum. Daar waar de haard brandt en de geborgen bedstee op hem wacht. Hij denkt aan de vrouwenhand die de lakens ‘s ochtends openslaat, in de hoop dat het vandaag eindelijk zo ver is. Zal hij zijn geliefde Ameland ooit weer zien? Zijn andere lief, “Jufvrouw Klara”, heeft Hidde al voorgoed vaarwelgezegd. De houten brik werd verzwolgen door kruiende ijsmassa’s. Er was geen ontkomen aan. Hij weet hoe de zee het hem gunde; de vaten aan robben- en walvisspek getuigden ervan. Maar nu de zee terugeist van de commandeur en zijn vijftigkoppige bemanning, voelt de prijs te hoog. Het tuimelt Hidde. De trots wegebbend uit zijn zeevaardersbloed. Niet alleen het vlees, maar ook de geest verzwakt. Waarom stuurt zijn Heere drie ongedoopte wilden als redding? Met hun soep en hun kou-werende nederzettingen kunnen de schipbreukelingen aansterken in de wintermaanden die volgen. Zelfs als Hidde tussentijds een schip weet te regelen, blijft hij afhankelijk van de elementen. Pas in de zomer, waarbij het ijs dan eindelijk zijn vaste form verliest, wordt langzaamaan de weg naar huis bevaarbaar. We gaan naar huus, naar Fostalân! Anne-Goaitske Breteler is een Friese schrijfster, journalist, antropoloog en publiekshistorica uit Moddergat. Ze groeide op aan de zeedijk in Friesland, na haar studie in Amsterdam keerde ze hier terug. Behouden Vaart Voordracht van Anne-Goaitske Breteler VOORDRACHT 8 I Wagenborg Details Lente 2026 Wagenborg Details Lente 2026 I 9
TESTVAART Testvaart Toekomst aan boord In alle vroegte verzamelen de deelnemers zich bij het havenkantoor in Lauwersoog. De sfeer is nieuwsgierig en een tikje spannend: wat staat hen te wachten? Na een korte introductie begint hun ontdekkingstocht door de wereld van de veerdienst. Al snel duiken ze de machinekamer in. Hier laat kapitein Stefan Teuben zien waar het schip letterlijk op draait. De techniek maakt indruk: moderne motoren blijken een stuk compacter dan vroeger en de zogeheten 360-graden schroeven zorgen ervoor dat het schip opvallend wendbaar is. Ook veiligheid komt aan bod. Wanneer het alarmsignaal wordt gedemonstreerd, schrikken sommige leerlingen zichtbaar, tot groot vermaak van hun klasgenoten. Een van de deelnemers is Megan, die al stage loopt bij een scheepsbouwer. Ze kijkt haar ogen uit en stelt gerichte vragen. Haar doel? Een toekomst in de maritieme wereld, mogelijk bij de Marine. Het verhaal van kapitein Teuben, die zelf opgroeide op het water en via de Marine bij Wagenborg terechtkwam, spreekt haar zichtbaar aan. Op de brug neemt kapitein Willem Punt het stokje over. Hier draait alles om overzicht en communicatie. Marifoons staan continu in contact met andere schepen en de wal. De leerlingen ontdekken hoeveel er komt kijken bij veilig navigeren en hoe belangrijk samenwerking daarbij is. Ook het werk aan dek blijkt aantrekkelijk. Tijdens het lossen van het schip raakt leerling Damien enthousiast. Het bedienen van materieel en het werken in de buitenlucht spreken hem aan. Misschien, zo wordt voorzichtig gegrapt, staat hij hier over een paar jaar zelf. Op Schiermonnikoog krijgen de leerlingen een blik in de vernieuwde terminal, waar technologie helpt om passagiersstromen nauwkeurig te volgen. Daarna volgt de terugreis, die verrassend leerzaam én gezellig is. Tijdens een quiz testen de leerlingen hun nieuwe kennis. Hoeveel passagiers passen er aan boord? Hoeveel auto’s? En wat is de geschiedenis van het schip? Aan het eind van de dag gaat iedereen naar huis met een Wagenborg-pet én een ervaring rijker. Voor sommigen blijft het bij een interessante kennismaking. Voor anderen, zoals Megan, voelt deze dag als een bevestiging van haar toekomstplannen. Eén ding is zeker: de wereld achter de veerdienst heeft indruk gemaakt. Benieuwd hoe deze dag eruitzag? Scan de QR-code en vaar mee in de video. De ‘Testvaart’ krijgt deze keer een frisse, nieuwsgierige blik: die van scholieren uit Noordoost-Friesland. Tijdens het beroepenfeest Noordoost Fryslân On Stage in Dokkum maakten zij al kennis met werken bij de veerdienst. Maar hoe ziet dat er in de praktijk uit? Op 26 maart stapten ruim twintig leerlingen zelf aan boord voor een kijkje achter de schermen. Wagenborg Details Lente 2026 I 11 10 I Wagenborg Details Lente 2026
Denk je aan Ameland, dan denk je aan strand, duinen en zee. Maar wie het eiland écht wil ervaren, moet het ook eens van boven bekijken. Vanuit de lucht krijgt het Waddeneiland een compleet andere dimensie. Henriëtte Post, piloot bij Ameland Rondvluchten, laat bezoekers en eilanders dat perspectief beleven. Denk aan fotovluchten voor projecten op de wal of op het eiland. Maar ook wat er maar gevraagd wordt, zoals een inspectievlucht om bijvoorbeeld zeehonden of vogels te tellen. Op Ameland staat één toestel, maar bij drukte, bijvoorbeeld met grote groepen, is er ondersteuning mogelijk vanuit Oostwold. Daar zit het hoofdkantoor. Daarnaast verhuren we ook vliegtuigen aan piloten met een eigen brevet. Het is kleinschalig, maar juist daardoor flexibel. We kunnen snel schakelen als er iets gevraagd wordt.” Wat betekent Ameland Rondvluchten voor het eiland? “Vanuit de lucht zien mensen pas echt hoe bijzonder en fascinerend dit gebied is. De dynamiek van eb en vloed, de zandbanken, de kleuren van het water. Dat zie je pas écht vanuit de lucht. Dat maakt ons ook een soort ambassadeur van Ameland en de rest van het Waddengebied. Passagiers zitten soms stil aan boord omdat ze zo onder de indruk zijn. Daarnaast vervullen we ook een praktische rol. Als er iets vanuit de lucht bekeken of vastgelegd moet worden, kunnen