Tegelijkertijd is het belangrijk dat kinderen ervaren dat verdriet en plezier naast elkaar mogen bestaan. Een kind kan een fijne dag hebben en iemand toch missen. Het kan lachen en tegelijkertijd verdriet voelen. Die twee sluiten elkaar niet uit. Waarom kinderen vaak dezelfde vragen blijven stellen Veel volwassenen merken dat kinderen dezelfde vragen steeds opnieuw stellen. Dat kan soms verwondering oproepen. Toch is herhaling een belangrijk onderdeel van het rouwproces. Kinderen proberen stap voor stap te begrijpen wat er is gebeurd. Elke keer dat een vraag terugkomt, verwerken zij opnieuw een klein stukje van de werkelijkheid. Het opnieuw stellen van vragen betekent daarom meestal niet dat een kind niet heeft geluisterd. Het laat juist zien dat het bezig is betekenis te geven aan een gebeurtenis die groot en ingewikkeld is. De invloed van volwassenen rondom het kind Kinderen zijn bijzonder gevoelig voor de emoties van de volwassenen om hen heen. Ze voelen vaak feilloos aan hoe het met een ouder, verzorger of begeleider gaat. Voor ouders geldt dat ruimte maken voor hun eigen verdriet ook helpend kan zijn voor het kind. Kinderen leren dat emoties er mogen zijn wanneer zij zien dat volwassenen verdriet ervaren én tegelijkertijd manieren vinden om verder te gaan. Tegelijkertijd hoeven ouders niet perfect te zijn. Het is begrijpelijk dat iemand die zelf een groot verlies doormaakt niet altijd volledig beschikbaar kan zijn. Kinderen voelen vaak meer begrip voor die situatie dan volwassenen denken. Ook professionals hebben invloed. Een leerkracht die oprechte belangstelling toont, een kindercoach die luistert of een pedagogisch professional die signalen herkent, kan voor een kind een belangrijk verschil maken. Niet omdat zij de rol van een ouder overnemen, maar omdat zij laten merken dat het kind er niet alleen voor staat. Je hoeft het niet perfect te doen In gezinnen en omgevingen waar ruimte is voor verdriet, leren kinderen dat emoties een normaal onderdeel zijn van het leven. Ze zien dat mensen geraakt kunnen worden door verlies en tegelijkertijd de kracht hebben om verder te gaan. Dat betekent niet dat pijn verdwijnt. Wel leren kinderen dat verdriet gedragen kan worden. Ruimte voor verlies betekent onder andere: Dat kinderen mogen praten over hun gevoelens; Dat emoties zoals boosheid, angst, verdriet of schuldgevoelens er mogen zijn; Dat reacties op verlies serieus worden genomen; Dat herinneringen levend gehouden worden; Dat het gemis, ook jaren later, erkend blijft. Kort gezegd: de persoon die is overleden blijft onderdeel van het verhaal van het gezin en van het leven van het kind. Tot slot Rouw bij kinderen verloopt zelden volgens een vast patroon. Soms is het verdriet duidelijk zichtbaar, soms blijft het verborgen onder de oppervlakte. Het proces kent geen rechte lijn en laat zich niet vangen in vaste fases. Dat kan onzekerheid oproepen bij de volwassenen om een kind heen. Je wilt helpen, ondersteunen en de juiste dingen doen. Maar misschien zit goede begeleiding niet in het perfecte antwoord of de ideale reactie. Misschien zit het vooral in blijven kijken, blijven luisteren en beschikbaar blijven. 12 Adiona E-Magazine Hanne van Willigenburg is auteur van het kinderboek DOOD & doei en het boek Rouw Power. Hanne begeleidt basisscholen op het gebied van rouw in de klas, begeleidt kinderen en gezinnen in haar praktijk Power2kids en bespreekt alles rondom kinderen en rouw in haar podcast Rouw Power.
RkJQdWJsaXNoZXIy ODY1MjQ=