AdionaE-MAGAZINE #2 KINDER-, JONGEREN- EN GEZINSCOACHING INTERVIEWS ARTIKELEN WINNEN ONDERZOEK OPINIE JULI 2026
Adiona E- Magazine COLOFON Redactie & Vormgeving Anna Verkerk en Asisa SpaansBoujahma, Stichting Adiona Stichting Adiona is dé beroepsorganisatie voor professionals binnen de vakgebieden kindercoaching, jongerencoaching en gezinscoaching. Expertisecentrum KJGC versterkt de kwaliteit van kinder-, jongeren- en gezinscoaching en biedt een platform voor professionals om kennis te delen, te verdiepen en toe te passen. INHOUD 03. Voorwoord Door Asisa Spaans-Boujahma 04. Opinie: De kracht van het anker Door Simone Vrije 06. Altijd aan; De leefwereld van jongeren Een Adiona onderzoek 07. Boekentips Tips van Scrivo Media 10. Rouwchaos Door Hanne van Willigenburg 14. Opinie: Als gedrag een noodsignaal is Door Ilse Steenbergen, Nienke Rijkers Leur en Anneli Hansson 16. Veerkracht 10 Interview met Anouk Markerink en Karen Molenaar 19. Agenda 20. Geen concurrenten maar collega’s Interview met kindercoch-collectieven 24. Leren van hun Stem Een Adiona project 26. We are the Village & Winactie Interview met de oprichters van de stichting 02 Adiona E-Magazine Contact www.adiona.nl info@adiona.nl LinkedIn | Facebook | Instagram
Vaak zien we niet direct wat er achter gedrag, emoties of keuzes schuilgaat. Een kind dat stil wordt, een jongere die zich terugtrekt, een gezin dat vastloopt. Wat zichtbaar is, vertelt zelden het hele verhaal. Voorwoord BESTE LEZER, 03 Adiona E-Magazine Asisa Spaans-Boujahma Directeur-bestuurder Stichting Adiona / Expertisecentrum Asisa Juist daar ligt de kracht van kinder-, jongeren- en gezinscoaches. Niet in snelle antwoorden of kant-en-klare oplossingen, maar in het blijven kijken, luisteren en aansluiten bij wat een kind, jongere of gezin nodig heeft. In een tijd waarin veel snel moet en complexe vraagstukken soms worden teruggebracht tot eenvoudige verklaringen, blijft het belangrijk om oog te houden voor het verhaal achter de vraag. Voor de mens achter het gedrag. En voor de context waarin kinderen, jongeren en gezinnen opgroeien. De kracht van dit magazine zit in de bereidheid van professionals, auteurs en samenwerkings-partners om hun kennis, ervaringen en inzichten te delen. Niet om antwoorden te geven op alle vragen, maar om kennis toegankelijk te maken, gesprekken op gang te brengen en elkaar te inspireren vanuit verschillende invalshoeken. Dank aan iedereen die hieraan heeft bijgedragen. Ik wens je veel leesplezier.
04 Adiona E-Magazine Opinie: De kracht van het anker Verbindend Gezag bij de begeleiding van hoogsensitieve kinderen - Simone Vrije In onze praktijken als kinder- en gezinscoaches zien we ze dagelijks: prachtige, opmerkzame en invoelende kinderen die de wereld intens beleven. Hoogsensitiviteit is een prachtige eigenschap, maar het diepe verwerken van prikkels heeft ook een keerzijde. Wanneer het zenuwstelsel van deze kinderen overbelast raakt, uiten zij dit vaak in extreem gedrag, van woedeuitbarstingen en dwingend gedrag tot diepe teruggetrokkenheid. Voor ouders is dit een enorme zoektocht. Hoe begrens je een kind dat al zo snel overprikkeld is? In dit artikel deel ik mijn ervaringen met het inzetten van Verbindend Gezag en Geweldloos Verzet als fundament om deze ouders weer in hun kracht te zetten. De valkuil van 'lopen op eieren' Als coaches weten we dat ouders van hoogsensitieve kinderen vaak met de beste intenties handelen. Ze zien dat hun kind snel overweldigd raakt en proberen de omgeving zo prikkelarm en frictieloos mogelijk te maken. Dit uit zich vaak in wat we binnen Verbindend Gezag accommoderend gedrag (grenzeloos toegeven) noemen. Ouders gaan op eieren lopen om een meltdown te voorkomen. Het paradoxale is dat deze extreme meegaandheid juist onveiligheid creëert bij het kind. Het kind voelt feilloos aan dat de ouders de controle kwijt zijn of de confrontatie uit de weg gaan. Dit verhoogt de innerlijke onrust van het hoogsensitieve kind, wat weer leidt tot meer escalaties. Andere ouders schieten juist in de symmetrische escalatie: ze worden streng, autoritair en proberen het gedrag af te dwingen, wat bij een overprikkeld kind leidt tot pure paniek of harde strijd. Waarom Verbindend Gezag perfect aansluit bij hoogsensitiviteit Het gedachtegoed van Verbindend Gezag verschuift de focus van het 'repareren' van het kind naar het versterken van de ouders. Voor ouders van hoogsensitieve kinderen is dit een verademing. Ze hoeven hun kind niet te veranderen, ze hoeven alleen hun eigen positie als rots in de branding te heroveren
05 Adiona E-Magazine In mijn begeleiding vertaal ik de pijlers van Verbindend Gezag specifiek naar de dynamiek van het hoogsensitieve kind: De-escalatie: Smeed het ijzer als het koud is Wanneer een hoogsensitief kind overprikkeld is, is het "denkbrein" offline. Preken, waarschuwen of straffen in het moment werkt averechts; het voegt alleen maar meer prikkels toe. Ik leer ouders om in het moment uitsluitend te focussen op veiligheid en het bewaken van hun eigen kalmte (de pauzeknop). Pas wanneer de storm is gaan liggen—soms uren later—komen de ouders er vanuit rust en leiderschap op terug. Dit geeft het zenuwstelsel van het kind de kans om te reguleren. Waakzame zorg en Aanwezigheid Een hoogsensitief kind heeft een ouder nodig die niet overspoeld raakt door de emoties van het kind. Ik begeleid ouders in de verschuiving van "ik moet dit nu oplossen" naar "ik ben hier, ik ben je ouder en ik kan jouw storm dragen." Deze onvoorwaardelijke, niet-reactieve aanwezigheid is precies de diepe verankering die een sensitief kind nodig heeft om zich weer veilig te voelen. Onderscheid tussen de prikkel en het gedrag Samen met ouders brengen we ongewenst gedrag in kaart. Hierbij maken we een cruciaal onderscheid: de hoogsensitiviteit en de bijbehorende emoties worden volledig geaccepteerd, maar destructief gedrag (zoals slaan, schelden of spullen kapot maken) belandt in een rode mandje. Ouders leren uitstralen: "Ik begrijp dat je hoofd vol zit en ik hou van je, maar dit gedrag accepteren we niet in ons gezin." Van onmacht naar regie Het is prachtig om te zien wat er gebeurt wanneer ouders deze methodiek omarmen. Ze stappen uit de uitputtende strijd en hoeven niet langer te kiezen tussen hard straffen of grenzeloos toegeven. Door in te zetten op stil en krachtig verzet, gecombineerd met gebaren van liefde en verzoening, ontstaat er weer lucht. Het begeleiden van deze ouders begint steevast bij hun eigen zelfregulatie. Voordat zij de veilige haven voor hun hoogsensitieve kind kunnen zijn, moeten zij zelf leren hoe ze hun eigen triggers herkennen en reguleren. Als coach loop ik daarin een stukje met ze mee, waarbij ik hen help om hun eigen (vaak onzichtbare) patronen te doorbreken. Samen leren en verbinden Het combineren van de kennis over prikkelverwerking met de heldere structuur van Verbindend Gezag biedt een ijzersterke basis voor gezinnen die dreigen vast te lopen. Ik hoop dat dit artikel een inspiratie is voor collegacoaches om deze invalshoek vaker te integreren in de praktijk. Het vraagt lef van ouders om te stoppen met strijden en te starten met verbindend begrenzen, maar de rust die het oplevert voor het hele gezin—en in het bijzonder voor het sensitieve kind—is van onschatbare waarde. Ik ben Simone Vrije. Met mijn kindercoachprakijk Groeihelden kindercoaching werk ik in de regio Utrechtse Heuvelrug. Ik coach hoogsensitieve kinderen van 7-18 jaar en bied ouderbegeleiding. Ik heb ruim 20 jaar diverse managementfuncties gehad in hotels. Ik gooide het roer om en ben met kinderen gaan werken die begeleiding nodig hebben. Ik deed ervaring op in de jeugd GGZ als individueel begeleider en na de opleiding ‘Verbindend gezag en Geweldloos verzet’ ben ik me gaan verdiepen in een opvoedstijl die goed past bij hoogsensitieve kinderen.