wij dat verzorgen.” Waarom is een rondvlucht een waardevolle toevoeging aan een bezoek aan Ameland? “Het is een korte vlucht, maar met heel veel indrukken. Mensen willen alles tegelijk zien. Dat enthousiasme is prachtig om mee te maken. En natuurlijk is de vliegervaring alleen al iets unieks. Zeker ook voor mensen die nog nooit of zelden hebben gevlogen. Het voegt echt iets toe aan hun verblijf. Ze gaan naar huis met een blijvende herinnering.” Wat maakt jouw werk het allermooist? “Ik vind elke vlucht mooi. Het gevoel van vliegen zelf blijft fascinerend. Je moet op zoveel dingen letten, het vraagt concentratie en vakmanschap. Maar dat ik dat mag doen boven Ameland, en daar mensen blij mee kan maken, dat is het mooiste. Sommige mensen vinden het spannend om te vliegen. Als ze dan ontspannen uitstappen en extra bedanken, is dat geweldig. Het is dankbaar werk. En of het nu een rustige ochtendvlucht is met zonsopkomst of een dag met meer wind en uitdaging: elke vlucht is bijzonder. Ik blijf er zelf ook van genieten.” Hoe ben je piloot op Ameland geworden? “Ik ben opgegroeid met de luchtvaart. Mijn vader was sproeivlieger, maar hield ons als kinderen juist wat bij het vliegen vandaan. Toch kwam ik op Ameland, waar mijn ouders en ik heen verhuisden, in contact met de toenmalige piloot en dat heeft me nooit meer losgelaten. In 1999 ben ik mijn brevet gaan halen en in 2012 behaalde ik ook mijn beroepspapieren. Dat was een lange weg, met dezelfde theorie als piloten van grote maatschappijen. Vier jaar geleden kwam de functie hier vrij. Mijn man en ik hebben toen besloten terug te keren naar Ameland. Dat voelde alsof alles samenkwam. En het mooie is: als tienjarig meisje maakte ik ooit een rondvlucht boven Ameland in hetzelfde vliegtuig waarin ik nu zelf vlieg. Dat maakt het extra bijzonder.” Wat kun je allemaal doen bij Ameland Rondvluchten? “Rondvluchten vormen het grootste deel van ons werk. Dat is ook waar de meeste mensen ons van kennen. Maar we doen meer. ONDERNEMER IN BEELD AMELAND | AMELAND RONDVLUCHTEN Ameland in vogelvlucht Henriëtte Post Woonplaats: Ballum Het mooiste aan het eiland: “Het vliegveld! Nee hoor, de samenhorigheid van het eiland. Dat is voor mij het eilandleven. Al vind ik het vliegveld wel de meerwaarde van Ameland.” 12 I Wagenborg Details Lente 2026 Wagenborg Details Lente 2026 I 13
Tegelijk trekken de Waddeneilanden al decennialang bezoekers van ver buiten Nederland. Vooral Ameland ontvangt jaarlijks grote aantallen buitenlandse gasten, met Duitsland als belangrijkste herkomstland. Van de ruim 600.000 toeristen die het eiland jaarlijks bezoeken, komt een aanzienlijk deel uit Duitsland. Maar wat zoeken buitenlandse gasten eigenlijk op de Waddeneilanden? En waar gaan eilanders zelf naartoe als zij de horizon willen verbreden? In gesprek met en Monique Talsma op Schiermonnikoog en Gunda Brunotte op Ameland blijkt dat reizen grenzen kan verleggen. SCHIERMONNIKOOG Van eiland naar de wereld Waar Gunda buitenlandse gasten naar Ameland brengt, helpt Monique Talsma eilanders juist de wereld in. Op Schiermonnikoog runt ze een reisbureau als zelfstandig reisadviseur bij TUI at Home. Monique werd in 1969 geboren op het eiland, aan de Middenstreek. Haar liefde voor reizen ontstond al jong. Nadat haar partner Chris in 1988 naar Texas vertrok, ging zij zelf Spaans studeren. Niet lang daarna begon haar carrière in de reiswereld als standplaatshostess voor Holland International. “Ik werkte onder andere op Gran Canaria, Fuerteventura en in Turkije”, vertelt ze. “In die periode is het reisvirus echt ontstaan.” Het reisbureau op Schiermonnikoog begon ooit als hobby. “Ik boekte reizen voor mensen op het eiland. Gewoon omdat ze het vroegen.” In 2020 besloot ze het serieuzer aan te pakken en startte ze als zelfstandig reisadviseur. Inmiddels regelt ze jaarlijks voor zo’n 600 tot 700 mensen vakanties over de hele wereld. Veel klanten kent ze persoonlijk. “Het zijn eilanders, oud-klasgenoten of mensen die hier vroeger hebben gewoond. Ik weet vaak precies wat ze wel en niet willen.” Haar werk gaat verder dan alleen een vlucht of hotel boeken. “Ik stel reizen op maat samen, regel stoelen in het vliegtuig, help bij het inchecken en organiseer bijvoorbeeld assistentie op de luchthaven als iemand slecht ter been is. Mensen komen bij mij omdat ze ontzorgd willen worden.” Wat zoeken eilanders als ze de wereld intrekken? Volgens Monique vooral avontuur. “Roadtrips door Canada of Amerika, safari’s in Afrika, eilandhoppen in Griekenland. Maar soms ook gewoon met de kont in de zon.” De Canarische Eilanden zijn populair, net als de ABC-eilanden in het Caribisch gebied. Zelf reist ze ook graag, om bestemmingen uit eigen ervaring te kennen. Zo bezocht ze onlangs Tanzania en Zanzibar. “Mensen vragen dan: is dat ook iets voor ons? Dan kan ik echt vertellen hoe het daar is.” Toch blijft Schiermonnikoog haar thuisbasis. “In de zomer fietsen we soms ’s ochtends vroeg naar het strand en zitten we daar als eerste. Dan denk ik: dit is de mooiste plek van de wereld.” Dat gevoel sluit reizen niet uit, vindt ze. Integendeel. “Juist omdat het hier zo bijzonder is, vind ik het heerlijk om af en toe in het vliegtuig te stappen en ergens anders rond te kijken. Grenzen verleggen hoort daar gewoon bij.” AMELAND De aantrekkingskracht van gezonde zeelucht Gunda Brunotte verhuurt als franchiser accommodaties voor particuliere eigenaren via de website op-Ameland.nl. Wat begon met twee accommodaties groeide uit tot een netwerk van zo’n 150 vakantieverblijven, verspreid over het hele