Jaarverslag 2021

JAARVERSLAG VAN GOGH NP 2021 Er groeit iets moois

3 Inhoud Voorwoord pag 3 Inleiding pag 7 1. Tijdlijn: oorsprong Van Gogh NP en mijlpalen pag 8 2. Start Van Gogh NP 30 maart 2021 pag 10 3. Terugblik landschapstriënnale pag 14 4. Er groeit iets moois: de beweging Van Gogh NP pag 16 5. Opstart projecten pag 20 6. Van Gogh NP Academie pag 32 7. Campagnes pag 34 8. Overzicht partners Van Gogh NP pag 40

4

Voorwoord Graag deel ik met u dit jaarverslag, waarin we terugkijken op 2021. Een jaar waarin, ondanks de beperkingen door de Corona-epidemie, de ontwikkeling van het Van Gogh Nationaal park is doorgezet. Met mooie netwerkmomenten, projecten en aandacht in de media. Met dank aan mijn voorganger Yvo Kortmann, van wie ik per 1 december het stokje heb mogen overnemen. Als ik de resultaten van het afgelopen jaar zo in vogelvlucht lees in deze terugblik, met linkjes voor meer informatie, voel ik gepaste trots en tegelijkertijd het besef dat er nog zoveel te doen is om de ambitie van het Masterplan Van Gogh NP te realiseren. Ik kijk ernaar uit en heb er alle vertrouwen in om dat samen met u de komende jaren verder op te pakken. Paul Rüpp Voorzitter Van Gogh Nationaal Park 5

Besluitvorming aanvraag status Nationaal Park In de brief van 21 juni 2021 heeft de Minister van LNV antwoord gegeven op de aanvraag van Van Gogh NP voor toekenning van de status Nationaal Park nieuwe stijl. De Provincie Noord-Brabant heeft deze aanvraag namens de partners op 30 maart 2020 ingediend.

Inleiding Per 1 januari zijn wij als kersverse directie gestart en is het Parkbureau opgericht, een kleine werkeenheid die het collectief van alle partners faciliteert op basis van het Meerjarenprogramma Van Gogh NP 2021-2023. De organisatie is met name gericht op netwerkbijeenkomsten om de beweging te versterken: met de partners in het Strategisch Partneroverleg, met de regiegroep en met bijvoorbeeld de partners zoals het webinar voor overheden 23 februari 2021. Door de epidemie kon dat helaas alleen maar digitaal en zijn bijvoorbeeld bijeenkomsten met achterbannen van de natuur- en educatieorganisaties uitgesteld. Dat wordt in 2022 zeker ingehaald. Desondanks is de beweging met enkele interessante nieuwe partners uitgebreid, onder meer uit de hoek van de gezondheidszorg. In goed overleg en met medewerking van het Ministerie van LNV is het Van Gogh NP op 30 maart formeel opgericht, tijdens een, eveneens digitale, feestelijke bijeenkomst. Ondanks een positieve grondhouding van LNV over de brede ontwikkelingsgerichte aanpak en betrokkenheid van een groot en divers aantal partners, is er door de Minister van LNV nog geen besluit genomen over de statusaanvraag Nationaal Park in juni 2021. Wat dat betreft moeten we nog even geduld hebben. Om te komen tot een optimaal resultaat zijn bestuurlijke gesprekken gestart met een delegatie van de regiegroep en de ambtelijke top van LNV. Daarin wordt op uitnodiging van Minister Schouten ook verkend hoe ook het Rijk als partner kan bijdragen aan opgaven van het Masterplan. We zijn als parkbureau, samen met het kernteam en de regiegroep, volop doorgegaan met de activiteiten en projecten om de ambitie van het Masterplan te realiseren. Daarover kunt u in de eerste jaarverslag lezen. Om het collectief te faciliteren en de zichtbaarheid van het Van Gogh NP te versterken, is ook gestart met het ontwikkelen van communicatiemiddelen en is een platform van communicatiemedewerkers van de partners opgericht. Ook daarvan zijn voorbeelden in dit jaarverslag te vinden. Wij wensen u veel leesplezier. Frank van den Eijnden en Anneke Boezeman 7

06 | 2018 1 Van Gogh NP is een ontwikkelingsgericht Nationaal Park nieuwe stijl, waarin partners werken aan de versterking van natuur, landschap en biodiversiteit, met meerwaarde voor ecologie, economie en sociaal-maatschappelijk, in een stedelijke regio met 1,5 miljoen mensen. De ambitie voor Van Gogh NP nieuwe stijl is gestart in 2016, toen Nationaal Landschap Het Groene Woud, Nationaal Park Loonse en Drunense Duinen en Brabants Landschap het concept “Van Gogh Nationaal Park” als bidbook hebben ingediend in het kader van de verkiezing van het “mooiste natuurgebied van Nederland”. Het Van Gogh NP hoorde wel bij de finalisten maar niet tot de 3 winnaars. In juni 2018 heeft de Stuurgroep van partijen in het bijzijn van de toenmalig Commissaris van de Koning Wim van de Donk, het Van Gogh NP uitgeroepen tot “in oprichting”. Met medewerking van landschapsarchitect Adriaan Geuze zijn de partners gestart met de uitwerking van de gezamenlijke ambitie en strategie van het NP nieuwe stijl. 2016 8 TIJDLIJN: OORSPRONG VAN GOGH NP EN MIJLPALEN

In oktober 2019 hebben circa 30 partners besloten de 1e samenwerkingsovereenkomst 2019-2020 aan te gaan om samen het Masterplan Van Gogh NP, met ambitie en strategie, te maken om de status Nationaal Park nieuwe stijl te verkrijgen. In maart 2020 hebben alle partners ingestemd met het Masterplan Van Gogh NP en hebben Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant op 30 maart 2020 (de geboortedag van Vincent van Gogh), namens de gezamenlijke partners, het verzoek aan de Minister van LNV gestuurd om het Van Gogh NP als Nationaal Park aan te wijzen. In de periode november 2020 - februari 2021 besloten inmiddels zo’n 50 partners de samenwerkingsovereenkomst ‘Van Gogh NP 2021-2023’ aan te gaan, waarin zij zich committeren aan de inspanningsverplichting om bij te dragen aan de gezamenlijke ambitie van het Masterplan en de governance en facilitering mogelijk te maken. Op 30 maart 2021 was de ceremoniële start van het Van Gogh NP, op Oud-Herlaer. Met als sprekers onder andere Donné Slangen (Directeur Generaal Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij), die zich namens Minister Schouten positief uitliet over de brede ontwikkelingsgerichte aanpak Van Gogh NP), toenmalig voorzitter Yvo Kortmann, Commissaris van de Koning Ina Adema en Adriaan Geuze. Op 1 januari 2021 is de Stichting Van Gogh NP met het Parkbureau opgericht, ter facilitering van de beweging van de partners. Op 24 juni 2021 ontvingen Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant het antwoord van de Minister van LNV de besluitvorming over de statusaanvraag wordt uitgesteld tot na de evaluatie Nationale Parken en er wordt verkend hoe het Rijk als partner kan bijdragen aan de ambities van het Masterplan Van Gogh NP. Per 1 december 2021 heeft Paul Rüpp Yvo Kortmann opgevolgd als voorzitter Van Gogh NP. 10 |2019 11 | 2020 01 | 2021 03 | 2020 03 | 2021 06 | 2021 12 | 2021 9