06 Adiona E-Magazine Hoe ervaren jongeren zelf hun digitale leefwereld, en welke patronen worden zichtbaar wanneer schermgebruik wordt verbonden aan slaap, sociaal contact, dagelijks functioneren en toekomstbeeld? De afgelopen periode heeft Adiona onderzoek gedaan naar schermgebruik onder jongeren en zijn we in gesprek gegaan met jongeren over hun ervaringen, gewoonten en de rol die schermen innemen in hun dagelijks leven. Het werd een waardevol onderzoekstraject, waarin jongeren openhartig deelden wat schermgebruik voor hen betekent: van ontspanning en contact tot gewoonte, afleiding maar ook een invulling van leegte. Altijd aan: de leefwereld van jongeren Een Adiona-onderzoek in opdracht van SOMI De uitkomsten laten zien dat schermgebruik een vanzelfsprekend onderdeel is geworden van de leefwereld van veel jongeren. Tegelijkertijd ligt hier ook een belangrijke en dankbare taak voor jongerencoaches: signaleren, het gesprek aangaan, bewustwording vergroten en samen met jongeren kijken naar balans, keuzes en wat zij écht nodig hebben.
07 Adiona E-Magazine Replay Your Day Mosi voelt het gewoon Versla je somberheid De gids over hoogsensitieve pubers Bas is ziek Boekentips 1 2 3 4 5 Scrivo Media, uitgever van boeken met gevoel, maakte ook voor dit e-magazine weer een top 5 van boeken die elke kinder-, jongeren of gezinscoach zou moeten kennen.
Gloednieuw is dit prentenboek voor kinderen vanaf 4 jaar. De familie Dikhuid komt tijdens een wandeling allerlei situaties tegen waar kleine olifant Mosi last van heeft. Maar waarom merkt de rest daar niets van? Stokstaartje legt uit dat dat komt door Mosi’s dunne huid. Stokstaartje laat zien dat zo’n dunne huid misschien lastig is, maar tegelijkertijd ook heel mooi! Een nieuw prentenboek voor (prikkel)gevoelige kinderen, dat laat zien dat er kracht schuilt in het bijzondere. Niet elke dag is mooi, maar er zit iets moois in elke dag. Voor zowel de leuke als de minder fraaie ervaringen is er plaats in dit invuldagboek voor tieners. Wat was vandaag leuk, jammer, oeps of wow? Hoe was school? Schrijf het elke dag van je af, zodat je morgen met een schone lei kunt beginnen. En met alle tips in het boek zie je die nieuwe dag vast met iets meer vertrouwen tegemoet. Tieners die kampen met sombere gevoelens vinden in het boek ‘Versla je somberheid’ herkenning en tips. Op een luchtige, zelfs humoristische, manier geeft het boek serieuze informatie: inzichten waarmee de jongere meer grip op zijn of haar gevoelens krijgt. Een boek om (weer een beetje) blij van te worden. 1 2 3 8 Adiona E-Magazine
Op boekenmetgevoel.nl/collections/adiona vind je meer informatie. Zowel hormoonlevels als emoties lopen hoog op tijdens de puberteit. En hoewel hun kwaliteiten het typische pubergedrag enigszins temperen, kennen hoogsensitieve pubers zo hun eigen uitdagingen. Stemmingswisselingen, overprikkeling, negatieve gedachten; het komt allemaal aan bod in deze gids met 80 tips. Ze geven ouders en pubers zelf handvatten om de roerige, maar ook leuke periode van de puberteit zo fijn mogelijk door te komen. Een lieflijk prentenboek over vriendschap en (chronisch) ziek zijn, met een open einde. Lilly en Luuk spelen vaak met Bas. Maar Bas is steeds sneller moe en doet minder vaak mee. Dat vinden Luuk en Lilly gek. Dan vertelt Bas dat hij ziek is en niet beter wordt. Samen vinden ze, ondanks de verslechterende toestand van Bas, een weg om te blijven spelen. Na het verhaal staan nog enkele suggesties om met een kind in gesprek te gaan over de eigen situatie. 4 5 9 Adiona E-Magazine
10 Adiona E-Magazine Rouwchaos Kinderen rouwen anders dan volwassenen. Rouw bij kinderen laat zich lang niet altijd duidelijk zien. Hanne van Willigenburg, kinder- en rouwcoach, legt uit hoe kinderen omgaan met rouw en verlies, en wat professionals zoals kindercoaches, leerkrachten en begeleiders kunnen doen om hen te ondersteunen. Als een kind voelt dat het niet alleen is, ontstaat er ruimte voor rouw Wanneer een kind een belangrijk persoon verliest, willen de volwassenen om hem heen vaak hetzelfde: het kind zo goed mogelijk ondersteunen. Ouders, leerkrachten, kindercoaches en andere professionals zoeken naar manieren om houvast te bieden en willen voorkomen dat een kind vastloopt in verdriet. Toch is dat niet altijd eenvoudig. Rouw bij kinderen laat zich namelijk niet altijd duidelijk zien. Een kind kan gewoon naar school gaan, plezier maken met vrienden en ogenschijnlijk doorgaan met het dagelijks leven, terwijl er vanbinnen veel speelt. Juist die tegenstelling maakt dat rouw bij kinderen soms moeilijk te herkennen is. Voor professionals die met kinderen werken, is het waardevol om te weten hoe rouw zich kan uiten. Niet omdat er één juiste manier van begeleiden bestaat, maar omdat inzicht in het rouwproces helpt om beter aan te sluiten bij wat een kind nodig heeft. Rouw beweegt mee met het kind Waar volwassenen rouw vaak ervaren als een langdurige periode waarin verdriet nadrukkelijk aanwezig is, verloopt rouw bij kinderen meestal anders. Kinderen schakelen voortdurend tussen verdriet en het gewone leven. Ze kunnen intens geraakt zijn door het gemis en korte tijd later volledig opgaan in een spel, een gesprek of een leuke activiteit. Dat betekent niet dat het verlies hen minder raakt. Kinderen verwerken verlies in kleine stapjes. Ze laten stukje voor stukje toe wat ze op dat moment aankunnen. Dat heen en weer bewegen tussen verdriet en ontspanning is een gezonde manier van omgaan met een ingrijpende gebeurtenis. Daar komt bij dat rouw zich ontwikkelt naarmate een kind ouder wordt. Een verlies krijgt op verschillende leeftijden een nieuwe betekenis. Vragen die een jong kind nog niet stelt, kunnen jaren later alsnog naar boven komen. Ook emoties of gedragingen die aanvankelijk niet zichtbaar waren, kunnen zich op een later moment laten zien. De binnenwereld van het rouwende kind