eiland. Afgelopen jaar werden er 32.000 overnachtingen via haar geboekt. “Van twee tot veertig personen, met of zonder hond, duur of eenvoudig, eigenlijk kan ik voor iedereen wel iets vinden”, vertelt ze. Haar werk speelt zich grotendeels online en telefonisch af, maar de bereikbaarheid is ouderwets persoonlijk. “Ik ben 365 dagen per jaar bereikbaar, van negen uur ’s ochtends tot negen uur ’s avonds.” Hoewel haar naam misschien anders doet vermoeden, boekt ze geen reizen naar het buitenland. “Dat laat ik graag aan anderen over.” Lachend voegt ze daaraan toe: “Misschien zou ik nog wel een reisje naar Duitsland kunnen regelen, want daar kom ik vandaan. Maar dan houdt het wel op.” Zelf kwam ze al als baby met haar ouders in 1965 voor het eerst op Ameland. Uiteindelijk bleef ze er door de liefde hangen. Inmiddels voelt Ameland als vanzelfsprekend thuis. Onder de buitenlandse gasten vormen Duitsers veruit de grootste groep. “Ongeveer 99 procent van mijn buitenlandse boekingen komt uit Duitsland”, vertelt Gunda. “In totaal is ongeveer de helft van mijn gasten Nederlands en bijna de helft Duits.” Wat Duitse gasten aantrekt? Volgens haar zijn het vooral de rust, de ruimte en de natuur. “De frisse gezonde zeelucht, het uitwaaien. Duitsers zeggen wel eens: Ameland is de mooiste zandbult die er is. Dat bedoelen ze lief.” Veel gasten keren bovendien terug. “We hebben heel veel herhalingsbezoek. Mensen bouwen echt een band op met Ameland. Op Duitse eilanden moet je vaak voor van alles een aparte Kurtaxe betalen, zelfs voor het strand. Dat alles hier vrij toegankelijk is voelt voor hen vrijer.” De vakantie begint voor veel Duitse gasten in Holwert. “De overtocht hoort echt bij de beleving. Zelfs als er vertraging is, nemen ze dat vaak voor lief. Voor hen begint de vakantie op de boot.” OVER DE GRENS Waar de wereld begint bij de veerboot Voor wie op een eiland woont, heeft ‘over de grens gaan’ een heel eigen betekenis. De grens ligt niet alleen tussen landen, maar ook tussen wal en eiland. Het moment waarop de veerboot loskomt van de kade markeert een overgang: van thuis naar onderweg, van het vertrouwde naar het onbekende. Gunda Brunotte Monique Talsma 14 I Wagenborg Details Lente 2026 Wagenborg Details Lente 2026 I 15
SAMENWERKING De reiziger merkt er meestal weinig van. De slagbomen gaan open, de autobrug zakt, passagiers lopen de boot op en de veerboot vertrekt volgens dienstregeling. Achter die ogenschijnlijke vanzelfsprekendheid schuilt een wereld van techniek, onderhoud en samenwerking. Tussen wal en techniek Samenwerken aan betrouwbare veerhavens v.l.n.r. Bauke van Dijk, Marjan Lutjes en Jeroen Beets Renovatie veerhaven Ameland Wagenborg Details Lente 2026 I 17 16 I Wagenborg Details Lente 2026 In de veerhavens van Holwert, Lauwersoog, Ameland en Schiermonnikoog werken Wagenborg Passagiersdiensten en technisch dienstverlener SPIE dagelijks samen om alles draaiende te houden. Precies op de grens tussen wal en schip. Alles wat niet vaart Sinds april 2025 is Jeroen Beets Walinspecteur bij Wagenborg. Zijn werkterrein ligt letterlijk aan de wal: de havens, havenkantoren en alle installaties daaromheen. Een vaste werkplek heeft hij niet. “Mijn standplaats is officieel Lauwersoog, maar ik zit eigenlijk overal en nergens”, vertelt hij. “Ik heb vier havens in beheer en ben veel onderweg.” Zijn functie is breed. “Gekscherend noemen ze me wel eens de conciërge van Wagenborg”, lacht hij. “Alles wat niet vaart, valt onder mijn verantwoordelijkheid. Van een storing in een cv-installatie op kantoor tot technische problemen met de autobrug. Mijn taak is vooral zorgen dat alles blijft draaien.” Dat betekent ook veel afstemmen met externe partijen. De veerhavens zijn namelijk eigendom van Rijkswaterstaat en worden door verschillende bedrijven onderhouden. Voor het onderhoud aan de technische installaties en concessieterreinen is dat onder meer SPIE, voor werkzaamheden aan de waterzijde, zoals kades, meerpalen, bolders en drenkelingenladders, is dat het Harlinger bedrijf De Boer & De Groot. Een technische partner SPIE is een internationale technische dienstverlener die zich bezighoudt met infrastructuur, energie en installaties. In Nederland werkt het bedrijf onder meer aan bruggen, sluizen, industriële installaties en energienetwerken. Binnen SPIE houdt een speciale divisie zich bezig met bruggen, sluizen en kanalen. Daar werkt Marjan Lutjes, servicecoördinator voor de Waddenhavens. “Wij zorgen samen met De Boer & De Groot voor het onderhoud van zeven veerhavens aan de Waddenzee”, legt zij uit. “Voor Wagenborg gaat het om de havens van Holwert, Lauwersoog, Ameland en Schiermonnikoog. Dat varieert van autobruggen en passagiersbruggen tot hekwerken, verlichting en zelfs de prullenbakken op het terrein.” Als servicecoördinator regelt Marjan de opvolging van storingen, onderhoudswerk en schades. “Wanneer er iets gebeurt, zorg ik dat er zo snel mogelijk iemand ter plaatse is. Daarna houden we contact over de voortgang en de oplossing.” Dagelijks contact De samenwerking tussen Wagenborg en SPIE is intensief. “Wij spreken elkaar eigenlijk elke dag”, zegt Marjan. “Bij onderhoudswerk, storingen of gewoon om even af te stemmen.” Die korte lijnen zijn belangrijk, vindt Jeroen. “Wij hebben als rederij vooral een signalerende rol. Met mijn technische achtergrond weet ik vaak waar ik moet kijken. Als ik iets zie dat aandacht nodig heeft, dan bespreek ik dat met Marjan. Zij zet het werk vervolgens uit.” Daarbij wordt steeds gekeken naar wat praktisch is voor de veerdienst. “We proberen onderhoud zo te plannen dat reizigers er zo min mogelijk last van hebben”, zegt Jeroen. “Ik kan bijvoorbeeld goed aangeven wanneer het druk is in de haven. Dan zoeken we samen een rustiger moment voor werkzaamheden.” Storingen voorkomen Het onderhoud aan de veerhavens gebeurt in opdracht van Rijkswaterstaat.