Gezien de beperkende maatregelen wegens Corona is het evenement zonder publiek uitgevoerd en was het via livestream te volgen. Hier is de openingshandeling nog eens terug te zien. Donné Slangen, Directeur Generaal Ministerie van Landsbouw Natuurbeheer en Visserij sprak zijn waardering uit over de brede Brabantse aanpak. Aansluitend aan de openingshandeling presenteerde Cornald Maas de Salon Van Gogh die deze maal volledig in het teken stond van het landschap. Met gasten als Joks Janssen, Adriaan Geuze, Job Wittens, Mirjam van der Lubbe, Renee Scheepers en Lucas van Grinsven is de ontwikkeling van het Van Gogh Nationaal Park vanuit de verschillende invalshoeken wetenschap, architectuur, verbeeldingskracht en bedrijfsleven belicht. De volledige talkshow is hier terug te kijken. Vanuit kunsthistorische invalshoek gaven Het Noordbrabants Museum en Van Gogh Museum een toelichting op Vincents passie voor boerenleven en zijn meesterwerk de Aardappeleters. 10 START VAN GOGH NP, 30 MAART 2021 2 Op 30 maart 2021, de geboortedag van Vincent van Gogh, heeft de officiële start van het Van Gogh Nationaal Park plaatsgevonden. Voorafgaand aan de jaarlijkse Salon Van Gogh van de Van Gogh Sites Foundation opende voorzitter Yvo Kortmann, samen met Commissaris van de Koning Ina Adema op landgoed Oud- Herlaer de deur naar het landschap van de toekomst.