11 Adiona E-Magazine Dat vraagt iets van de volwassenen om een kind heen. Niet alleen aandacht voor zichtbare verdrietige momenten, maar ook begrip voor het feit dat rouw vaak verborgen aanwezig is. Juist daarom hebben kinderen volwassenen nodig die begrijpen dat deze reacties onderdeel kunnen zijn van een normaal rouwproces. Wat kinderen helpt in tijden van rouw Een van de belangrijkste uitgangspunten in de begeleiding van kinderen na een verlies is het volgen van hun tempo. Sommige kinderen praten graag over wat er gebeurd is. Andere kinderen laten via hun gedrag zien wat hen bezighoudt. Beide manieren zijn waardevol. Na verloop van tijd pakken veel kinderen hun dagelijkse activiteiten weer op. Ze gaan naar school, spreken af met vrienden en doen mee aan sport of hobby’s. Dat geeft structuur en veiligheid, maar kan ook verhullen wat er intern nog speelt. Daarom is het belangrijk om verder te kijken dan wat zichtbaar is. Niet alleen thuis, maar ook op school, in de kinderopvang of tijdens coaching kunnen signalen van rouw zichtbaar worden. Professionals kunnen veel betekenen door oprechte aandacht te hebben, regelmatig contact te maken en ruimte te bieden voor gesprekken wanneer een kind daar behoefte aan heeft. Vaak zit de kracht niet in grote interventies, maar juist in kleine momenten van betrokkenheid. Wat volwassenen soms verkeerd interpreteren Omdat kinderen anders rouwen dan volwassenen, ontstaan er regelmatig misverstanden. Een kind dat niet uit zichzelf over het verlies praat, wordt soms gezien als sterk of als iemand die het verlies goed verwerkt. Wanneer een kind lacht, speelt of enthousiast deelneemt aan activiteiten, lijkt het soms alsof het verdriet naar de achtergrond is verdwenen. In werkelijkheid hoeft dat helemaal niet zo te zijn. Rouw vraagt niet om een voortdurende uiting van verdriet. Kinderen hebben vooral behoefte aan ruimte. Ruimte om gevoelens te ervaren wanneer die zich aandienen, ruimte om vragen te stellen en ruimte om hun eigen manier te vinden om met het verlies om te gaan. Het helpt wanneer volwassenen voorzichtig blijven in hun interpretaties. Uitspraken als ‘hij heeft er blijkbaar geen last van’ of ‘zij is er al overheen’ doen vaak geen recht aan wat er zich vanbinnen afspeelt. De onzichtbare impact van verlies Wat aan de buitenkant zichtbaar is, vertelt vaak maar een deel van het verhaal. Onder de oppervlakte kunnen kinderen te maken hebben met een grote mate van verwarring en ontregeling. Dit wordt ook wel rouwchaos genoemd. Wanneer iemand een verlies meemaakt, heeft dat invloed op veel meer dan alleen emoties. Ook concentratie, geheugen, energie, motivatie en dagelijkse routines kunnen veranderen. Veel volwassenen herkennen dat gevoel van ontregeling na een ingrijpend verlies. Kinderen ervaren diezelfde chaos, maar beschikken vaak nog niet over de woorden of het inzicht om te begrijpen wat er gebeurt. Gevoelens van verdriet, boosheid, angst, schuld of verwarring kunnen daardoor moeilijk te plaatsen zijn. Herinneringen als bron van houvast Voor veel kinderen is het helpend wanneer de overleden persoon onderdeel blijft van het dagelijks leven. Door herinneringen levend te houden, krijgt het verlies een plek binnen het gezin en de omgeving van het kind. Dat kan op allerlei manieren. Door verhalen te vertellen, foto's te bekijken of regelmatig de naam van de overledene te noemen. Ook bijzondere dagen, zoals een verjaardag of sterfdag, kunnen aanleiding zijn voor een ritueel of traditie die helpt om stil te staan bij het gemis.
Tegelijkertijd is het belangrijk dat kinderen ervaren dat verdriet en plezier naast elkaar mogen bestaan. Een kind kan een fijne dag hebben en iemand toch missen. Het kan lachen en tegelijkertijd verdriet voelen. Die twee sluiten elkaar niet uit. Waarom kinderen vaak dezelfde vragen blijven stellen Veel volwassenen merken dat kinderen dezelfde vragen steeds opnieuw stellen. Dat kan soms verwondering oproepen. Toch is herhaling een belangrijk onderdeel van het rouwproces. Kinderen proberen stap voor stap te begrijpen wat er is gebeurd. Elke keer dat een vraag terugkomt, verwerken zij opnieuw een klein stukje van de werkelijkheid. Het opnieuw stellen van vragen betekent daarom meestal niet dat een kind niet heeft geluisterd. Het laat juist zien dat het bezig is betekenis te geven aan een gebeurtenis die groot en ingewikkeld is. De invloed van volwassenen rondom het kind Kinderen zijn bijzonder gevoelig voor de emoties van de volwassenen om hen heen. Ze voelen vaak feilloos aan hoe het met een ouder, verzorger of begeleider gaat. Voor ouders geldt dat ruimte maken voor hun eigen verdriet ook helpend kan zijn voor het kind. Kinderen leren dat emoties er mogen zijn wanneer zij zien dat volwassenen verdriet ervaren én tegelijkertijd manieren vinden om verder te gaan. Tegelijkertijd hoeven ouders niet perfect te zijn. Het is begrijpelijk dat iemand die zelf een groot verlies doormaakt niet altijd volledig beschikbaar kan zijn. Kinderen voelen vaak meer begrip voor die situatie dan volwassenen denken. Ook professionals hebben invloed. Een leerkracht die oprechte belangstelling toont, een kindercoach die luistert of een pedagogisch professional die signalen herkent, kan voor een kind een belangrijk verschil maken. Niet omdat zij de rol van een ouder overnemen, maar omdat zij laten merken dat het kind er niet alleen voor staat. Je hoeft het niet perfect te doen In gezinnen en omgevingen waar ruimte is voor verdriet, leren kinderen dat emoties een normaal onderdeel zijn van het leven. Ze zien dat mensen geraakt kunnen worden door verlies en tegelijkertijd de kracht hebben om verder te gaan. Dat betekent niet dat pijn verdwijnt. Wel leren kinderen dat verdriet gedragen kan worden. Ruimte voor verlies betekent onder andere: Dat kinderen mogen praten over hun gevoelens; Dat emoties zoals boosheid, angst, verdriet of schuldgevoelens er mogen zijn; Dat reacties op verlies serieus worden genomen; Dat herinneringen levend gehouden worden; Dat het gemis, ook jaren later, erkend blijft. Kort gezegd: de persoon die is overleden blijft onderdeel van het verhaal van het gezin en van het leven van het kind. Tot slot Rouw bij kinderen verloopt zelden volgens een vast patroon. Soms is het verdriet duidelijk zichtbaar, soms blijft het verborgen onder de oppervlakte. Het proces kent geen rechte lijn en laat zich niet vangen in vaste fases. Dat kan onzekerheid oproepen bij de volwassenen om een kind heen. Je wilt helpen, ondersteunen en de juiste dingen doen. Maar misschien zit goede begeleiding niet in het perfecte antwoord of de ideale reactie. Misschien zit het vooral in blijven kijken, blijven luisteren en beschikbaar blijven. 12 Adiona E-Magazine Hanne van Willigenburg is auteur van het kinderboek DOOD & doei en het boek Rouw Power. Hanne begeleidt basisscholen op het gebied van rouw in de klas, begeleidt kinderen en gezinnen in haar praktijk Power2kids en bespreekt alles rondom kinderen en rouw in haar podcast Rouw Power.