“Contractueel hebben we bij urgente storingen een aanrijdtijd van 45 minuten”, zegt Marjan. Jeroen glimlacht: “Voor een veerdienst is dat eigenlijk te lang. Als een autobrug niet werkt, kunnen wij immers niet varen.” Juist daarom proberen beide organisaties storingen zoveel mogelijk vóór te zijn. “Door goed onderhoud en door signalen snel op te pakken”, zegt Marjan. “Soms geeft Jeroen bijvoorbeeld door: let hier even op. Dan kunnen we al ingrijpen voordat er echt iets misgaat.” Eén belang Hoewel SPIE en Wagenborg verschillende organisaties zijn, voelt de samenwerking volgens beiden niet als een harde grens. “Toen ik begon bij SPIE heb ik eerst een rondje gemaakt langs alle veerhavens”, vertelt Marjan. “Gewoon om kennis te maken met de mensen van Wagenborg. Daarna ga je een gesprek heel anders in.” Volgens haar hebben beide partijen uiteindelijk hetzelfde doel. “Wij willen dat de techniek betrouwbaar werkt en dat reizigers geen hinder ondervinden. Daar doen we het voor.” Jeroen herkent dat. “Onze belangen liggen dicht bij elkaar. Natuurlijk hebben we allebei onze eigen opdrachtgever en verantwoordelijkheden, maar uiteindelijk willen we hetzelfde: dat de veerdienst blijft draaien.” De mensen achter het werk Binnen de combinatie Veerhavens SPIE en De Boer & De Groot speelt Bauke van Dijk van SPIE een belangrijke rol in het onderhoud van de veerhavens. Hij was al betrokken bij de renovatieprojecten en geldt als technisch specialist op locatie. “Bauke is degene met de technische diepgang”, zegt Marjan. “Hij kent de installaties door en door. Ik regel vooral de coördinatie en de planning.” Vooruitkijken De staat van de veerhavens is de afgelopen jaren sterk verbeterd. Verschillende locaties zijn gerenoveerd of worden momenteel aangepakt. “Schiermonnikoog, Lauwersoog en Holwert zijn inmiddels op een hoog niveau”, zegt Jeroen. “Op Ameland zijn we nu nog volop bezig met de renovatie van de veerhaven. Als dat eind dit jaar klaar is, hebben we weer een goede basis voor de komende jaren.” Daarna begint het volgende hoofdstuk: goed onderhoud. “We kijken nu al samen vooruit”, zegt Marjan. “Hoe zorgen we dat alles in optimale staat blijft? Dat vraagt een goede samenwerking en vooruitdenken.”
FAMILIEBANDEN Opgegroeid tussen sleepboten Dat ze allebei in de maritieme wereld terechtkwamen, is bijzonder en toch ook weer niet. Hun ouders hadden een jachthaven en een sleepdienst. Ze groeiden op op en rond het water, woonden zelfs een tijd met het hele gezin op een sleepboot. “Wij weten niet beter”, zegt Gerda lachend. “Onze vader was nooit gehecht aan spullen. Als hij onze woonboot kon verkopen en daar vijftien ligplaatsen voor terugkreeg, dan gingen wij gewoon op de sleepboot wonen.” De sleepdienst, inmiddels voortgezet door hun broer, heet Vlig Maritieme Dienstverlening in Jirnsum. Vader (74) is nog altijd actief. “Het bloed kruipt waar het niet gaan kan”, zegt Anke. “Hoe verzin je het dat wij beide binnen hetzelfde bedrijf werken, de één bij de veerdienst en de ander op een scheepswerf?” Dienst versus techniek Gerda (48) is sinds vorig jaar directiesecretaresse van directeur Jieskje Hollander bij Wagenborg Passagiersdiensten. Ze werkt 24 uur per week, verdeeld over alle dagen. “Daarmee voelt het voor Jieskje alsof ze fulltime iemand heeft. Ik regel veel. Van agenda’s tot broodjes en een auto die naar de garage moet. Ik ben haar rechterhand.” Ze houdt van dynamiek. “Geen dag is hetzelfde. Dat past bij mij. Ik ben van het regelen, praten en vooruitdenken. En ik kan prima een deel vanuit huis werken. Of ik nu op Lauwersoog, Ameland of thuis zit, dat maakt voor mijn werk in principe niet uit.” Anke (50) werkt al elf jaar bij Niestern Sander in Farmsum, sinds 2008 onderdeel van Royal Wagenborg. Ze begon op de crediteurenadministratie en werkt inmiddels binnen Planning & Control. “Liquiditeitsstromen, wat verwachten we, wat moet er betaald worden, de magazijnen, dochteronderneming Joosten… het is breed. Wij zorgen dat alles financieel klopt.” Op de werf werken zo’n 180 mensen in vaste dienst en gemiddeld 150 inleenkrachten. De dagen van Anke beginnen vroeg. Heel vroeg. Ze woont in Lemmer en zit vaak om kwart voor vijf in de auto om om zes uur op kantoor te zijn. “Ik werk het liefst op kantoor. Drie schermen, grote bestanden, korte lijnen. Thuiswerken is niks voor mij.” Gerda glimlacht: “Ik ken bijna niemand met zo’n werkethos als Anke. Ziek zijn kennen we niet van huis uit. Ze was laatst ziek, maar sleepte zich toch naar het werk.” Anke relativeert: “Ach, dat hoort erbij.” Wat begrijpen ze niet? Zouden de zussen elkaars werk kunnen doen? Gerda hoeft niet lang na te denken. “Al die Excelbestanden? Daar word ik niet gelukkig van. Dat is zo niet mijn ding.” Anke lacht: “Ik zou best kunnen wat Gerda doet, als ik maar niet hoef te notuleren.” Het typeert hun verschil. Gerda staat graag wat meer op de voorgrond, Anke blijft liever op de achtergrond. “Op familiefoto’s zorgt Anke dat ze er net niet op staat”, zegt Gerda. “En ik sta altijd vooraan.” Toch herkennen ze elkaar in hun betrokkenheid. “Hart voor de zaak”, zegt Anke. “Dat zie je bij ons allebei terug.” Waar hun werelden elkaar raken Hoewel hun dagelijkse werk elkaar niet direct raakt, voelen ze wel de maritieme verbondenheid