Circulair denken in de keten Sinds eind vorig jaar is Wagenborg Passagiersdiensten lid van Vereniging Circulair Friesland (VCF), een netwerk van zo’n 200 Friese bedrijven, overheden en onderwijsinstellingen die werken aan een circulaire economie. “Friesland is uitgeroepen tot meest circulaire regio ter wereld. Er zit veel kennis in de provincie, die willen we graag benutten”, zegt Thom. “We zijn lid geworden om ons te laten inspireren en om samen te onderzoeken waar voor ons circulaire kansen liggen.” Dat gaat verder dan alleen de eigen organisatie. Alles wat naar het eiland gaat, voedsel, bouwmaterialen, consumptiegoederen, en alles wat er weer afkomt, passeert de boot. “Wij zijn een schakel in die keten. Wellicht kunnen we samen met andere ketenpartners stimuleren dat er meer circulair wordt gewerkt op en rond de eilanden.” Een actueel voorbeeld is een pact via VCF, waarbij een 20-tal Friese biologische boeren, onderwijs- en zorginstellingen en bedrijven, waaronder Wagenborg, in een intentie hebben verklaard om een keten van biologische producten in Friesland te creëren. “VCF probeert hiermee de afzet van biologisch voedsel in Friesland van de grond te krijgen en wij gaan met onze horeca exploitanten bespreken of we dit kunnen toepassen in ons productaanbod.” Iets geheel anders is het CO2-compensatiefonds. Dit fonds, waarbij reizigers bij de aankoop van hun ticket een bijdrage aan het klimaat kunnen doen, wordt de komende tijd versterkt. Wagenborg wil passagiers actiever gaan betrekken bij de besteding ervan en inzetten op grotere, gezamenlijke projecten met impact op beide eilanden. De reis als geheel Duurzaamheid gaat volgens Thom niet alleen over brandstof. “We hebben vorig jaar de hele customer journey in kaart gebracht: van het moment dat een reiziger besluit naar het eiland te gaan tot thuiskomst. Daar zagen we dat we vooral de communicatie vóór vertrek kunnen verbeteren. Verderop dit jaar gaan we reizigers vooraf beter informeren over parkeren, wegwerkzaamheden en aansluitingen. Daarnaast wordt de samenwerking met het openbaar vervoer geïntensiveerd. Met Qbuzz wordt gewerkt aan betere aansluiting op de sneldiensten en aan een combiticket: één boeking, één QR-code voor boot en bus. Want als je de ketenreis verbetert, stimuleer je automatisch duurzamer reisgedrag.” Amelander deelauto Bij duurzamer reisgedrag past zeker het nieuwe deelautoproject voor Ameland. Per 1 februari heeft Wagenborg de exploitatie van twee Amelander deelauto’s op Holwert overgenomen. Eilanders kunnen zo met de sneldienst naar de vaste wal en daar een auto gebruiken, zonder hun eigen auto mee te nemen. Uit onderzoek onder gebruikers blijkt dat zij het zien als een volwaardig alternatief voor het meenemen van de eigen auto. “Het is goedkoper, beter voor het milieu en sluit direct aan op de boot. Dat is precies het soort slimme schakels dat we willen versterken.” De grootste sprong Toch ligt uiteindelijk de grootste winst in het varen zelf. In de planning van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat staat Schiermonnikoog tussen 2030 en 2035 als eerste op de planning voor elektrisch varen. Ameland staat vanaf 2035 op de nominatie voor elektrificatie. “Als het aan mij ligt, beginnen we morgen met elektrisch varen”, zegt Thom. “De grootste rem zit in de zware laadstations die er moeten komen. Elektrisch varen gaat de uitstoot van fijnstof in het kwetsbare Waddengebied drastisch verminderen. Het is mijn grootste droom dat we op een dag kunnen zeggen, dat we klimaatneutraal varen.” Tot die tijd zoekt Wagenborg naar de grens tussen ambitie en realiteit. “Wachten op betere randvoorwaarden mag geen excuus zijn voor stilstand. Maar we moeten ook betrouwbaar blijven. De eilanden moeten bereikbaar zijn, vandaag én over tien of vijftien jaar, en dat op een manier die het bootkaartje betaalbaar houdt.” Duurzaamheid bij de veerdienst is daarmee geen eindpunt, maar een voortdurende afweging. Tussen bereikbaarheid en verantwoordelijkheid. Tussen wat kan en wat wenselijk is. En tussen de horizon van vandaag en die van de toekomst. Wie met de boot naar Ameland of Schiermonnikoog reist, ziet vooral de horizon, het water en de lucht boven het Wad. Minder zichtbaar is wat daarachter schuilgaat: de zoektocht naar hoe je als veerdienst betrouwbaar blijft varen in een UNESCO Werelderfgoedgebied, en tegelijk je impact zo klein mogelijk maakt. Varen in een kwetsbaar UNESCO-gebied: zoeken naar Thom Lageveen, Ontwikkelmanager bij Wagenborg Passagiersdiensten, houdt zich dagelijks bezig met die puzzel. “Ik kijk breed naar hoe we onze dienstverlening voor de reiziger kunnen verbeteren: van ticketing en reisinformatie tot parkeren en horeca. Circulariteit en duurzaamheid trek ik daarbij mee, daarmee begeef ik me dan wel vaak in domeinen van anderen. Soms ben ik een beetje haarlemmerolie dus.” Bereikbaar én verantwoordelijk Voor Thom is de kern helder: “Op één staat dat we de eilanden bereikbaar houden op een betaalbare manier. Dat is onze primaire taak. Maar we varen wel in een uniek natuurgebied én maken onderdeel uit van de eilandsamenleving. Het duurzaam borgen van een sterke en weerbare eilandsamenleving vraagt ook iets van ons. Ik vind dat wij daarin een verantwoordelijkheid hebben.” Die verantwoordelijkheid uit zich niet altijd in grote, zichtbare stappen. Wagenborg kiest er bewust voor om terughoudend te communiceren. “We willen niet het beeld neerzetten dat we het walhalla van duurzaamheid zijn. Er gebeurt veel, maar we zijn ook nog zoekende en volop in ontwikkeling.” Zo zijn de autodekken zodanig ingericht dat olie of koelvloeistof van voertuigen niet in zee terecht kan komen, maar wordt opgevangen en afgevoerd. Het volledige wagenpark op de wal, inclusief bagagewagens in de veerhavens, is inmiddels elektrisch. Nieuwe banken in de salons worden binnenkort gemaakt van gerecyclede stoffen. Afgedragen duurzame bedrijfskleding krijgt via sociale werkvoorziening Caparis een tweede leven. En via een Bedrijfsmilieuplan wordt gewerkt aan verdere energiebesparing, circulaire werkwijzen en afvalscheiding, in samenwerking met onder meer afvalverwerker NNRD. “We zijn als Circulair Friesland heel positief over de circulaire ambities die Wagenborg Passagiersdiensten in het Waddengebied in haar strategie heeft opgenomen en ook in de praktijk brengt, zoals korte regionale voedselketens en in de toekomst zero-emissie varen. Juist de zichtbaarheid van deze maatregelen voor passagiers maakt de impact groot: goed voorbeeld doet volgen.” Evert Jan van Nijen, directeur Circulair Friesland DUURZAAMHEID duurzame grenzen 24 I Wagenborg Details Lente 2026 Wagenborg Details Lente 2026 I 25
RkJQdWJsaXNoZXIy ODY1MjQ=