Hét kennismakingsspel boordevol positiviteit! ‘Het coöperatieve bordspel dat snel inzicht, diepgang en verbinding biedt op een positieve en veilige manier!’ Spellen CiBri Lees meer en bestel! www.earthgames.nl www.k2-publisher.nl www.ck-kindercounseling.nl Ook verkrijgbaar bij o.a.: Advertentie
14 Adiona E-Magazine Opinie Als gedrag een noodsignaal is De aandacht voor thuiszitters groeit, maar de eerste signalen van schooluitval ontstaan vaak veel eerder. Wat gebeurt er wanneer kinderen zich langdurig niet gezien, gehoord of begrepen voelen? En welke rol kunnen kinder- en jongerencoaches spelen in het voorkomen van uitval? In dit artikel laten coaches Nienke Rijkers Leur, Anneli Hansson en Ilse Steenbergen zien waarom vroegtijdige ondersteuning het verschil kan maken. Signalen vooraf Schooluitval begint zelden op het moment dat een kind daadwerkelijk thuis komt te zitten. Vaak gaan er maanden of zelfs jaren van signalen aan vooraf. Kinderen en jongeren met kenmerken van hoogbegaafdheid, hoogsensitiviteit of andere vormen van neurodiversiteit vallen meestal niet uit omdat zij niet willen leren. Veel vaker is er sprake van een langdurige mismatch tussen wat zij nodig hebben en wat hun omgeving kan bieden. Signalen van overprikkeling, verveling, perfectionisme, sociaal isolement of een gebrek aan passende uitdaging worden regelmatig gezien als gedragsproblemen, terwijl er vaak iets anders onder ligt. Juist daar kan vroegtijdige ondersteuning een belangrijke rol spelen. Schooluitval begint vaak klein Een leerling die steeds vaker buikpijn heeft. Een kind dat zich terugtrekt in de klas. Een jongere die voortdurend moe is, niet meer wil deelnemen aan activiteiten of steeds vaker thuis wil blijven. Soms uit de spanning zich in boosheid, weerstand of concentratieproblemen. Soms juist in stil gedrag en onzichtbaarheid. Wat minder zichtbaar is, is de onderliggende hulpvraag. En juist daar begint vaak het verhaal van dreigende schooluitval. Binnen onze praktijken zien we regelmatig dat kinderen met kenmerken van hoogbegaafdheid, hoogsensitiviteit of andere vormen van neurodiversiteit langdurig overbelast raken Thuiszitten begint niet met schoolverzuim "Thuiszitten begint niet met schoolverzuim, maar met een kind dat zich langdurig niet gezien, gehoord of begrepen voelt." door een blijvende discrepantie tussen hun behoeften en wat de omgeving vraagt. Wanneer er onvoldoende aansluiting, begrip of passende ondersteuning wordt ervaren, kan dit uiteindelijk leiden tot schoolverzuim of zelfs volledige uitval. Dat vraagt om een andere blik. Niet wachten totdat een kind thuiszit, maar gedrag herkennen als signaal en preventief ondersteuning inzetten. We zien niet altijd de oorzaak In de praktijk worden signalen vaak gekoppeld aan gedrag of mogelijke diagnoses. Zo werd een meisje van negen jaar door school gezien als lastig en brutaal, met vermoedens richting ADHD of ODD. Wat er in haar binnenwereld speelde, bleef echter onderbelicht: ze verveelde zich, voelde zich niet gezien en raakte gaandeweg haar plezier in school kwijt. Langzaam werden de eerste signalen van schoolweigering zichtbaar. Een jongen van elf voelde zich jarenlang dom en onvoldoende gezien. Hij werd begeleid binnen ondersteuningsgroepen, terwijl zijn behoefte juist lag bij uitdaging en erkenning. Zijn zelfvertrouwen daalde zo sterk dat depressieve gedachten ontstonden.
15 Adiona E-Magazine De gevolgen van te laat ingrijpen Wanneer signalen niet tijdig worden herkend, kan een negatieve spiraal ontstaan. Stress en overprikkeling nemen toe, de motivatie neemt af en het zelfbeeld van een kind kan beschadigd raken. Ook spanningen thuis lopen vaak op en schoolverzuim neemt toe. Uiteindelijk volgt regelmatig een verwijzing naar zwaardere vormen van hulpverlening en in sommige gevallen komt een kind volledig thuis te zitten. Dan zijn vaak meerdere professionals, onderzoeken en langdurige trajecten nodig om herstel mogelijk te maken. Wat met tijdige ondersteuning mogelijk voorkomen had kunnen worden, vraagt dan om een veel intensievere aanpak. Juist daarom is het belangrijk dat de weg terug naar het onderwijs altijd open blijft en het kind centraal blijft staan. Coaching Vroegtijdige coaching vraagt relatief beperkte inzet en kan helpen voorkomen dat problemen escaleren naar specialistische en kostbare vormen van hulpverlening. Kinder- en jongerencoaches werken vaak ook samen met ouders, scholen en andere betrokken professionals. Daardoor kunnen verbindingen worden hersteld en ontstaat meer wederzijds begrip. Juist deze laagdrempelige vorm van ondersteuning kan voorkomen dat een situatie escaleert tot langdurige uitval of specialistische hulpverlening. Wat kan vroegtijdige ondersteuning opleveren? De ervaringen uit de praktijk laten zien dat relatief lichte ondersteuning grote effecten kan hebben: Minder spanning thuis en op school Meer zelfvertrouwen en veerkracht Betere samenwerking tussen ouders en school Behoud of herstel van aansluiting bij het onderwijs Voorkomen van volledige schooluitval Sneller zicht op passende vervolghulp Soms blijkt coaching voldoende. Soms is er nog specialistische hulp nodig. Ook dan zorgt vroegtijdige begeleiding ervoor dat kinderen sneller op de juiste plek terechtkomen. Webinar Voor iedereen die wil bijdragen aan het voorkomen van schooluitval en thuiszitten, geven Nienke, Anneli en Ilse dit najaar een webinar over dreigende schooluitval bij hoogbegaafde en neurodiverse kinderen: hoe herken je de signalen op tijd en wat zijn de onderliggende hulpvragen? Mail naar info@adiona.nl voor meer informatie. Een hoogbegaafd meisje van vijftien kreeg te maken met pesten, sociale uitsluiting, prestatiedruk en lichamelijke klachten zoals buik- en hoofdpijn. De signalen waren zichtbaar, maar werden onvoldoende opgepakt. Deze voorbeelden laten zien hoe belangrijk het is om verder te kijken dan het gedrag alleen. "Hoe eerder een kind zich gezien voelt, hoe kleiner de kans dat het uitvalt op school." Dit artikel is geschreven door Nienke Rijkers Leur (Zwolle), Ilse Steenbergen (Strijen) en Anneli Hansson (Oosterbeek). Alle drie kinder- en jongerencoach met een eigen praktijk en gespecialiseerd in Neurodiversiteit. Nienke - Kien Kids Ilse - Ilse Kinder- en Jongerencoaching Anneli - To Be by Anneli
16 Adiona E-Magazine Veerkracht 10 Er ZIJN als er iets overweldigends gebeurt in het leven van een kind Toen Anouk Markerink en Karen Molenaar elkaar in 2020 vonden in hun gedeelde missie om de veerkracht van kinderen en jongeren te versterken, ontstond een samenwerking die inmiddels heeft geleid tot de ontwikkeling van Veerkracht 10 en de Krachtkoffer. Vanuit Stichting Krachtzoekers zetten zij zich in voor laagdrempelige, praktische ondersteuning van kinderen en jongeren op de momenten waarop het leven even uit balans raakt.