binnen de groep. Gerda voelt zich op haar plek bij de veerdienst. “Als ik aan boord stap en ik zie een oude sleepboot liggen, dan vind ik dat prachtig. De meeste mensen willen bij de kapitein kijken, maar ik ga net zo lief even de machinekamer in. Dat monotone geluid, die geur… dat blijft iets bijzonders.” Anke knikt instemmend. “Dat heb ik ook. Ik ben laatst nog mee geweest met mijn broer en vader bij het transport van een brug. Dan trek ik mijn kantoorkleren uit en stap ik zo weer aan boord. Dat blijft trekken.” Familie als constante Ze bellen veel, maar praten buiten het werk niet eindeloos over werk. “Het is goed dat onze functies elkaar niet raken”, zegt Gerda. “Veel mensen weten niet eens dat we allebei binnen de groep werken.” Wat ze delen, is hun achtergrond. Opgegroeid op het water. Geleerd om hard te werken. Niet zeuren, maar doen. En misschien nog wel belangrijker: vrijheid. “Ik krijg alle ruimte in mijn werk”, zegt Gerda. “Dat is voor mij belangrijk.” “Die vrijheid heb ik ook,” zegt Anke. “Verantwoordelijkheid nemen en zelf je werk organiseren.” Twee zussen, verschillend in karakter en functie. De één tussen wal en eiland, de ander tussen staal en cijfers. Maar onder die verschillen stroomt dezelfde familiegeschiedenis. Ze groeiden op aan dezelfde keukentafel en werken nu, jaren later, allebei binnen hetzelfde moederbedrijf: Royal Wagenborg. Gerda de Hoop bij de veerdienst, waar elke dag draait om afvaarten, agenda’s en schakelen in het moment. Haar zus Anke Stegehuis bij scheepswerf Niestern Sander, waar staal, spreadsheets en precisie de toon zetten en projecten maanden soms jaren duren. Twee zussen, twee werelden binnen één maritieme familie. Links Anke Stegehuis, rechts Gerda de Hoop Tussen wal en werf 18 I Wagenborg Details Lente 2026 Wagenborg Details Lente 2026 I 19
Wie op het strand van Ameland staat kan op sommige plekken het zand eindeloos vooruit zien strekken. Toch is de kust allesbehalve statisch. Zonder ingrijpen zou deze langzaam veranderen en op sommige plekken zelfs verdwijnen. Adviseur Waterveiligheid Eline Sieben van Rijkswaterstaat Noord-Nederland houdt zich met kustonderhoud bezig. “We kijken elk jaar hoe de kust erbij ligt en vergelijken die met eerdere metingen”, vertelt ze. “Op basis daarvan bepalen we wat nodig is om de kustlijn op peil te houden.” Werken met natuurlijke processen Zandsuppletie klinkt technisch, maar het principe is eenvoudig. Zand wordt op het strand gespoten of op de zeebodem voor de kust gestort. Daarna neemt de natuur het werk grotendeels over. “We geven het systeem als het ware een extra impuls van zand”, legt Eline uit. “Wind, golven en stroming verspreiden dat vervolgens vanzelf richting strand en duinen. Zo werken we met de natuurlijke processen die al aanwezig zijn.” In 2025 gebeurde dat op grote schaal op Ameland. Bij Ameland-West werd ongeveer twee miljoen kubieke meter zand op het strand aangebracht. Daarnaast werd bij Ameland-Oost nog eens drie miljoen kubieke meter zand op de zeebodem gestort. Een kust die altijd in beweging is De Waddenkust is een van de meest dynamische landschappen van Nederland. Geulen verschuiven, zandbanken ontstaan en verdwijnen, en het strand verandert mee. Daarom wordt de kust voortdurend gemonitord. “We volgen niet alleen hoe het strand zich ontwikkelt, maar ook hoe snel veranderingen plaatsvinden”, vertelt Eline. “Zo kunnen we op tijd bepalen wanneer we weer moeten ingrijpen.” Niet overal is die behoefte even groot. Op sommige plekken brengt de natuur zelf voldoende zand aan, terwijl het op andere plekken juist wordt weggevoerd. “Bij de westkop van Ameland ligt een geul dicht langs de kust die zand weg transporteert”, zegt Eline. “Daar zien we dat erosie blijft optreden en moeten we dus vaker terugkomen om de kust te versterken.” Oog voor natuur Ameland ligt midden in een bijzonder natuurgebied. Grote delen van het eiland maken deel uit van Natura 2000. Dat betekent dat er bij werkzaamheden zorgvuldig rekening moet worden gehouden met de omgeving. “We kijken heel bewust hoe we suppleren op een manier waarbij de natuur zo min mogelijk hinder ondervindt”, vertelt Eline. “Soms kiezen we er zelfs voor om een stuk kust juist wat meer ruimte te geven, omdat die dynamiek belangrijk is voor het ecosysteem.” Ook tijdens het werk blijft de natuur in beeld. Als er broedende vogels worden gesignaleerd, wordt er voldoende afstand gehouden of tijdelijk gestopt met werken. Daarnaast wordt het zand zorgvuldig gekozen. Het komt van de bodem van de Noordzee, op ruime afstand van de kust, en lijkt zoveel mogelijk op het natuurlijke strandzand. Kijken naar de toekomst Zandsuppletie is inmiddels een vaste pijler van het Nederlandse kustbeheer. “Het huidige kustbeheer werkt goed”, zegt Eline. “Met extra zand versterken we niet alleen de kust op korte termijn, maar zorgen we er ook voor dat het bredere kustsysteem kan meegroeien met de zeespiegel.” KUSTBEHEER Grenzen beschermen met zand 20 I Wagenborg Details Lente 2026 Wagenborg Details Lente 2026 I 21