11

IN DE MEDIA 12

Reizen Optimistisch In brieven aan zijn broer schreef Vincent: ‘Het gaat mij in Brabant nogal wel. Ten minste, ik vind de natuur hier erg opwekkend.’ Vincent liep zo de natuur in, eenwoestenij van bossen en heidevelden van een smal steegje is er uitzicht op de achterkant van het statige pand met rechts het atelier dat Vincent betrok na aankomst in Nuenen. Zijn ouders, die de pastorie bewoonden, boden aan om er grotere ramen in te maken – hun zoon was tenslotte schilder en had zoveel mogelijk licht nodig – maar de artiest wilde het niet. Hij deed het af als overbodige luxe. Vincent wilde in Nuenen een boerenschilder zijn, naar zijn voorbeeld JeanFrançois Millet. De grootste schoonheid zat volgens hem in de eenvoud. Of het nou om de natuur ging of om de mensen. Liever tekende Vincent het doorleefde gezicht van een boerin, dan het gladde gelaat van een rijke dame. En geen mooier kostuum dan dat van de boer. Achter de pastorie staan nu huizen en winkels, maar destijds liep Vincent er zo de natuur in, een woestenij van heidevelden, zandpaden, sloten en bossen. Zo ruig als eind 19de eeuw is de natuur rondom het dorp niet meer, maar er zijn stukken die nog aardig in de buurt komen, zoals het Nuenens Broek, een drassig gebied aan de oevers van de Dommel. grillige plukken bos, stroken met struiken, elzensingels en wilde zompige stukken die soms onder water staan. Ik herken de schetsen van Van Gogh. Sloten met knotwilgen, zandpaden met kale populieren, soms een kerktoren of een molen die de horizon markeert. Ik vraag me af of Vincent met zijn schetsboek onder zijn arm traag over de wegen slenterde of juist met ferme pas door de velden liep. Was hij onderzoekend of vastberaden? Het is gissen. Een interview dat de heemkundekring in 1966 had hij daar eens heen, dan ging hij hier eens heen, en dan ging hij ginder heen. En dan zeiden ze daar is die gek weer bezig. Maar dat was geen gekheid, dat was alleen om een punt te vinden waar dat hij kon schilderen.’’ Natuurlijk wordt Van Gogh in Nuenen niet meer voor gek versleten, maar open- lijke bewondering heeft toch tot eind 20ste eeuw geduurd. Wat begon met een informatiecentrum in een koetshuis, is uitgegroeid tot het Vincentre met een mooie presentatie over de schilder, die vooral zijn Nuenense periode belicht. Ook kun je er terecht voor boeken, begeleide rondleidingen en een Brabantse kop koffie. Volgens directrice Simone van der Heiden is er steeds meer internationale belangstelling: ,,Zelfs grote maatschappijen die riviercruises organiseren weten ons te vinden. Je loopt in het dorp als het ware door de tekeningen en schilderijen van Van Gogh. En je komt meer te weten over de persoon. Dat is voor veel mensen een unieke belevenis.’’ Brabant krijgt steeds beter in de gaten dat Vincent in zijn geboortestreek een 83 24 UUR WA D Z E I L E N Zeilen, droogvallen, wadlopen, eten, sterren kijken en slapen, weer wadwandelen en terugzeilen. Tijdens een 24 uur durende zeilreis op een historisch schip ontdekt u werkelijk alle aspecten van Waddenzee Unesco Werelderfgoed. In Harlingen, de stad aan het wad en thuishaven van de zeilvloot, gaat deze volledig verzorgde zeilreis van start. Wie graag de handen uit de mouwen steekt, kan de schipper helpen met het hijsen en strijken, maar dat is zeker niet verplicht. Historischezeilvaart.nl/ etmaal-op-het-wad DAG J E S L O T L O E V E S T E I N-WOUDR I CH EM Bezoek twee iconen van de Hollandse Waterlinie, cultuur die past bij Nationaal Park NLDelta (in oprichting). Start in Woudrichem en ga vervolgens met een piepklein voetveer naar de overkant. Via het Munnikenland loopt u naar Slot Loevestein (1358). Afgelopen maart was het precies 400 jaar geleden dat Hugo de Groot via een boekenkist ontsnapte uit het slot. Een extra reden om het kasteel te bezoeken is dan ook de expositie 400 jaar Hugo de Groot. Daarna struint u verder door Munnikenland en terug met het voetveer naar het kleine vestingstadje Woudrichem. Visitnldelta.nl/ historische-ontdekkingstocht; Slotloevestein.nl L OP E N L A NG S DE R E GGE In Nationaal Park Sallandse Heuvelrug & Twents Reggedal vindt u tussen Ommen en Diepenheim het Reggepad. Een 73 km lange en afwisselende route door bos en weilanden, met fraaie bruggetjes en opstapjes voor klim- en klauterwerk over afrasteringsdraad. Naast natuur, passeert u ook prachtige kastelen en buitenplaatsen. De K A J A K K E N O V E R D E OO S T E R S CH E L D E Van juli t/m september kunt u met zeekajak- en natuurgids Guido Krijger het water trotseren tijdens een tweeënhalf uur durende tocht over de Oosterschelde. Het water, de golven, de lucht… Zeekajakvaren is echt een bijzondere beleving in Nationaal Park Oosterschelde! Totaal bent u zo’n vijf uur actief, dit is inclusief de voorbereiding, instructies en pauze. Vanuit Schelphoek vaart u de Oosterschelde op richting een piepklein eilandje. Dit ‘wegrestaurant’ voor kustvogels is een geweldige plek om van uw lunch te genieten. Met wat geluk ziet u onderweg bruinvissen rondom de kajaks zwemmen. Outdoorinspiration.nl DOMME LVA R E N DOOR B O S S CH E B RO E K In Van Gogh Nationaal Park (in oprichting) vindt u natuurgebied het Bossche Broek, bij ’s-Hertogenbosch. Nergens in Nederland ligt een natuurgebied zo dicht bij een stadscentrum. Het moerassige waterrijke gebied ontdekt u het best al varend over de Dommel, vlak langs de stadswal, richting het prachtige Kasteel Nieuw-Herlaer. Stap hier uit de boot om de vijftiende-eeuwse traptoren te beklimmen. Maak een mooie wandeling door bossen, over oude lanen, langs weilanden en akkers van landgoed Haanwijk. Bootje huren: Vestingfietsen.nl ■ Eten: culinair genieten doet u bij Alexander’s Restaurant in Moriaanshoofd, Alexandersrestaurant.nl ■ Slapen: Mondragon, aan de oude haven van Zierikzee, Mondragon.nl ■ Eten: ’T Havenmantsje in Harlingen, in een voormalig gerechtsgebouw uit 1884, Havenmantsje.nl ■ Slapen: Boutique Hotel De Eilanden in Harlingen Hoteldeeilanden.nl ■ Eten: Restaurant Kruiden en Jasmijn in Woudrichem, met sfeervolle beeldentuin, Kruidenenjasmijn.nl ■ Slapen: Streethotel Goud & Zilver, verblijf in een suite in hartje Gorinchem, Gz-suites.com ■ Eten: Grand café De Veghte, aan het water in Ommen, Grandcafedeveghte.nl ■ Slapen: pop-up glamping in de achtertuin van vakantiepark Mölke, direct aan de Regge, Molke.nl Meer natuurbelevingen: Beleefdenationaleparken.nl ■ Eten: bij het sfeervolle koffie- en theehuis ’t Haantje, op landgoed Haanwijk (1649) Landgoed-haanwijk.nl ■ Slapen: ’t Keershuys, centrum ’s-Hertogenbosch, Keershuys.nl 2 4 , 5 6 3 Regge is tegenwoordig weer een natuurlijk meanderende rivier. Met wat geluk spot u een oeverzwaluw of een ijsvogel. Een frisse duik ter verkoeling? Ook dat kan. De Regge heeft prima zwemwater. De route is met bordjes aangegeven en beschikbaar via een digitale kaart. Sallandseheuvelrug.nl/plan-je-bezoek/ routes/wandelroutes/510/regge Z I N & N A T I O N A L E P A R K E N 83 24 UUR WA D Z E I L E N Zeilen, droogvallen, wadlopen, eten, sterren kijken en slapen, weer wadwandelen en terugzeilen. Tijdens een 24 uur durende zeilreis op een historisch schip ontdekt u werkelijk alle aspecten van Waddenzee Unesco Werelderfgoed. In Harlingen, de stad aan het wad en thuishaven van de zeilvloot, gaat deze volledig verzorgde zeilreis van start. Wie graag de handen uit de mouwen steekt, kan de schipper helpen met het hijsen en strijken, maar dat is zeker niet verplicht. Historischezeilvaart.nl/ etmaal-op-het-wad DAG J E S L O T L O E V E S T E I N-WOUDR I CH EM Bezoek twee iconen van de Hollandse Waterlinie, cultuur die past bij Nationaal Park NLDelta (in oprichting). Start in Woudrichem en ga vervolgens met een piepklein voetveer naar de overkant. Via het Munnikenland loopt u naar Slot Loevestein (1358). Afgelopen maart was het precies 400 jaar geleden dat Hugo de Groot via een boekenkist ontsnapte uit het slot. Een extra reden om het kasteel te bezoeken is dan ook de expositie 400 jaar Hugo de Groot. Daarna struint u verder door Munnikenland en terug met het voetveer naar het kleine vestingstadje Woudrichem. Visitnldelta.nl/ historische-ontdekkingstocht; Slotloevestein.nl L OP E N L A NG S D E R E GGE In Nationaal Park Sallandse Heuvelrug & Twents Reggedal vindt u tussen Ommen en Diepenheim het Reggepad. Een 73 km lange en afwisselende route door bos en weilanden, met fraaie bruggetjes en opstapjes voor klim- en klauterwerk over afrasteringsdraad. Naast natuur, passeert u ook prachtige kastelen en buitenplaatsen. De K A J A K K E N O V E R D E OO S T E R S CH E L D E Van juli t/m september kunt u met zeekajak- en natuurgids Guido Krijger het water trotseren tijdens een tweeënhalf uur durende tocht over de Oosterschelde. Het water, de golven, de lucht… Zeekajakvaren is echt een bijzondere beleving in Nationaal Park Oosterschelde! Totaal bent u zo’n vijf uur actief, dit is inclusief de voorbereiding, instructies en pauze. Vanuit Schelphoek vaart u de Oosterschelde op richting een piepklein eilandje. Dit ‘wegrestaurant’ voor kustvogels is een geweldige plek om van uw lunch te genieten. Met wat geluk ziet u onderweg bruinvissen rondom de kajaks zwemmen. Outdoorinspiration.nl DOMME LVA R E N DOOR B O S S CH E B RO E K In Van Gogh Nationaal Park (in oprichting) vindt u natuurgebied het Bossche Broek, bij ’s-Hertogenbosch. Nergens in Nederland ligt een natuurgebied zo dicht bij een stadscentrum. Het moerassige waterrijke gebied ontdekt u het best al varend over de Dommel, vlak langs de stadswal, richting het prachtige Kasteel Nieuw-Herlaer. Stap hier uit de boot om de vijftiende-eeuwse traptoren te beklimmen. Maak een mooie wandeling door bossen, over oude lanen, langs weilanden en akkers van landgoed Haanwijk. Bootje huren: Vestingfietsen.nl ■ Eten: culinair genieten doet u bij Alexander’s Restaurant in Moriaanshoofd, Alexandersrestaurant.nl ■ Slapen: Mondragon, aan de oude haven van Zierikzee, Mondragon.nl De zon breekt door, het water trekt. Wadlopen, zeilen, terrasje aan het water, wandelen langs de rivier. U beleeft het allemaal in onze mooie nationale parken. Beleef de nationale parken ■ Eten: ’T Havenmantsje in Harlingen, in een voormalig gerechtsgebouw uit 1884, Havenmantsje.nl ■ Slapen: Boutique Hotel De Eilanden in Harlingen Hoteldeeilanden.nl ■ Eten: Restaurant Kruiden en Jasmijn in Woudrichem, met sfeervolle beeldentuin, Kruidenenjasmijn.nl ■ Slapen: Streethotel Goud & Zilver, verblijf in een suite in hartje Gorinchem, Gz-suites.com ■ Eten: Grand café De Veghte, aan het water in Ommen, Grandcafedeveghte.nl ■ Slapen: pop-up glamping in de achtertuin van vakantiepark Mölke, direct aan de Regge, Molke.nl ■ Eten: Restaurant Silver in Lelystad, Restaurantsilver.nl ■ Slapen: huisje op de Marker Wadden, Landal.nl/parken/ marker-wadden Meer natuurbelevingen: Beleefdenationaleparken.nl ■ Eten: bij het sfeervolle koffie- en theehuis ’t Haantje, op landgoed Haanwijk (1649) Landgoed-haanwijk.nl ■ Slapen: ’t Keershuys, centrum ’s-Hertogenbosch, Keershuys.nl 1 2 4 , 5 6 3 6 X N A A R H E T WAT E R 82 MA R K E R WA DD E N E X P E D I T I E Zeilen en lekker buiten zijn in de natuur? Maak een dagtocht vanuit Hoorn of Lelystad naar de unieke natuureilanden de Marker Wadden, het nieuwste stukje Nederland van ca. 10.000 hectare. Vele soorten vogels en vissen hebben de eilanden al ontdekt. Ga zelf ook op ontdekkingsr is in Nationaal Park Nieuw Land. In ongeveer twee uur vaart u met driemaster Abel Tasman naar het Haveneiland. U kunt hier heerlijk wandelen over de tien kilometer lange wandel- en vlo derpaden en vogels spotten. Een relaxte middag op het strand kan natuurlijk ook. Naupar.nl/arrangementen/ expeditie-markerwadden Regge is tegenwoordig weer een natuurlijk meanderende rivier. Met wat geluk spot u een oeverzwaluw of een ijsvogel. Een frisse duik ter verkoeling? Ook dat kan. De Regge heeft prima zwemwater. De route is met bordjes aangegeven en beschikbaar via een digitale kaart. Sallandseheuvelrug.nl/plan-je-bezoek/ routes/wandelroutes/510/regge 13