17 Adiona E-Magazine Een gedeelde missie Anouk en Karen stonden allebei voor de klas en werkten daarnaast in de zorg. Die combinatie van onderwijs en begeleiding bleek een vruchtbare basis voor hun samenwerking. In 2020 vonden ze elkaar in hun gedeelde missie: de veerkracht van kinderen en jongeren versterken. Sindsdien vormen zij naar eigen zeggen een gouden duo. Met trainingen, coaching en praktische ondersteuning kijken zij niet alleen naar gedrag, maar naar het geheel: voelen, denken en doen. Daarbij betrekken zij, waar nodig, ook ouders en andere belangrijke mensen rondom het kind. "Want ieder kind en iedere jongere is uniek en verdient een aanpak die bij hen past." "Want veerkracht, dat heb je, alleen moet je het soms weer even (her)ontdekken." Veerkracht 10 In hun werk zagen zij steeds opnieuw hetzelfde patroon terug. Kinderen kwamen vaak pas in beeld wanneer de problemen zich al hadden opgestapeld. "Kinderen werden voor begeleiding aangemeld als er al een hele rij dominostenen was omgevallen." Met volle klassen en hoge werkdruk merkten zij hoe moeilijk het soms was om leerlingen tijdig de aandacht te geven die zij nodig hadden. "Wat hadden we toen graag een Veerkracht 10-coach in de buurt willen hebben!" Vanuit die gedachte ontstond Veerkracht 10: een laagdrempelige plek waar kinderen hun verhaal kwijt kunnen, leren omgaan met tegenslag en ontdekken hoe veerkrachtig ze eigenlijk zijn. "Dus dachten we: ‘Waarom bestaat zoiets niet?’ Nu hebben we het zelf bedacht: Veerkracht 10." Ondersteuning op het juiste moment Volgens Anouk en Karen hoeft er niet altijd gewacht te worden tot problemen groot worden. Juist tijdens of kort na een ingrijpende gebeurtenis kan ondersteuning veel betekenen. "Wat nou als we niet wachten tot de problemen zich opstapelen, maar juist tijdens die tegenslag, of kort erna, gerichte ondersteuning bieden?" Met Veerkracht 10 leren kinderen omgaan met moeilijke situaties, zodat zij sociaal-emotioneel én cognitief kunnen blijven groeien. Geen probleemgerichte aanpak, maar preventie Wat Veerkracht 10 volgens de initiatiefnemers onderscheidt van veel bestaande methodes, is het preventieve karakter. "Waar veel methodes pas in actie komen als er al een probleem is, zijn wij er gewoon… voordat het zover is." De methode is bewust speels en toegankelijk vormgegeven. Kinderen ontdekken niet alleen hoe zij voor zichzelf kunnen zorgen, maar ervaren ook dat er mensen om hen heen zijn die hen steunen. "Want veerkracht, dat leer je niet uit een boekje, dat ervaar je samen." Altijd aansluiten bij het kind Of het nu gaat om een scheiding, verhuizing, verlies of een andere ingrijpende gebeurtenis: volgens Anouk en Karen begint iedere begeleiding bij het verhaal van het kind zelf. "Elk kind is anders, en elke situatie vraagt om een eigen benadering." Met behulp van de materialen uit de Krachtkoffer en de deskundigheid van de coach ontstaat maatwerk. “Geen standaardoplossingen, maar een aanpak die precies past bij wat het kind op dat moment nodig heeft." De Krachtkoffer: een gereedschapskist voor veerkracht Naast Veerkracht 10 ontwikkelden zij de Krachtkoffer: een verzameling materialen die richting en houvast biedt. De inhoud is onder andere gebaseerd op De Helpende Hand, Eerste Hulp in lastige situaties van de Noorse psychologe Solfrid Raknes en op cognitieve gedragstherapie. "Zo weten we zeker dat wat we doen niet alleen handig, maar ook inhoudelijk stevig in elkaar zit." Tegelijkertijd staat spelenderwijs leren centraal. "Kinderen voelen zich daardoor sneller op hun gemak om zich open te stellen, en ze hebben er ook nog eens lol in." De complete en praktische Krachtkoffer is ook ideaal voor in je eigen praktijk en heel handig om mee te nemen als je op verschillende locaties werkt.
Hoe werkt een Veerkracht 10-traject? Een traject op school begint eenvoudig. Een kind kan zichzelf aanmelden, maar ook ouders, leerkrachten of intern begeleiders kunnen een kind aanmelden bij de Veerkracht 10-coach. Opvallend is de eenvoud van de aanpak. "Geen ingewikkelde procedures, geen wachtlijsten, geen dossiervorming." Soms is één gesprek voldoende, soms zijn meerdere ontmoetingen nodig. De ondersteuning wordt steeds afgestemd op wat het kind nodig heeft. Wat levert het op? Leerkrachten en intern begeleiders zien volgens Anouk en Karen dat kinderen zich gezien en gehoord voelen. "Kinderen leren niet alleen beter voor zichzelf te zorgen in moeilijke situaties, maar ontwikkelen ook een soort innerlijke koffer vol materialen om met tegenslag om te gaan." De opgedane vaardigheden blijken bovendien blijvend bruikbaar. "Ze worden weerbaarder en weten hoe ze zichzelf kunnen helpen, ook als er later weer eens iets lastigs op hun pad komt." Kennis delen met andere coaches Inmiddels leiden Anouk en Karen ook andere coaches op. Hun motivatie daarvoor is duidelijk. "Omdat we weten dat deze aanpak perfect past bij het onderwijs en bij coaches: krachtig, verantwoord, praktisch én speels." Steeds meer coaches werken inmiddels met de Krachtkoffer, zowel op scholen als in hun eigen praktijk. Met name op scholen is zichtbaar geworden dat er ZIJN voor een kind als er iets overweldigends gebeurt in zijn of haar leven, zorgt dat kinderen veerkrachtiger worden in het omgaan met zichzelf, anderen en tegenslag. Veerkracht 10 is daarom geschikt voor iedere professional die met kinderen werkt en behoefte heeft aan praktische, laagdrempelige materialen. Een boodschap aan scholen Voor scholen die nog twijfelen, benadrukken zij de voordelen van een vroegtijdige en laagdrempelige aanpak. Veerkracht 10 kan bijdragen aan minder druk op leerkrachten, meer sociaal-emotionele ondersteuning voor leerlingen en een positieve sfeer binnen de school. "Een school die investeert in veerkracht, investeert in de toekomst van haar leerlingen en dat betaalt zich dubbel en dwars terug." Trots op wat is opgebouwd Terugkijkend zijn Anouk en Karen vooral trots op hun samenwerking, hun eigen veerkracht en op de impact die Veerkracht 10 en de Krachtkoffer inmiddels hebben op kinderen en jongeren. "Veerkracht 10 is geen statisch product. Het beweegt en groeit mee met de behoeften van kinderen en de mensen om hen heen." Kijk hier voor meer informatie en trainingsdata. 18 Adiona E-Magazine
Agenda 19 Adiona E-Magazine Check regelmatig de agenda! In de Adiona Agenda houden we niet alleen onze eigen bijeenkomsten bij (zoals intervisie, vakgroepen, check-in, kennismakingsavonden, ledendagen, webinars etc.) maar verzamelen we ook interessante bij- en nascholingen van verschillende opleiders die specifiek geschikt zijn voor kinder-, jongeren- en gezinscoaches.