Hart op de goede plaats Alledrie zijn het boeiende personen: intelligent, vakbekwaam, dapper en met het hart op de goede plaats. Ze bekommerden zich om hun medemensen. Rixt zette zich als Vrijvrouwe in voor het eiland en de eilanders. Hidde leed schipbreuk en kwam met zijn mannen op een ijsschol terecht. Door zijn vakbekwaamheid wist hij land te bereiken en te overleven. Olfert was een kapitein die goed verdiende, met oog voor mensen die het minder hadden. Hidde en Olfert zijn geboren eilanders, Rixt kwam door haar huwelijk met een Van Cammingha in aanraking met Ameland, het eiland dat ze bij de eerste kennismaking in haar hart sloot. Kruiend IJs en Noorderlicht Theatergroep Kruiend IJs is begin 2024 ontstaan. Kees Poulus en Anne-Meta Kobes wilden iets met het verhaal van Kat doen. Kees schrijft muziek, speelt gitaar en zingt, Anne-Meta Kobes zingt en vertelt. Toen kwam Jeanet de Jong erbij. Zij vertelt en speelt trekharmonica. De groep werd aangevuld met Ellen Poulus, Inge Klinkert (regie) en Nanne van der Meulen (techniek). Uit een innige samenwerking ontstond ‘Kruiend IJs en Noorderlicht - Hidde Dirks Kat en de meest vergeten schipbreuk uit de vaderlandse geschiedenis’. Succesvolle optredens volgden en de naam ‘Kruiend IJs’ bleef hangen als groepsnaam. Bronnen en reprise Het verhaal van Hidde is gebaseerd op zijn dagboek, dat van Rixt op de historische roman ‘Vrouwe Rixt van Ameland’ van M.A.M. Renes-Boldingh. Wat Olfert betreft ligt het wat moeilijker; er is geen dagboek of uitgebreid schrijven dat over zijn leven verhaalt. Tóch heeft Kruiend IJs er een vol verhaal van weten te maken, met inachtneming van historische feiten en sfeer van de 19e-eeuwse Batavia-vaart. Lokaal- en exportproduct De voorstellingen zijn Amelands product in optima forma. Tekst - het Amelander dialect speelt een prominente rol - en muziek zijn van eigen hand en het gaat over Amelander geschiedenis. De optredens zijn voornamelijk op het eiland zelf. Een enkele keer wordt de veerboot gepakt, om te spelen in Leeuwarden, Holwert of Tjerkwerd. Kruiend IJs vaart dan op één dag heen en weer. Er is een kans dat in 2027 alle drie de voorstellingen in reprise gaan. De agenda staat op www.eilandvanverhalen.nl. Hidde, Rixt en Olfert tot leven EVENEMENTEN Kruiend IJs vertelt muzikale verhalen gebracht Amelander theatergezelschap Kruiend IJs brengt historische figuren van Ameland tot leven met muzikale voorstellingen. Allereerst is het verhaal van Hidde Dirks Kat verteld, dezelfde Hidde waar sneldienst Hiddeborg naar vernoemd is. In het tweede seizoen is Rixt van Donia het onderwerp. Nummer drie gaat over kapitein Olfert Pieters Lap. De Arak-kapitein van Ameland Een muzikaal verhaal over Olfert Pieters Lap Première 26 april 2026 Herenwegkerk Hollum De Arak-kapitein van Ameland Een muzikaal verhaal over Olfert Pieters Lap 31 mei 2026 Doopsgezinde kerk Leeuwarden Vrouwe Rixt van Donia - Moeder van Ameland, Oans mim 25 oktober 2026 Doopsgezinde kerk in Holwert De Arak-kapitein van Ameland Een muzikaal verhaal over Olfert Pieters Lap 1 november 2026 Herenwegkerk Hollum De Arak-kapitein van Ameland Een muzikaal verhaal over Olfert Pieters Lap 15 november 2026 Herenwegkerk Hollum Dit is de agenda van 2026: 22 I Wagenborg Details Lente 2026 Wagenborg Details Lente 2026 I 23
Circulair denken in de keten Sinds eind vorig jaar is Wagenborg Passagiersdiensten lid van Vereniging Circulair Friesland (VCF), een netwerk van zo’n 200 Friese bedrijven, overheden en onderwijsinstellingen die werken aan een circulaire economie. “Friesland is uitgeroepen tot meest circulaire regio ter wereld. Er zit veel kennis in de provincie, die willen we graag benutten”, zegt Thom. “We zijn lid geworden om ons te laten inspireren en om samen te onderzoeken waar voor ons circulaire kansen liggen.” Dat gaat verder dan alleen de eigen organisatie. Alles wat naar het eiland gaat, voedsel, bouwmaterialen, consumptiegoederen, en alles wat er weer afkomt, passeert de boot. “Wij zijn een schakel in die keten. Wellicht kunnen we samen met andere ketenpartners stimuleren dat er meer circulair wordt gewerkt op en rond de eilanden.” Een actueel voorbeeld is een pact via VCF, waarbij een 20-tal Friese biologische boeren, onderwijs- en zorginstellingen en bedrijven, waaronder Wagenborg, in een intentie hebben verklaard om een keten van biologische producten in Friesland te creëren. “VCF probeert hiermee de afzet van biologisch voedsel in Friesland van de grond te krijgen en wij gaan met onze horeca exploitanten bespreken of we dit kunnen toepassen in ons productaanbod.” Iets geheel anders is het CO2-compensatiefonds. Dit fonds, waarbij reizigers bij de aankoop van hun ticket een bijdrage aan het klimaat kunnen doen, wordt de komende tijd versterkt. Wagenborg wil passagiers actiever gaan betrekken bij de besteding ervan en inzetten op grotere, gezamenlijke projecten met impact op beide eilanden. De reis als geheel Duurzaamheid gaat volgens Thom niet alleen over brandstof. “We hebben vorig jaar de hele customer journey in kaart gebracht: van het moment dat een reiziger besluit naar het eiland te gaan tot thuiskomst. Daar zagen we dat we vooral de communicatie vóór vertrek kunnen verbeteren. Verderop dit jaar gaan we reizigers vooraf beter informeren over parkeren, wegwerkzaamheden en aansluitingen. Daarnaast wordt de samenwerking met het openbaar vervoer geïntensiveerd. Met Qbuzz wordt gewerkt aan betere aansluiting op de sneldiensten en aan een combiticket: één boeking, één QR-code voor boot en bus. Want als je de ketenreis verbetert, stimuleer je automatisch duurzamer reisgedrag.” Amelander deelauto Bij duurzamer reisgedrag past zeker het nieuwe deelautoproject voor Ameland. Per 1 februari heeft Wagenborg de exploitatie van twee Amelander deelauto’s op Holwert overgenomen. Eilanders kunnen zo met de sneldienst naar de vaste wal en daar een auto gebruiken, zonder hun eigen auto mee te nemen. Uit onderzoek onder gebruikers blijkt dat zij het zien als een volwaardig alternatief voor het meenemen van de eigen auto. “Het is goedkoper, beter voor het milieu en