3 TERUGBLIK LANDSCHAPSTRIËNNALE 14 De Landschapstriënnale zou aanvankelijk plaatsvinden in september 2020, maar bleek werd vanwege de coronamaatregelen verplaatst naar april 2021. De hoop dat het in april 2021 weer ‘live met publiek’ zou kunnen bleek vergeefs, waardoor de Landschapstriënnale 2021 voor het eerst nagenoeg geheel digitaal was. De curator van de Landschapstriënnale 2021, Marco Vermeulen (Studio Marco Vermeulen, ontwerpbureau voor architectuur, stedenbouw, landschap en ontwerpend onderzoek), ontwierp een concept bestaande uit de start, 10 landschapslaboratoria, een landschapswandeling en de finish: concept landschapstriennale 2021. Dit alles vanaf een platte kar die als een rode draad deze evenementen met elkaar verbond. Hij zorgde hiermee voor een hoge ambitie en een geïnspireerde en intensieve samenwerking tussen heel veel zeer betrokken partners. De Landschapstriënnale leverde een vol en gevarieerd programma met een rijke oogst op. De gekozen vorm bleek een sterk concept met een groot In april 2021 vond de vijfde Landschapstriënnale plaats in de gastregio Van Gogh Nationaal Park. Elke drie jaar wordt ergens in Nederland de Landschapstriënnale georganiseerd. Voor iedereen die zich met (de kwaliteit van) het landschap bezighoudt, zich ermee verbonden voelt, er graag aan deelneemt en/of er graag bij aanwezig is. Doel is verdieping (van kennis), verbreding (van publieksbereik) en versnelling (van landschapsontwikkeling).

bereik. Het online bereik was groter dan dat het bij fysieke bijeenkomsten zou zijn geweest (er is vooral veel teruggekeken); de interactie en de informele contacten waren echter minder. Het resultaat is een verzameling van 57 webinars, livestreams en kleinschalige fysieke bijeenkomsten, bijeengebracht in een rijke verzameling video’s en online verslagen, bekijk hier de compilatie. Het essay van Mark Hendriks biedt een prikkelend overzicht van onderzoek en resultaat en daagt uit tot nadere reflectie en debat. Hij beschrijft daarin dat de Landschapstriënnale heeft geleid tot de terugkeer en de agendering van het landschap als fundament en grondslag voor een ‘brede welvaart’. De laboratoria, onder andere de Brabantse beken (van Mozaïeklandschap Brabant naar bekenmetropool Brabant), ontwikkelen de bouwstenen voor de versteviging van het fundament. De grote opgaven kunnen fungeren als hefbomen voor landschapsinclusief handelen. Daarbij helpen ontwerp en verhalen om het brede publiek te betrekken en een rol te geven. Het zijn toch vooral burgers en ondernemers die met de bouwstenen aan de slag moeten, op basis van een heldere koers (sturing en regie, doelen op langere termijn en ruimte gevend aan nieuwe commons en coalities. Het Van Gogh Nationaal Park is dé plek om te sturen en partijen, doelen en uitvoering bij elkaar te brengen. Ook de blijvende kunst- en cultuuronderdelen in de vorm van aftermovies, wandel- en fietsroutes, landkunstwerken (zoals de Loopgraaf voor de vrede en de Grondwaterbank), ontwerpen en tekeningen, designchallenge, ontwerpateliers, exposities, geocaches, audiotours, documentaires, onderwijsprogramma’s en het Waadpad, de Dommeltrommel en mozaïekcode zijn een belangrijk resultaat van deze vijfde editie van de Landschapstriënnale in Van Gogh NP. 15

4 ER GROEIT IETS MOOIS: DE BEWEGING VAN GOGH NP Met groen tot in het hart van de steden en dorpen en een mooi, gezond en vitaal boerenland in een economisch krachtige regio. Goed voor natuur, bewoners, ondernemers en voor het vestigingsklimaat in deze tweede economie van Nederland. Geïnspireerd door het lef en de verbeeldingskracht van Vincent Van Gogh, die hier opgroeide. Binnen de beweging draagt elke partner naar eigen kunnen bij aan de gezamenlijke droom/ambitie, met behoud van eigen verantwoordelijkheden en bevoegdheden, zodat de uitvoeringskracht meer is dan de som der delen. In de huidige transitiefase 2021-2023, waarin de beweging groeiende is, worden reeds lopende initiatieven van partners die bijdragen aan de gezamenlijke ambitie ‘gericht’, waardoor zij de beweging ‘laden’, versterken en uitdragen. Gaandeweg groeit de uitvoeringskracht ook steeds meer dankzij - (mede) mogelijk gemaakt door - Van Gogh NP. Hier volgen enkele voorbeelden van projecten waaraan in 2021 is gewerkt. 16 Van Gogh Nationaal Park is een brede beweging waarin Brabantse overheden, maatschappelijke organisaties en bedrijfsleven zich met vrijwilligers en bewoners inzetten voor de versterking van natuur, landschap en biodiversiteit, gekoppeld aan de maatschappelijke vraagstukken van deze tijd. Met een gezamenlijke ambitie geven de partners het eigentijdse antwoord op de vraag hoe natuur en landschap kunnen worden versterkt midden in een stedelijke regio met 1,5 miljoen inwoners.

