11 Adiona E-Magazine Dat vraagt iets van de volwassenen om een kind heen. Niet alleen aandacht voor zichtbare verdrietige momenten, maar ook begrip voor het feit dat rouw vaak verborgen aanwezig is. Juist daarom hebben kinderen volwassenen nodig die begrijpen dat deze reacties onderdeel kunnen zijn van een normaal rouwproces. Wat kinderen helpt in tijden van rouw Een van de belangrijkste uitgangspunten in de begeleiding van kinderen na een verlies is het volgen van hun tempo. Sommige kinderen praten graag over wat er gebeurd is. Andere kinderen laten via hun gedrag zien wat hen bezighoudt. Beide manieren zijn waardevol. Na verloop van tijd pakken veel kinderen hun dagelijkse activiteiten weer op. Ze gaan naar school, spreken af met vrienden en doen mee aan sport of hobby’s. Dat geeft structuur en veiligheid, maar kan ook verhullen wat er intern nog speelt. Daarom is het belangrijk om verder te kijken dan wat zichtbaar is. Niet alleen thuis, maar ook op school, in de kinderopvang of tijdens coaching kunnen signalen van rouw zichtbaar worden. Professionals kunnen veel betekenen door oprechte aandacht te hebben, regelmatig contact te maken en ruimte te bieden voor gesprekken wanneer een kind daar behoefte aan heeft. Vaak zit de kracht niet in grote interventies, maar juist in kleine momenten van betrokkenheid. Wat volwassenen soms verkeerd interpreteren Omdat kinderen anders rouwen dan volwassenen, ontstaan er regelmatig misverstanden. Een kind dat niet uit zichzelf over het verlies praat, wordt soms gezien als sterk of als iemand die het verlies goed verwerkt. Wanneer een kind lacht, speelt of enthousiast deelneemt aan activiteiten, lijkt het soms alsof het verdriet naar de achtergrond is verdwenen. In werkelijkheid hoeft dat helemaal niet zo te zijn. Rouw vraagt niet om een voortdurende uiting van verdriet. Kinderen hebben vooral behoefte aan ruimte. Ruimte om gevoelens te ervaren wanneer die zich aandienen, ruimte om vragen te stellen en ruimte om hun eigen manier te vinden om met het verlies om te gaan. Het helpt wanneer volwassenen voorzichtig blijven in hun interpretaties. Uitspraken als ‘hij heeft er blijkbaar geen last van’ of ‘zij is er al overheen’ doen vaak geen recht aan wat er zich vanbinnen afspeelt. De onzichtbare impact van verlies Wat aan de buitenkant zichtbaar is, vertelt vaak maar een deel van het verhaal. Onder de oppervlakte kunnen kinderen te maken hebben met een grote mate van verwarring en ontregeling. Dit wordt ook wel rouwchaos genoemd. Wanneer iemand een verlies meemaakt, heeft dat invloed op veel meer dan alleen emoties. Ook concentratie, geheugen, energie, motivatie en dagelijkse routines kunnen veranderen. Veel volwassenen herkennen dat gevoel van ontregeling na een ingrijpend verlies. Kinderen ervaren diezelfde chaos, maar beschikken vaak nog niet over de woorden of het inzicht om te begrijpen wat er gebeurt. Gevoelens van verdriet, boosheid, angst, schuld of verwarring kunnen daardoor moeilijk te plaatsen zijn. Herinneringen als bron van houvast Voor veel kinderen is het helpend wanneer de overleden persoon onderdeel blijft van het dagelijks leven. Door herinneringen levend te houden, krijgt het verlies een plek binnen het gezin en de omgeving van het kind. Dat kan op allerlei manieren. Door verhalen te vertellen, foto's te bekijken of regelmatig de naam van de overledene te noemen. Ook bijzondere dagen, zoals een verjaardag of sterfdag, kunnen aanleiding zijn voor een ritueel of traditie die helpt om stil te staan bij het gemis.
RkJQdWJsaXNoZXIy ODY1MjQ=