Nienke en Erna huurden een ruimte op dezelfde locatie en werden aan elkaar voorgesteld. Eline nam contact op naar aanleiding van een oproep in een lokale appgroep. "We spraken af voor een kop koffie en hadden meteen een klik," vertellen zij. "Het voelde eigenlijk als heel logisch en natuurlijk om met z’n drieën de krachten te bundelen." Ook bij de Hilversumse coaches – Tamar Poot, David Meijer, Martin Plaat, Silvana Kuipers en Mirjam Schreurs begon het met de behoefte om elkaar lokaal te leren kennen. Eén van de coaches legde contact met collega's uit de regio en al snel ontstond een groep met een gezamenlijk doel: elkaar versterken, zichtbaarder worden en samen een breder aanbod neerzetten. In Zwolle vonden Simon Wieringa van Leerplein Zwolle en Nienke Rijkers Leur van Kien Kids elkaar via een intervisiegroep voor kindercoaches. Zij gingen nog een stap verder en richtten samen de Coöperatie Zwolse Kindercoaches op. "Onze samenwerking is ontstaan vanuit de wens nog meer te willen betekenen voor kinderen, jongeren en gezinnen in de regio Zwolle," vertellen zij. "Door onze krachten te bundelen kunnen wij laagdrempelige, persoonlijke en snel beschikbare ondersteuning bieden." Ook binnen het Kindercoach Collectief Breda ontstond de samenwerking vanuit een behoefte aan verbinding. Esther Kuijpers, Marjolijn Tol, Margo van Dijk, Paula Brans en Vanessa van der Sommen merkten dat zij als kindercoaches vaak alleen aan het werk waren. 20 Adiona E-Magazine Geen concurrenten, maar collega’s Hoe kindercoaches elkaar vinden en samenwerken Kindercoaches werken vaak zelfstandig. Dat biedt vrijheid, ruimte voor een eigen aanpak en de mogelijkheid om dicht bij jezelf te blijven. Maar zelfstandig werken kan ook betekenen dat je er alleen voor staat. Wie spar je mee over een ingewikkelde casus? Met wie deel je nieuwe ideeën? En hoe zorg je ervoor dat ouders, scholen en gemeenten weten wat een kindercoach kan betekenen? Op verschillende plekken in Nederland zoeken kindercoaches daarom steeds vaker de samenwerking op. Niet vanuit concurrentie, maar juist vanuit verbinding. In Den Dolder, Hilversum, Zwolle en Breda ontstonden de afgelopen jaren collectieven waarin coaches elkaar versterken, kennis delen en samen bouwen aan een steviger netwerk rondom kinderen, jongeren en gezinnen. De verhalen van deze coaches laten zien dat samenwerken niet alleen voordelen oplevert voor de professional zelf, maar vooral voor de kinderen en gezinnen die zij begeleiden. Van eenpitter naar samen sterk Voor veel coaches begint samenwerking met een gevoel van herkenning. Het besef dat je als zelfstandig ondernemer veel alleen doet en dat het waardevol kan zijn om collega's om je heen te verzamelen. Dat geldt ook voor Erna Jansen, Nienke Ellerbroek en Eline Roosen uit Den Dolder. Hun samenwerking ontstond op een natuurlijke manier. Zwolse Kindercoaches Nienke Rijkers Leur Kien Kids Simon Wieringa Leerplein Zwolle
Coach Collectief Hilversum Mirjam Schreurs Bewonder Coaching & Counseling Tamar Poot Tamar Coaching David Meijer Meijer Coaching Silvana Kuipers Kind en Gezin Coach Martin Plaat Better Together Coaching Ook het Kindercoach Collectief Breda herkent dat gevoel. "Het is gewoon echt fijn om samen nieuwe dingen te ontwikkelen, taken te kunnen verdelen en even je hart te kunnen luchten bij een collega die het begrijpt." Voor Erna, Nienke en Eline uit Den Dolder is die onderlinge steun eveneens belangrijk. Kindercoaching blijft immers vaak een solistisch beroep. "Als je het even niet meer weet, is het fijn om ruggespraak te houden. We kunnen vertrouwen op elkaars expertise." Die collegiale steun blijkt niet alleen prettig voor de coaches zelf. Uiteindelijk profiteert ook het kind en het gezin daarvan. De juiste coach voor de juiste hulpvraag Een belangrijk voordeel van samenwerken is dat niet iedere hulpvraag bij dezelfde coach hoeft te landen. Alle collectieven benoemen dat zij gemakkelijker kunnen doorverwijzen wanneer een collega beter aansluit bij de vraag van een kind, jongere of gezin. In Den Dolder spreken de coaches over het belang van een cliëntgerichte aanpak. "Het belang en welzijn van het kind staat bij ons alle drie voorop. Als we merken dat een ander passendere ondersteuning kan geven, kunnen we snel schakelen." Ook in Hilversum zien de coaches dit als een belangrijke meerwaarde. Door verschillende expertises binnen één netwerk te combineren ontstaat een breder aanbod voor ouders en verwijzers. "Als collectief kunnen wij een breder aanbod bieden waardoor ouders, kinderen, jongeren, scholen en gemeenten beter kunnen kiezen welke coach of begeleiding het beste aansluit bij de hulpvraag." "We wilden niet alleen werken, maar samen groeien," vertellen zij. "We delen kennis en inspiratie, ontwikkelen nieuwe activiteiten en zorgen dat we als coaches én als ondernemers blijven groeien." Geen concurrenten, maar collega's Opvallend is dat alle collectieven dezelfde omslag beschrijven: waar buitenstaanders soms concurrentie verwachten, ervaren de coaches juist collegialiteit. De Hilversumse coaches noemen het zelfs een van de zaken waar ze het meest trots op zijn. "Wij zijn er vooral trots op dat we elkaar niet zien als concurrenten maar als collega's. Binnen het collectief is ruimte om open te zijn over dingen die lastig of spannend zijn en om van elkaar te leren." "Zie elkaar niet als concurrent, maar werk samen." 21 Adiona E-Magazine