sluit direct aan op de boot. Dat is precies het soort slimme schakels dat we willen versterken.” De grootste sprong Toch ligt uiteindelijk de grootste winst in het varen zelf. In de planning van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat staat Schiermonnikoog tussen 2030 en 2035 als eerste op de planning voor elektrisch varen. Ameland staat vanaf 2035 op de nominatie voor elektrificatie. “Als het aan mij ligt, beginnen we morgen met elektrisch varen”, zegt Thom. “De grootste rem zit in de zware laadstations die er moeten komen. Elektrisch varen gaat de uitstoot van fijnstof in het kwetsbare Waddengebied drastisch verminderen. Het is mijn grootste droom dat we op een dag kunnen zeggen, dat we klimaatneutraal varen.” Tot die tijd zoekt Wagenborg naar de grens tussen ambitie en realiteit. “Wachten op betere randvoorwaarden mag geen excuus zijn voor stilstand. Maar we moeten ook betrouwbaar blijven. De eilanden moeten bereikbaar zijn, vandaag én over tien of vijftien jaar, en dat op een manier die het bootkaartje betaalbaar houdt.” Duurzaamheid bij de veerdienst is daarmee geen eindpunt, maar een voortdurende afweging. Tussen bereikbaarheid en verantwoordelijkheid. Tussen wat kan en wat wenselijk is. En tussen de horizon van vandaag en die van de toekomst. Wie met de boot naar Ameland of Schiermonnikoog reist, ziet vooral de horizon, het water en de lucht boven het Wad. Minder zichtbaar is wat daarachter schuilgaat: de zoektocht naar hoe je als veerdienst betrouwbaar blijft varen in een UNESCO Werelderfgoedgebied, en tegelijk je impact zo klein mogelijk maakt. Varen in een kwetsbaar UNESCO-gebied: zoeken naar Thom Lageveen, Ontwikkelmanager bij Wagenborg Passagiersdiensten, houdt zich dagelijks bezig met die puzzel. “Ik kijk breed naar hoe we onze dienstverlening voor de reiziger kunnen verbeteren: van ticketing en reisinformatie tot parkeren en horeca. Circulariteit en duurzaamheid trek ik daarbij mee, daarmee begeef ik me dan wel vaak in domeinen van anderen. Soms ben ik een beetje haarlemmerolie dus.” Bereikbaar én verantwoordelijk Voor Thom is de kern helder: “Op één staat dat we de eilanden bereikbaar houden op een betaalbare manier. Dat is onze primaire taak. Maar we varen wel in een uniek natuurgebied én maken onderdeel uit van de eilandsamenleving. Het duurzaam borgen van een sterke en weerbare eilandsamenleving vraagt ook iets van ons. Ik vind dat wij daarin een verantwoordelijkheid hebben.” Die verantwoordelijkheid uit zich niet altijd in grote, zichtbare stappen. Wagenborg kiest er bewust voor om terughoudend te communiceren. “We willen niet het beeld neerzetten dat we het walhalla van duurzaamheid zijn. Er gebeurt veel, maar we zijn ook nog zoekende en volop in ontwikkeling.” Zo zijn de autodekken zodanig ingericht dat olie of koelvloeistof van voertuigen niet in zee terecht kan komen, maar wordt opgevangen en afgevoerd. Het volledige wagenpark op de wal, inclusief bagagewagens in de veerhavens, is inmiddels elektrisch. Nieuwe banken in de salons worden binnenkort gemaakt van gerecyclede stoffen. Afgedragen duurzame bedrijfskleding krijgt via sociale werkvoorziening Caparis een tweede leven. En via een Bedrijfsmilieuplan wordt gewerkt aan verdere energiebesparing, circulaire werkwijzen en afvalscheiding, in samenwerking met onder meer afvalverwerker NNRD. “We zijn als Circulair Friesland heel positief over de circulaire ambities die Wagenborg Passagiersdiensten in het Waddengebied in haar strategie heeft opgenomen en ook in de praktijk brengt, zoals korte regionale voedselketens en in de toekomst zero-emissie varen. Juist de zichtbaarheid van deze maatregelen voor passagiers maakt de impact groot: goed voorbeeld doet volgen.” Evert Jan van Nijen, directeur Circulair Friesland DUURZAAMHEID duurzame grenzen 24 I Wagenborg Details Lente 2026 Wagenborg Details Lente 2026 I 25
De paardenreddingboot op Ameland: een uniek staaltje teamwork, traditie en kracht, met veiligheid voor mens en dier altijd voorop. 26 I Wagenborg Details Lente 2026 Wagenborg Details Lente 2026 I 27
Eckerö Line behoort tot de Eckerö Group, en bestaat uit drie onderdelen: Eckerö Linjen met een veerdienst tussen het Zweedse vasteland en het eiland Eckerö, Eckerö Line met een veerdienst tussen de hoofdsteden van Finland en Estland, en Eckerö Link, een vrachtdienst tussen Långnås in Åland en Naantali in Finland. In dit artikel lichten we de veerdienst tussen Finland en Estland verder uit. De rederij biedt zowel passagiers- als vrachtvervoer op de route Helsinki-Tallinn. Ze doen dit met twee schepen, de Finlandia en de Finbo Cargo. De schepen varen onder Finse vlag. Er zijn maximaal 12 afvaarten per dag. Het marktaandeel in het totale vrachtvervoer tussen Helsinki en Tallinn is aanzienlijk te noemen. Ontwikkelingen Eckerö Line is in 1994 van start gegaan. Oorspronkelijk heette het bedrijf Eestin Linjat. In 1994 waren veel zaken in Finland en Estland anders dan nu. In Estland verlieten de laatste Russische troepen het land, ongeveer drie jaar nadat Estland onafhankelijk werd. In hetzelfde jaar, keurde het parlement in Finland na een referendum de toetreding tot de Europese Unie goed. In 1997 werd de bedrijfsnaam gewijzigd naar de huidige naam, en dankzij een overeenkomst tussen de twee landen konden reizigers vanaf dat jaar zonder visum tussen beide landen reizen. In de afgelopen 30 jaar is zowel het toerisme als het vrachtvervoer enorm toegenomen door alle ontwikkelingen. De wereldwijde financiële crisis in 2008 en 2009 zorgde ervoor dat de Estse economie door enorme