Brabants Bodem Brabants Bodem biedt een nieuw perspectief voor agrarische ondernemers die bijdragen aan de kwaliteit van natuur en landschap in Van Gogh NP. De partners ontwikkelen werkwijzen en instrumenten waarmee de ondernemers het in hun verdiensten terugzien als zij zich onderscheiden door in hun bedrijfsvoering extra in te zetten op biodiversiteit, bodem en landschap (bijvoorbeeld met de Biodiversiteitsmonitor, waaraan in 2021 200 melkveehouders deelnemen). 17

Design voor het landschap van de toekomst In 2021 is de Design Academy Eindhoven een samenwerking aangegaan met Van Gogh NP. Derdejaarstudenten en graduates zijn aan de slag gegaan om met hun spraakmakende verbeeldingskracht bij te dragen aan de concretisering van de ambities uit het Masterplan Van Gogh NP. Op 22 oktober, tijdens de DDW (Dutch Design Week) hielden Van Gogh NP en Provincie Noord-Brabant in de World Design Embassy een bijeenkomst. Daarin hebben vier geselecteerde studenten hun project gepresenteerd aan genodigden. Na de presentatie vond een matchmaking plaats en zijn de eerste contacten gelegd om te verkennen of de ideeën kunnen worden toegepast. 18

Groenblauwe verstedelijking In 2021 is met de steden in Van Gogh NP en de Provincie Noord-Brabant een proeftuin geïnitieerd, in relatie met de Brabantse Verstedelijkingsstrategie en de daaraan gekoppelde Verstedelijkingsakkoorden voor wonen en werken. Met als doel gezonde lucht, koelteplekken, biodiversiteit en een aantrekkelijke openbare ruimte die uitnodigt tot verblijf, ontmoeten en bewegen. Een extra kwaliteitsimpuls aan de groenblauwe verstedelijking en de stad-landrelatie. 19

5 OPSTART PROJECTEN Van Gogh Nationaal Park wordt gevormd door een actieve samenwerking tussen de partnerorganisaties. Het parkbureau faciliteert maar het echte werk wordt door het netwerk uitgevoerd. Hierna een overzicht van die projecten die mede uit de collectieve middelen van Van Gogh Nationaal Park mogelijk worden gemaakt. 20

Van Gogh Nationaal Park is anders, gaat verder daar waar anderen stoppen en zoekt oplossingen door soms letterlijk buiten de kaders samen te werken. Door te communiceren dat Van Gogh Nationaal Park bij de voordeur start willen wij de vergroening stimuleren om zo de biodiversiteit van de regio te versterken. Op basis van het storytellingconcept is een merkgids ontwikkeld waarin de pijlers van de communicatie worden beschreven en de tools waarmee partners en derden Van Gogh NP kunnen uitdragen. Deze merkgids wordt in 2022 verder uitgewerkt en toegepast. STORYTELLING In de aanloop naar de start van de werkzaamheden van het Parkbureau is Breda University of Applied Sciences gestart met een onderzoek naar de essentie van het Van Gogh Nationaal Park. Op basis van onderzoek en meerdere sessies is in de loop van 2021 het resultaat gepresenteerd met de kernboodschap “Buiten de lijnen kleuren”. Uitvoerdende partner: BUas. 21

Natuurbeleving Van Gogh NP wandelroutes Routebureau Brabant heeft in 2021 een plan uitgewerkt voor de realisatie van vijf wandelroutes om daarmee de natuurbeleving en de bekendheid van het Van Gogh NP te versterken. Uitgangspunt van deze middellange wandelroutes is om een koppeling te leggen tussen woonkernen en het groene buitengebied waarbij er zoveel mogelijk onverharde en vrijliggende paden worden gebruikt. Hiermee zijn deze eerste vijf routes een aanzet voor het ambitieuze plan om 1000 km boerenlandpaden (Groene Paden Plan) te gaan realiseren. Daar waar mogelijk worden deze routes gekoppeld aan Van Gogherfgoed, natuurgebieden en bezoekbare boerenbedrijven. De eerste vijf routes worden begin 2022 opgeleverd in Nuenen, Helvoirt, Zundert, Etten- Leur en Tilburg. Uitvoerdende partner: VisitBrabant Routebureau. 22

23 Landschapsbiografie De ruggengraat van het Van Gogh NP is het bekenlandschap. De bijzonder aantrekkelijke en waardevolle stroomgebieden van de Dommel (de Meierij) en de Mark (de Baronie) zijn de twee kerngebieden van Van Gogh NP. Doel is om een ontwikkelingsgerichte Landschapsbiografie voor het Van Gogh NP te maken. Een standaardwerk dat de landschappelijke en historische rijkdom voor een breed publiek toegankelijk maakt en dat als inspirerende basis en verbindende onderlegger kan dienen voor economische, recreatieve en ruimtelijke ontwikkelingen in het gebied. In het stroomgebied van de Dommel is in 2021 een redactieteam met een schrijverscollectief van start gegaan (oplevering concept mei 2022); voor het stroomgebied van de Mark wordt gestart met een verkenning. Uitvoerende partner: Het Goene Woud en Gemeente Breda

Van Gogh Pioniers In 2021 is een start gemaakt met het realiseren van een jongerencommunity voor Van Gogh NP. IVN organiseert samen met Brabants Landschap, Peelpioniers en Lentekracht verschillende jongeren- activiteiten. Mooie voorbeelden hiervan zijn de zogenaamde Naturebits en het groen traineeship in Van Gogh NP. Naturebits zijn inspirerende leeractiviteiten voor jongeren die door jongeren zelf worden georganiseerd. In 2021 heeft de eerste Naturebit “Natuurfotografie met je smartphone” met zo’n 30 jongeren plaatsgevonden. In 2021 is bij Brabants Landschap en IVN gewerkt met groene traineeships van elk circa 12 jongeren. Zij werken aan concrete opdrachten om Van Gogh NP ook zichtbaar te maken voor jongeren. In 2021 hebben IVN en Nature For Health een mooi jongerenconcept “Samen blokje omdenken” ontwikkeld, om jongeren, juist in coronatijd, door contact met elkaar met en in de natuur te laten werken (van “screentime naar greentime”). Uitvoerend partner: IVN 24