Ook in Zwolle leverde samenwerking tastbare resultaten op. Simon begeleidde een kind dat vastliep door spanningen thuis, terwijl Nienke tegelijkertijd de ouders ondersteunde. "Terwijl Simon met het kind werkte aan het herkennen en uiten van gevoelens, gaf Nienke de ouders handvatten in de communicatie, het omgaan met gedrag en het creëren van meer rust en structuur binnen het gezin." Binnen het Kindercoach Collectief Breda wordt dat heel praktisch omschreven: "Kinderen en gezinnen krijgen een coach die gesteund wordt door vier anderen. Dat betekent meer kennis, meer ervaring en sneller de juiste match." Samenwerken in de praktijk De meerwaarde van samenwerking wordt misschien wel het duidelijkst zichtbaar in concrete situaties. Een voorbeeld uit Den Dolder, waar Erna het ene kind uit een gezin begeleidde en Nienke het andere. Met toestemming van de ouders overlegden zij regelmatig met elkaar. Uiteindelijk vond een gezamenlijk gesprek plaats met beide coaches en de ouders. Het resultaat was dat beide kinderen ondersteuning kregen die op elkaar aansloot en dat ouders zich beter geholpen voelden. Juist doordat zij vanuit dezelfde visie werkten, ontstond meer begrip tussen ouders en kind. Veranderingen werden sneller zichtbaar en beklijfden beter binnen het hele gezinssysteem. Daarnaast zien de Zwolse coaches regelmatig dat zij gezinnen kunnen ondersteunen tijdens lange wachtperiodes richting specialistische zorg. Door snel begeleiding te starten ontstaat rust en worden escalaties voorkomen. In Breda heeft samenwerking ook geleid tot nieuwe mogelijkheden. Door samen op te trekken konden de coaches in korte tijd meerdere trainingen, thema-avonden en nieuwe activiteiten ontwikkelen. "In ons eentje hadden we dat nooit voor elkaar gekregen." Kindercoach Collectief Breda e.o. Esther Kuijpers Coachpraktijk Ontdek Marjolijn Tol Knap Lastig Margo van Dijk Puur jij Kindercoaching Paula Brans Bij Paula Natuurlijk Vanessa van der Sommen Happy-Nes Zichtbaarheid en verbinding Naast de inhoudelijke voordelen noemen alle collectieven zichtbaarheid als belangrijke reden om samen te werken. Veel coaches merken dat het lastig is om als individuele praktijk zichtbaar te worden bij scholen, gemeenten en grotere organisaties. De Hilversumse coaches benoemen dat expliciet als een van de grootste uitdagingen. "Coaching apart together." 22 Adiona E-Magazine
Door samen op te trekken hopen zij gemakkelijker aansluiting te vinden bij gemeenten en onderwijsorganisaties. Ook in Breda wordt actief gewerkt aan zichtbaarheid. Het collectief benaderde meer dan honderd scholen en vele ouderraden. Daarnaast wordt ingezet op sociale media, netwerken en contacten met gemeenten en het Centrum voor Jeugd en Gezin.In Zwolle blijkt vooral persoonlijk contact effectief. "Ouders en professionals waarderen vooral de laagdrempeligheid en snelle inzetbaarheid." De coaches uit Den Dolder zien dezelfde kracht in lokale verbindingen. Via netwerken, lokale media en samenwerkingen bouwen zij stap voor stap aan meer bekendheid voor het vak kindercoach. De volgende stap: samenwerken over de grenzen van het vak heen De verhalen uit Den Dolder, Hilversum, Zwolle en Breda laten zien hoeveel kracht er schuilt in samenwerking tussen kindercoaches. Kennisdeling, intervisie, gezamenlijke projecten en onderlinge doorverwijzing zorgen ervoor dat kinderen en gezinnen sneller passende ondersteuning krijgen. Misschien is dat wel de belangrijkste les uit alle gesprekken. De kracht zit niet alleen in het bundelen van expertise, maar vooral in het loslaten van het idee dat je alles alleen moet doen. Of zoals het Kindercoach Collectief Breda het samenvat: "Zie elkaar niet als concurrent, maar werk samen." En zoals Erna, Nienke en Eline uit Den Dolder hun samenwerking omschrijven: "Coaching apart together." Tegelijkertijd wijzen de ervaringen van de coaches ook op een volgende stap. Kinderen en gezinnen hebben vaak te maken met vragen die meerdere leefgebieden raken. Juist daarom kan het waardevol zijn om niet alleen samen te werken met andere kindercoaches, maar ook verbinding te zoeken met psychologen, orthopedagogen, jeugdartsen, wijkteams, scholen en andere professionals omdat kinderen en gezinnen gebaat zijn bij professionals die elkaar kennen, vertrouwen en weten wanneer samenwerking nodig is. Kindercoaches Den Dolder Erna Jansen Matria Coaching Nienke Ellerbroek De Bloeifactor Eline Roosen Licht Hart Coaching 23 Adiona E-Magazine
24 Adiona E-Magazine Leren van hun Stem Jongeren vertellen wat écht helpt Wat hebben jongeren eigenlijk nodig als het gaat om sociaal-emotionele ondersteuning? En misschien nog belangrijker: luisteren we wel genoeg naar hun ervaringen? Vanuit Adiona hebben we het project Leren van hun Stem uitgevoerd, dankzij de steun van Pro Juventute, waarbij we in gesprek gingen met jongeren over de ondersteuning die zij ontvangen en wat daarin voor hen het verschil maakt. Jongeren vertelden openhartig over thema’s als prestatiedruk, eenzaamheid, stress en de behoefte aan iemand die écht luistert. Hun verhalen laten zien hoe belangrijk het is om ondersteuning aan te laten sluiten bij hun leefwereld. In de gesprekken werd duidelijk dat jongeren vaak heel goed kunnen verwoorden wat hen helpt en ook wat juist niet werkt. Die inzichten hebben we verzameld en vertaald naar praktische adviezen voor professionals die werken met kinderen en jongeren. In dit e-magazine delen we een aantal tips die jongeren zelf aan professionals meegeven. Daarnaast hebben we alle verhalen, ervaringen en aanbevelingen gebundeld in een praktische handreiking. Daarmee hopen we bij te dragen aan ondersteuning die beter aansluit bij wat jongeren nodig hebben. Want wie jongeren een stem geeft, ontdekt dat zij vaak zelf de beste gids zijn naar passende hulp. Benieuwd naar alle ervaringen en adviezen? Via deze link kun je de handreiking Leren van hun Stem downloaden en lezen.