inflatie erg verzwakt werd. Hierdoor zochten veel Esten werk in de bouw, logistiek en dienstverlening in Finland. Het zorgde ervoor dat er wekelijks 9000 Estse arbeiders heen en weer reisden op schepen tussen Tallinn en Helsinki. Met de komst van de Finlandia in 2012 werd de reistijd beperkt tot twee en een half uur en hierdoor werd de Helsinki-Tallinn route één van de drukste personenauto veerverbindingen ter wereld. Doordat voertuig- en passagiersaantallen alleen maar toenamen in de loop van de tijd, werd in de westelijke haven van Helsinki een nieuwe terminal gebouwd die in 2017 open ging. Verschillende veerdienstbedrijven maken gebruik van deze nieuwe terminal. Aan de kades bij de terminal kunnen de veerboten afmeren aan een afmeersysteem waarbij trossen volledig overbodig zijn. Hierdoor verloopt het afmeren van de grote veerschepen relatief vlotjes. In de overzichtelijke terminal bevinden zich meerdere incheckbalies waaronder die van Eckerö Line. Arrangementen Dagelijks vaart de Finlandia 3 keer vanaf Helsinki en ook 3 keer vanaf Tallinn. Behalve gewone enkele- en retourovertochten, kun je ook arrangementen boeken, zoals bijvoorbeeld een dagje Helsinki of Tallinn. Dit is de overtocht heen en terug inclusief 6 uren bezoek aan één van beide steden. En het is zelfs mogelijk een minicruise op de Finlandia te boeken, waarbij je aan boord blijft bij aankomst in de haven en je 6 uren de tijd hebt om je op het schip te vermaken: er zijn maar liefst 3 winkels, een buffetrestaurant, diverse bars, een bistro en cafetaria. Passagiers kunnen voorafgaand aan de reis al producten uit de winkels online bestellen via de website van Eckerö Line, en kunnen deze producten dan aan boord afhalen. Passagiers die ondanks de relatief korte overtocht de drukte aan boord willen ontvluchten, hebben de mogelijkheid om hutten te boeken of in de lounge te verblijven. Rond Pasen opent de nieuwe verblijfruimte met 150 zitplaatsen onder de naam Horizon Seats op dek 9. Passagiers kunnen een zitplaats COLLEGA REDERIJ Eckerö is het meest westelijk gelegen eiland van de Åland eilandengroep in de Botnische Golf voor de kust van Zweden. Voor een veerdienst tussen Finland en Estland is de rederij naam Eckerö Line dan ook niet voor de hand liggend, maar toch heet deze veerdienst in de Oostzee zo. Hoe zit dat? Eckerö Line: Florerende veerdienst dankzij openen grenzen Taru Keronen, CEO van Eckerö Line 28 I Wagenborg Details Lente 2026 Wagenborg Details Lente 2026 I 29
reserveren en kunnen dan genieten van een adembenemend uitzicht op de zee. De Finbo Cargo richt zich vooral op vrachtvervoer, maar voor de meeste afvaarten uit de dienstregeling kunnen voetgangers ook reserveren voor deze veerdienst. Wel vertrekt de Finbo Cargo vanuit andere havens in Helsinki en Tallinn. De voorzieningen aan boord zijn eenvoudiger dan op de Finlandia. Wel uniek maar ook weer typisch Fins is dat dit schip een sauna aan boord heeft. De Finlandia maakt gebruik van elektrische thrusters die 360 graden draaibaar zijn, hetgeen voor een uitstekende manoeuvreerbaarheid en efficiëntie zorgt. Op dit moment investeert Eckerö Line behoorlijk in duurzaam varen. Op dek 9 van de Finlandia wordt een container geplaatst met hierin 96 batterij modules. Deze batterijen vervangen één van de vier dieselgeneratoren. De beoogde brandstof reductie is ongeveer 3%, hetgeen neerkomt op 500 tot 600 ton minder brandstofverbruik per jaar. Deze verandering zorgt er ook voor dat de broeikasgasemissie omlaag gaat. De batterijen worden opgeladen met groene stroom in de havens van Helsinki en Tallinn. De batterij modules in de container kunnen ca. 1,4 MWh aan energie opslaan. Het maximale vermogen bedraagt 1,5 Mw en het opladen neemt 30 tot 45 minuten in beslag. Duurzaam varen “Als Eckerö Group bouwen we aan groene scheepvaartcorridors. Dat zijn emissievrije of bijna emissievrije routes tussen Finland, Zweden en Estland, waarbij we zo kort en natuurlijk mogelijk varen. Eckerö Line is hier met name verantwoordelijk voor op de route Helsinki-Tallinn. De installatie van de batterij op de Finlandia is voor ons een grote investering in duurzamere scheepvaart”, aldus Taru Keronen, CEO van Eckerö Line. “Dankzij de batterij-installatie wordt de Finlandia de eerste hybride veerboot in de Golf van Finland. Het schip maakt gebruik van batterijvermogen bij het binnenvaren en verlaten van de haven en tijdens het aanmeren. Dit is het begin van onze reis naar volledig elektrische en duurzame scheepvaart.” COLLEGA REDERIJ Van Wadden Ferry naar Hiddeborg BOUW WADDEN FERRY Woensdag 7 januari 2026 was het moment daar: de doop van ons nieuwe sneldienstschip. Tot die dag droeg het schip nog de projectnaam Wadden Ferry. Op een onvergetelijke winterse dag gaf doopvrouw Afke Boven het schip haar officiële naam: Hiddeborg. Met het breken van de champagnefles wenste zij het schip en haar bemanning een behouden vaart. TECHNISCHE GEGEVENS FINLANDIA • Gebouwd in 2001 bij Daewoo Shipbuilding & Heavy Machinery Ltd. Zuid-Korea • Lengte: 175 meter • Breedte: 27,6 meter • IJsklasse 1A-klasse • Snelheid: 27 knopen • Aantal passagiers: 2080 • Dekruimte voor voertuigen: ca. 1900 meter TECHNISCHE GEGEVENS FINBO CARGO • Gebouwd onder de naam Midnight Merchant in 2000 bij Astilleros Españoles Puerto Real, Sevilla, Spanje • Lengte: 180 meter • Breedte: 25 meter • Snelheid: 22 knopen • Aantal passagiers: 366 • Dekruimte voor voertuigen: ca. 2000 meter • Elektrische veerdiensten Wagenborg Details Lente 2026 I 31 30 I Wagenborg Details Lente 2026
www.wpd.nlRkJQdWJsaXNoZXIy ODY1MjQ=