25 Versailles van het noorden Boomteelt is van oudsher een belangrijke sector in het Van Gogh NP (Haaren, Boskant, Zundert). Het is een sector die een rol wil en kan spelen als het gaat om het landschap van de toekomst. In 2021 is het project Versailles van het Noorden ingericht, waarin gemeente, waterschap, ZLTO en boomkwekers werken aan een schetsontwerp voor het landschappelijk casco voor het boomteeltgebied rondom Haaren: een aantal scenario’s gericht op landschappelijke inpassing, biodiversiteit, waterbeheer en recreatieve ontsluiting. Met ruimte voor het ondernemerschap in de boomteelt. Het schetsontwerp wordt in 1 of 2 pilots tot uitvoering gebracht. Voor de uitwerking van schetsontwerp naar uitvoering is in 2021 een bijdrage verkregen van het stimuleringsfonds voor de Creatieve Industrie. Uitvoerend partner: ZLTO, Brabants Landschap, Waterschap de Dommel

Educatiestrategie De educatiestrategie richt zich op het verbinden, versterken en ondersteunen van betrokken organisaties, vrijwilligers en gidsen en op toename van trots en betrokkenheid bij jeugd en jongeren, bewoners en bezoekers. Dit gaan we doen door het bieden van unieke en verrassende leerervaringen in het Nationaal Park. In 2021 zijn met de educatieve koepelorganisaties de bestaande educatieve pareltjes, wensen en behoeften van doelgroepen geïnventariseerd. In Van Gogh NP gaan we samen op zoek naar de crossovers tussen natuur-, cultuur- en voedseleducatie. Er is een begin gemaakt met een e-learning module voor ondernemers, een leernetwerk van leerkrachten basisonderwijs (“waarom binnen als het buiten kan”) en een excursieprogramma voor scholen (‘het Van Gogh Mysterie’). Uitvoerend partner: IVN en VisitBrabant 26

27 Groen dooraderd Groene landschapselementen, heggen en houtwallen in het agrarische landschap zijn van groot belang voor de versterking van de biodiversiteit van natuurgebieden. Om dit te stimuleren hebben Natuurmonumenten, ZLTO en Brabants Landschap een projectplan uitgewerkt voor een verkenning naar de randvoorwaarden voor een succesvolle aanpak. Op basis van deze resultaten zullen partijen binnen Van Gogh Nationaal Park een uitvoeringsplan maken dat in het kader van het Nationale Aanvalsplan Landschapselementen kan worden uitgevoerd. Daar waar mogelijk wordt de combinatie gelegd met het Groene Padenplan zodat biodiversiteit en recreatieve ontsluiting elkaar kunnen versterken. Uitvoerdend partner: Brabants Landschap, Natuurmonumenten en ZLTO

Lekker uitgerust? Fiets verder over het Loonse Spinderspad (fietspad). Pauwels Onderweg Deze fietsroute is ontwikkeld om aan iedereen te laten zien wat er gebeurt in landschapspark Pauwels. De route voert langs interessante locaties en bezienswaardigheden. Onderweg kun je pauzeren bij mooie locaties om iets te bekijken of bijvoorbeeld een heerlijk streekproduct te kopen. Op sommige locaties kun je een excursie of rondleiding volgen. De route is gebaseerd op het knooppuntennetwerk. Volg eenvoudigweg de knooppuntnummers op de paaltjes, van het ene naar het andere genummerde knooppunt. Hier en daar wijken we een stukje af van de knooppuntenroute, om interessante locaties en leuke bezienswaardigheden te zien. De lengte van de fietsroute is 51 km, maar het is mogelijk de route te splitsen in twee delen. Startpunt: Parkeerplaats Landgoed Bosch en Duin Schoorstraat 50 5071 RC Udenhout Scan deze QR-code om de route in je browser te openen of kijk op bezoekdelangstraat.nl/routes Landschapspark Pauwels is onderdeel van het Van Gogh Nationaal Park in oprichting VAN GOGH NP: HET WERKT AL! Het succes van de beweging Van Gogh NP wordt bepaald door het samenspel van projecten die dankzij het narratief Van Gogh NP worden uitgevoerd en projecten die dankzij de eigen beleidsambities van de partners worden gerealiseerd. Samen dragen ze bij aan de collectieve ambities van het Masterplan Van Gogh NP. Extra budget van RWS Voor de kwalitatieve inbedding van de snelweg bij Oirschot, in samenwerking met Brabants Landschap, dankzij het frame Van Gogh NP. Landpark Pauwels, een gebieds- ontwikkeling tussen Tilburg en Loons en Drunense Duinen. 28

Brabantbrede Verstedelijkingsstrategie en de drie Verstedelijkingakkoorden Van Gogh NP is opgenomen in de concept- Brabantbrede Verstedelijkingsstrategie en de drie Verstedelijkingakkoorden (zowel in de Verstedelijkingsstrategie als in de verstedelijkingsakkoorden EindhovenHelmond, Breda/Tilburg) als integraal onderdeel van de opgave. Het geeft daarmee een extra kwaliteitsimpuls aan de groenblauwe verstedelijking. Stimuleringfonds Creatieve Industrie Stimuleringsfonds Creatieve Industrie, mede vanwege het frame Van Gogh NP: 30.000 euro aan Watermolenlandschap Kasteren en 30.000 euro aan Versailles van het Noorden. Ook LT21 heeft een bijdrage (€ 47.230,-) van het Stimuleringsfonds ontvangen. En de werkgroep Duurzaam Oostelbeers en Orbis werken samen met verschillende partijen aan een gebiedsvisie voor de zuidoostelijke dorpsrand van Oostelbeers. Partners natuur en gezondheid: Landpark Assisië en andere zorginstellingen: Prisma, GGZ Eindhoven 29

Groenblauwe Gebiedsgerichte Aanpak Via de GGA zetten waterschappen Aa & Maas, Brabantse Delta, De Dommel en Rivierenland, Brabants Landschap, Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer, Vereniging Brabantse Gemeenten en ZLTO onder regie van de provincie Noord-Brabant samen de schouders onder een gezonde natuur én perspectief voor boeren en tuinders in het Brabantse land. De Groenblauwe Gebiedsgerichte Aanpakken, waarvan er zes liggen in het Van Gogh NP (Kampina eo, Loonse en Drunense Duinen eo, Regte Heide en Riels Laag eo, Ulvenhoutse Bos eo, Vlijmens Ven, Moerputten, Bossche Broek en Beneden-Dommel eo en Zundert eo) zijn belangrijke pijlers om de ambitie van het Masterplan Van Gogh NP te realiseren. VERVOLG VAN GOGH NP: HET WERKT AL! 30