25 Adiona E-Magazine 1 Weten dat ze niet de enige zijn Herkenning maakt bewegen makkelijker. 2 Laagdrempelige toegang Gewoon binnen kunnen lopen. 3 Kleine stappen Niet meteen alles hoeven oplossen. 4 Iemand die rustig blijft Ook als het moeilijk wordt. 5 Ruimte om te oefenen Contact maken, praten, proberen. Wat helpt om verder te komen Wat vaak gemist wordt 1 Jongeren die “best oké” lijken Niet alles is zichtbaar, deze groep wordt gemist. 2 Dat praten niet altijd lukt Soms is stil zijn of iets doen fijner. 3 Hoe spannend het is om eerlijk te zijn Vertrouwen kost tijd. 4 Dat iedereen anders is Geen standaard aanpak werkt voor iedereen. 5 Dat kleine dingen groot verschil maken Een gesprek, een vraag, even blijven zitten. 1 Praat erover met iemand die je vertrouwt 2 Wacht niet te lang 3 Hulp nodig hebben is normaal 4 Schrijf of teken wat je voelt 5 Zoek iemand die echt luistert Wat jongeren elkaar adviseren 1 Luister echt Niet half, niet tussendoor, maar met aandacht. 2 Geef ruimte, zonder druk Laat mij praten als ik wil. Niet omdat het moet. 3 Oordeel niet Niet over mijn keuzes, mijn situatie of mijn verleden. 4 Zie mij als persoon Niet als “probleem”, dossier of situatie. 5 Blijf naast me staan Niet overnemen, niet oplossen, maar er zijn. Wat jongeren nodig hebben 1 Te veel druk zetten Alles hoeft niet meteen opgelost te worden. 2 Zeggen dat het “wel meevalt” Dat zorgt dat jongeren dichtgaan. 3 Vergelijken met vroeger of jezelf “Toen ik jong was…” werkt averechts. 4 Niet echt luisteren Met andere dingen bezig zijn of snel doorgaan. 5 Behandeld worden als een kind Niet serieus genomen worden. Wat juist níet helpend is
JANUARY 2024 We are the Village Hoe een betere mentale gezondheid van kinderen begint aan de keukentafel 26 Adiona E-Magazine Kinderen groeien op in een wereld die sneller verandert dan ooit. Prestatiedruk, schermtijd, sociale verwachtingen en een voortdurende stroom aan prikkels maken het voor veel kinderen én ouders ingewikkeld om echt met elkaar verbonden te blijven. Vanuit die realiteit ontstond We Are The Village: een beweging die ouders ondersteunt om open gesprekken te voeren over gevoelens, onzekerheden en mentale gezondheid. In gesprek met initiatiefnemers Hannah Kooren, Laura te Hennepe en Martine Beijerman, ontdekken we hoe zij werken aan een nieuwe ‘village’ rondom kinderen en waarom kinder- en jongerencoaches daarin een belangrijke rol spelen. Een beweging van en voor ouders "We Are The Village bouwt aan een beweging van en voor ouders. We inspireren en ondersteunen elkaar om van jongs af aan met oprechte aandacht open gesprekken te voeren met onze kinderen over de uitdagingen die zij ervaren in de wereld van nu, en om daar ook als ouders met elkaar over in gesprek te blijven." Het idee ontstond vanuit hun eigen ervaringen als ouders. "We realiseerden ons hoe weinig we onderling praten over de lastige dingen in het ouderschap, over waar je onzeker over bent. Bijvoorbeeld of je zoon wel lekker in zijn vel zit op school, of wanneer je twijfelt of je dochter gewoon graag alleen is of eigenlijk een beetje eenzaam." Iedere ouder wil er zijn voor zijn kind, maar hoe doe je dat in een wereld vol digitale afleidingen? Hoe luister je zonder oordeel? En hoe praat je over moeilijke thema’s als je zelf ook niet altijd de antwoorden hebt? Volgens We Are The Village begint mentale gezondheid veel eerder dan wanneer problemen zichtbaar worden. "Het begint aan de keukentafel. In de auto. Voor het slapengaan. Op school. Bij de sportclub. Overal waar je tijd en ruimte kan maken voor echte gesprekken." Vanuit die gedachte ontstonden onder andere de Village Classroom met gratis online masterclasses, een actief Instagramplatform en het spel HULP/TROEP, waarmee gesprekken over gevoelens, vriendschap, prestatiedruk en grenzen op een veilige en speelse manier gevoerd kunnen worden.
27 Adiona E-Magazine Woorden geven aan de binnenwereld Een belangrijk uitgangspunt van We Are The Village is dat kinderen moeten leren woorden te geven aan wat zij voelen. "Kinderen komen ter wereld met alle emoties, maar het begrijpen of reguleren daarvan moeten ze leren." Zonder die taal kunnen gevoelens zich anders uiten. Goede gesprekken helpen kinderen begrijpen: Wat gebeurt er in mij? Wat heb ik nodig? Wie kan mij helpen? Waar ligt mijn grens? Tegelijkertijd zijn ouders vaak nog dichtbij. "Je kunt nog zoveel bouwen. Aan vertrouwen. Aan taal. Aan emotionele veiligheid." Door in deze periode gevoelens bespreekbaar te maken, ontstaat een fundament dat kinderen later in de puberteit helpt. Juist deze fase zien zij als een gouden preventieve periode. Kinderen worden zelfstandiger, spiegelen zich meer aan anderen en stellen zichzelf vragen als: Ben ik leuk genoeg? Ben ik slim genoeg? Hoor ik erbij? Waarom juist nu? De initiatiefnemers zien hoe kinderen opgroeien in een maatschappij waarin veel wordt vergeleken en waarin schermen niet meer weg te denken zijn. "Kinderen groeien op in een wereld waarin de lat hoog ligt, waarin veel prikkels, verwachtingen en meningen op ze afkomen." Tegelijkertijd ervaren veel ouders dat zij er alleen voor staan. "We werken, regelen, opvoeden, zijn beschikbaar, moeten grenzen stellen, mild blijven, uitleggen, troosten en ondertussen zelf ook overeind blijven." Volgens We Are The Village heeft dat effect op kinderen. "Zij voelen zich steeds vaker gestrest, angstig en eenzaam." Vaak wordt er pas over mentale gezondheid gesproken wanneer problemen al groot zijn geworden. "Wat ons raakt, is dat we het vaak pas over mentale gezondheid hebben als gedrag van kinderen problematisch wordt." Daarom pleiten zij voor een preventieve aanpak, waarbij ouders al vroeg investeren in open gesprekken over emoties, uitdagingen en kwetsbaarheid. Luisteren zonder oordeel Luisteren zonder oordeel betekent volgens We Are The Village niet dat je geen mening hebt. "Zodra je kind iets vertelt, gebeurt er al iets met je." Het gaat erom dat je je bewust wordt van je eerste reactie. Open vragen helpen daarbij: Wat gebeurde er toen? Wat voelde jij? Wat had je eigenlijk willen zeggen? "Die vragen helpen je kind om zelf te denken en om zich gehoord te voelen." De village van nu De naam We Are The Village verwijst naar het bekende gezegde It takes a village to raise a child. Maar deze village is geen nostalgisch beeld van vroeger. "Het is juist iets van nu. Iets wat we nu nodig hebben." De moderne village kan overal ontstaan: Op school Op het sportveld In buurten Binnen families Online "Het idee van de village moet je wel zelf bouwen en onderhouden, en op durven leunen." De kracht van de leeftijd 8 tot 12 jaar We Are The Village richt zich bewust op kinderen tussen de acht en twaalf jaar. "Kinderen van 8 tot 12 staan nog met één been in de kindertijd, maar de puberteit komt al dichterbij." “We hebben het vaak pas over mentale gezondheid als het gedrag van kinderen problematisch wordt."
www.adiona.nlRkJQdWJsaXNoZXIy ODY1MjQ=