Biodiversiteitsmonitor Brabants Bodem Het programma Brabants Bodem is een voorbeeld van een project dat mede dankzij Van Gogh NP is mogelijk gemaakt. Het project werkt aan nieuwe verdienmodellen voor boeren en ontving daarvoor 4,5 mln subsidie van LNV. Met de Biodiversiteitsmonitor worden melkveehouders beloond voor hun bijdrage aan de biodiversiteit. Dat project kan nu opgeschaald worden van 200 naar 600 ondernemers. 31

Zoals Floris Alkemade het zo mooi verwoordt in deze korte video over het Van Gogh NP gaan we ook in de Academie voor een systeemaanpak: van ‘deelproblemen oplossen’ naar ‘het geheel verbeteren’. Zo’n systeemaanpak kun je alleen samen doen, vanuit persoonlijke passie en trots, in wederkerigheid met anderen, vanuit de context van de plek, verweven.De Academie creëert een samenwerkingsruimte waar we de dialoog kunnen voeren en we aan de hand van concrete casuïstiek een gedeelde werkwijze ontwikkelen en handelingsperspectief bieden. De Academie voorziet deelnemers van kennis, netwerk, inspiratie en podium. De Academie is aanvullend op wat er al gebeurt aan andere tafels in deelgebieden. Meer informatie over de deelnemers, hun cases en ervaringen vindt je via deze link. Ronald Kramps (gebiedsmanager bij de provincie Noord-Brabant en projectleider van de Academie) 32 VAN GOGH NP ACADEMIE 6 In het najaar van 2021 hebben 11 deelnemers meegedaan aan een 1e succesvolle editie van de Van Gogh NP Academie. Academie komt van Akademia. Een openbare tuin van Akademon net buiten Athene, waar Plato mensen ontmoette om samen te leren en te discussiëren. En dat past wonderwel precies bij het doel van de Van Gogh NP Academie.

33 ‘In de Academie staat een persoonlijke benadering centraal. Door je droom, dilemma, initiatief te delen nodig je anderen uit mee in te stappen en te helpen. De Academie helpt het Van Gogh NP via het kleine, tastbare en concrete de grote opgaven en dossiers zichtbaar te maken, samen te werken aan oplossingen en zo een invulling te geven aan wat wij het Kompas noemen.’ Cees Anton de Vries (procesontwerper en hoeder van leerprocessen bij Origame) ‘Gebiedsgericht werken betekent inspanningen verrichten die het gebied aantoonbaar beter maken. Wie bepaalt of het ‘beter’ wordt? Dat zijn de mensen in het gebied, maar ook instanties buiten het gebied. Het gesprek tussen de mensen in het gebied en de instanties buiten het gebied is de essentie.’ Marieke Vossen (directeur bij de gemeente Meierijstad en begeleider in de Academie): ‘De Academie brengt mij veel energie omdat dit de echte wereld is. Mensen die zich inzetten om de wereld en in het bijzonder het Van Gogh NP een stukje mooier te maken, om te vernieuwen en verbeteringen ook echt toe te passen en er niet alleen over te praten. Daarmee is het een beweging van onderaf. Niet te stoppen.’ Arie Ras (planoloog buitengebied bij de gemeente Nuenen en begeleider in de Academie) ‘Wat ik mooi vind, is het zien van overeenkomsten en dwarsverbanden tussen de projecten van de deelnemers. Deelnemers helpen elkaar een volgende stap te zetten.’ Wim Ruis (chief storytelling en coördinator educatie bij IVN en begeleider in de Academie) ‘We hebben in de Academie kunnen ‘wiegen’. En daarmee de balans gevonden tussen de bevlogenheid van de deelnemers en begeleiders en anderzijds de bestuurlijke procedures en taal binnen het Van Gogh NP.’

Via het parkbureau werd de deelname aan de Nationale Parkencampagne gecoördineerd. Deze campagne wordt uitgevoerd door het Nationale Parkenbureau met als doel bijzondere belevenissen in de Nederlandse nationale parken meertalig te promoten en zo ook de minder bekende gebieden en activiteiten onder de aandacht te brengen van het publiek. De koppeling met het themajaar Ode aan het landschap van NBTC zorgde in 2021 voor extra bereik voor deze boodschap. Bovendien konden landschap en natuurbeleving in de periode van de coronapandemie rekenen op extra belangstelling. VisitBrabant heeft in 2021 uitgebreid campagne gevoerd om Brabant als bestemming voor bewoners en bezoekers blijvend onder de aandacht te brengen. In een context van 34 CAMPAGNES 7 Van Gogh NP heeft in 2021 een aantal stappen gezet op het vlak van publiekscommunicatie met als doel Van Gogh NP als beweging en gebied stapsgewijs onder de aandacht te brengen van met name het Brabantse en Nederlandse publiek.

35 reisbeperkingen en sociale afstand, was er sprake van een opleving van recreatie in de open lucht, wandel- en fietsroutes en de ontdekking van landschap, natuur en erfgoed. In die context is Van Gogh NP vaak vermeld in promotionele uitingen. Na de periode van lockdown, konden in de loop van het voorjaar de Van Goghlocaties de deuren weer openen voor publiek. Er is campagne gevoerd om bezoek aan die locaties te stimuleren. Daarbij werd steeds de combinatie gemaakt met wandel- en fietsroutes in de omgeving van de erfgoedlocaties die bezoekers langs Van Gogh Monumenten en door het Brabantse landschap voeren.

36 VAN GOGH NP: NIEUWSBRIEVEN

37

VAN GOGH NP: UITINGEN Graag nodigen we u uit om de officiële start van het Van Gogh Nationaal Park i.o. vanuit Oud Herlaer online bij te wonen. Op de geboortedag van Vincent van Gogh tekenen 50 Brabantse partners een overeenkomst waarmee zij zich verbinden aan de ambities van het Van Gogh Nationaal Park nieuwe stijl. Daarna gaat Cornald Maas in Salon Van Gogh met zijn tafelgasten in gesprek over de betekenis van Vincent van Gogh als inspiratiebron voor Brabant. Hieronder vindt u het programma van 30 maart en stellen we onze sprekers en tafelgasten voor. Alles wordt live uitgezonden vanaf Oud Herlaer en is te volgen via www.vangoghnationaalpark.nl/30maart en www.vangoghsites.com/30maart. Aanmelden is niet nodig. Programma 30 maart 15.00 uur Officiële start Van Gogh Nationaal Park i.o. Yvo Kortmann - Voorzitter Van Gogh Nationaal Park i.o. Minister Carola Schouten (onder voorbehoud) Ina Adema - Commissaris van de Koning Noord-Brabant 15.40 uur Pauze 16.00 uur Salon Van Gogh in samenwerking met Van Gogh Sites Foundation Schrijver, presentator Cornald Maas in gesprek met: Adriaan Geuze - Directeur en medeoprichter West 8 urban design & landscape & architecture & Joks Janssen - Professor of Practice ‘Brede welvaart in de regio’, Tilburg University Mirjam van der Lubbe - Partner Van Eijk & Van der Lubbe & Renée Scheepers - Eigenaar Scheepers&Renee Lucas van Grinsven - Vice President Communications ASML & Job Wittens - Directeur eigenaar Peppelhout 17.00 -17.15 uur Einde programma We hopen van harte dat u deze bijzondere gelegenheid samen met ons wilt beleven. Van Gogh Nationaal Park i.o. Van Gogh Sites Foundation Yvo Kortmann - Voorzitter Bert van der Els - Voorzitter UITNODIGING & PROGRAMMA 30 MAART 2021 38

VAN GOGH NATIONAAL PARK IN ONTWIKKELING Volop kansen voor gemeenten In Brabant gebeurt iets bijzonders en jouw gemeente is daar onderdeel van. In Van Gogh Nationaal Park i.o. werken bijna 60 partners en een groeiend aantal vrijwilligers, burgerinitiatieven en jongeren aan de collectieve opgave om de woonomgeving en het vestigingsklimaat te versterken met een gezamenlijke agenda voor water en groen. Samen zetten we de meerwaarde voor natuur en landschap centraal in de aanpak van grote uitdagingen waar jouw gemeente ook voor aan de lat staat: woningbouw, klimaatadaptatie en landbouw. Van Gogh Nationaal Park i.o. biedt kansen om jouw gemeente mooier, groener, gezonder en vitaler te maken. • Meer geld beschikbaar voor water en groen in de gemeente door toegankelijke, veilige wandelpaden over boerenland te ontwikkelen met aanplant van landschapselementen. • Perspectiefrijke projecten voor ondernemers in het buitengebied, zoals boeren en recreatieondernemers. • Meer investeringen voor vergroening in steden, dorpen en het ommeland. De directe woonomgeving wordt aantrekkelijker voor inwoners en kwetsbare natuurgebieden worden ontlast. • Kansen voor duurzaam toerisme dankzij internationale en nationale samenwerking en middelen. Benut deze kansen als partner van Van Gogh Nationaal Park i.o. en zet ze op uw verkiezingsprogramma voor 2022. GRENZELOZE NATUUR IN HET BEKENLANDSCHAP VAN MARKDAL TOT DOMMELDAL Van Gogh Nationaal Park i.o. beslaat een kwart van Brabant en ligt in het midden van de provincie. Het verbindt de beekdalen van de Dommel en de Aa in het oostelijke en de Mark in het westelijke deel. Net zoals de natuur, kent Van Gogh Nationaal Park i.o. geen harde grenzen. Het strekt zich uit van toonaangevende natuurgebieden en landschappen, zoals als Loonse en Drunense Duinen, de Kampina en de Oisterwijkse Vennen, de Pannehoef, het Mastbos, de Dommelvallei, Landgoed Pauwels en Het Groene Woud, tot de steden Breda, Tilburg, ’sHertogenbosch, Eindhoven en Helmond. BUITEN DE LIJNEN KLEUREN MET VAN GOGH ALS INSPIRATIE Vincent van Gogh werd geboren in Brabant. Dit is het landschap waar hij opgroeide, en waar tientallen erfgoedlocaties zoals watermolens, kerktorens en pastorieën, herinneren aan zijn leven en werk in Brabant. Dit is het gebied waar de natuur en de harde werkers deze eigenzinnige schilder inspireerden tot unieke meesterwerken. Zijn naam en legacy openen ook vandaag de dag nog deuren naar vernieuwing, creativiteit, verbeeldingskracht en een internationale blik. Ook waar dat niet zo vanzelfsprekend lijkt: Vincent van Gogh leert ons om buiten de lijnen te kleuren. • Een nieuwe stijl Nationaal Park; • Waarin we grensverleggend samenwerken; • Waar meerwaarde voor natuur en landschap het startpunt is; • En de gezondheid, leefomgeving en betrokkenheid van onze bewoners een voorwaarde vormen; • Waar we door anders te kijken andere oplossingen vinden. Precies dit maakt Van Gogh Nationaal Park i.o. uniek en biedt kansen voor jouw gemeente. Onze vernieuwende aanpak is ook bij het Rijk goed ontvangen. De demissionair minister van LNV heeft toegezegd als partner de ontwikkeling van het Van Gogh Nationaal Park i.o. op urgente thema’s te ondersteunen en ons te betrekken bij de uitwerking van een nieuwe standaard voor nationale parken. Een standaard die natuur tot in het hart van dorpen en steden zoals wij dat voorstaan, omarmt en daarmee uitzicht biedt op de titel Nationaal Park. VERKIEZINGEN 2022 Van Gogh Nationaal Park i.o. is dit jaar van start gegaan. Wij zijn er trots op dat ook jouw gemeente zich voor de komende drie jaar verbindt aan onze gezamenlijke ambitie. Neem daarom de ontwikkeling en het krachtige narratief Van Gogh Nationaal Park i.o. op in jouw verkiezingsprogramma als inzet en uitgangspunt voor beleid in de gemeente. Samen maken we het verschil door collectief en krachtig bij te dragen aan een groenere, mooiere en gezondere leefomgeving voor onze inwoners. Goed voor natuur, economie en mensen. Bekijk het masterplan en laat je inspireren op vangoghnationaalpark.nl. Je vindt er ook video’s, foto’s en teksten die je kunt gebruiken. Namens de Regiegroep Van Gogh Nationaal Park i.o. Yvo Kortmann (voorzitter) ‘Van Gogh Nationaal Park: waar een onconventioneel wereldicoon ons inspireert om al even eigenzinnig een mooier Brabant voor morgen te creëren’ VGB_Baronie_548x395mm_v4 FINAL.indd 2-3 29-06-2021 13:31 39

PARTNERS VAN GOGH NP 8 40 In 2021 heeft van Gogh NP nieuwe partners mogen verwelkomen. Partijen als 013 Food, VONK en GGZ-Eindhoven hebben de gezamenlijke ambitie omarmd. De thematiek natuur & gezondheid is bovendien prominenter op de agenda gekomen. Partners als GGZ, maar ook Prisma sluiten daarmee aan bij Nature for Health Foundation en IVN die ook al op dit thema in de beweging Van Gogh NP participeerden.

41

Colofon Jaarverslag 2021 Van Gogh NP Dit jaarverslag is gepubliceerd door Van Gogh NP. Daarbij is dankbaar gebruikgemaakt van beeldmateriaal van derden met zorgvuldige bronvermelding, waar beschikbaar. Van dit jaarverslag is een kleine oplage gedrukt. Het digitale bestand is gepubliceerd op de website van Van Gogh NP. Aan deze publicatie kunnen geen rechten worden ontleend. Opmerkingen of vragen bij deze publicatie graag richten aan info@vangoghnationaalpark.nl. Vormgeving Wanda van Riet (Van Riet Ontwerpers) 42

Er groeit iets moois 43

RkJQdWJsaXNoZXIy ODY1MjQ=