GLUTENVRIJ

Bouillonblokjes in maaltijdpakket Er zijn verschillende maaltijdpakketten verkrijgbaar waar ‘glutenvrij’ op staat. In het pakket zitten bijvoorbeeld groenten, een zakje rijst en een bouillonblokje. Als je dat ogenschijnlijk zelfde bouillonblokje in een doosje zou kopen, staat op de verpakking de kruisbesmettingswaarschuwing ‘kan glutenbevattende granen bevatten’. Hoe kan dit? Hoe kan er op zo’n maaltijdpakket ’glutenvrij’ staan terwijl er toch een bouillonblokje in zit met een kruisbesmettingswaarschuwing? Het lijkt tegenstrijdig, maar het klopt wel. De verklaring zit in de manier waarop deze producten beoordeeld worden. Het gaat erom of er in het totaalproduct een kans is dat er meer dan 20 mg/kg gluten in zit. Bij een maaltijdpakket is dat bijvoorbeeld de hele pan soep die je ermee maakt. Je kunt je voorstellen dat de concentratie van ingrediënten van het bouillonblokje dan erg is verminderd en dat er geen risico bestaat dat de uiteindelijke soep meer dan 20 mg/kg gluten bevat. Daarom mag het eindproduct als glutenvrij worden aangeduid. Bij een los bouillonblokje wordt er alleen naar het bouillonblokje gekeken. Het product dat verkocht wordt is een blokje, geen soep. Als er een kans bestaat dat het blokje meer dan 20 ppm gluten bevat, staat er een kruisbesmettingswaarschuwing op. Ook al gebruik je in de praktijk maar een deel van dat blokje in een grotere bereiding, voor de etikettering telt het product zelf. Kort gezegd: zowel bij het bouillonblokje in een maaltijdpakket als bij een los blokje geldt dezelfde grens van 20 ppm, 20 mg per kilo product. Het verschil zit in het beoordelings- moment. Bij een maaltijdpakket wordt gekeken naar het eindgerecht zoals dit wordt geconsumeerd, terwijl bij een los bouillonblokje gekeken wordt naar het product in zijn oorspronkelijke vorm. Meer kruisbesmettingswaarschuwingen op etiketten op www.glutenvrij.nl/kruisbesmettingswaarschuwing ZIJN GNOCCHI GLUTENVRIJ? Gnocchi zijn zachte, deegachtige bolletjes uit de Italiaanse keuken. Je spreekt gnocchi uit als ‘njok-kie’. Ze lijken een beetje op pasta, maar worden meestal gemaakt van aardappel, bloem en soms ei. Ze bestaan in verschillende varianten: vers of houdbaar en naturel of met een vulling. En ook glutenvrij en glutenvol. Het hoofdbestanddeel is aardappel en zolang daar geen glutenbevattende ingrediënten aan toegevoegd worden (zoals bijvoorbeeld tarwebloem), dan heb je gnocchi die op ingrediënt-niveau glutenvrij zijn. Maar zoals bij alle producten die op ingrediënt-niveau glutenvrij zijn, bestaat de kans dat ze glutenvol worden, omdat de receptuur verandert. Onlangs was dit aan de hand bij de gnocchi van Albert Heijn. Lange tijd waren die op ingrediënt-niveau glutenvrij, maar op enig moment is de receptuur veranderd. Er wordt nu tarwebloem aan toegevoegd en daarmee is het geen glutenvrij product meer. Oppassen dus. Ons advies: kijk producten, waarvan je ooit hebt gezien dat ze op ingrediënt-niveau glutenvrij zijn, toch geregeld na. Het kan maar zo zijn dat je eerder het etiket goed bekeken hebt en je deze producten inmiddels automatisch in je boodschappenkarretje zet. Daar kan het dus misgaan. Gelukkig zijn er wel gnocchi met het Crossed Grain keurmerk verkrijgbaar, bijvoorbeeld van het merk De Cecco, Rummo en Schär. En je kunt ze ook zelf maken. Bijvoorbeeld met dit recept op glutenvrij.nl/gnocchi. 19 GLUTENVRIJ OKTOBER 2026 Heb je een vraag over een product? Schrijf naar: redactie @glutenvrij.nl Darmherstel versnellen door probiotica? KUN JE HET DARMHERSTEL NA DE DIAGNOSE COELIAKIE VERSNELLEN DOOR PROBIOTICA TE NEMEN? HET KORTE ANTWOORD LUIDT: IN THEORIE KAN DAT, MAAR ER IS NOG GEEN WETENSCHAPPELIJK BEWIJS DAT HET OOK ECHT WERKT BIJ COELIAKIE. Probiotica bevatten nuttige bacteriën. Als je naast het nemen van probiotica genoeg vezels eet, maken deze bacteriën speciale stoffen aan (korte-keten vetzuren). Deze stoffen zijn een soort brandstof voor je darmen. Zo kunnen bacteriën helpen de darmwand te herstellen en je afweersystemen te ondersteunen. Wat hierbij een belangrijke kanttekening is, is dat onderzoekers vooral weten hoe dit werkt in de dikke darm. Maar coeliakie beschadigt juist de dunne darm. En daar is helaas nog bijna geen onderzoek naar gedaan. Er zijn wel een paar onderzoeken gedaan naar probiotica bij coeliakie. De resultaten daarvan verschillen heel erg. Dat komt onder andere omdat het ene probioticum het andere niet is. In de toekomst hopen we ‘precisie-probiotica’ te krijgen: bacteriën die speciaal zijn uitgekozen voor één specifiek probleem. Nu NOTA VOOR MEDISCHE VERKLARING Heb je, bijvoorbeeld voor op reis, een medische verklaring of medicijnverklaring nodig die ondertekend is door je huisarts? Dan is het goed om te weten dat dit geen vergoede zorg is. Je zorgverzekeraar betaalt hier niet voor, waardoor de huisarts de bestede tijd rechtstreeks bij jou in rekening mag brengen. Hoeveel je betaalt, hangt af van de tijd die de huisarts nodig heeft om het formulier in te vullen. De arts gebruikt hiervoor vastgelegde tarieven. In de praktijk brengt lang niet elke huisarts deze tijd in rekening. Krijg je wel een nota? Dan klopt dit; de huisarts mag dit doen. Krijg je geen nota? Dan heeft jouw huisarts ervoor gekozen om deze tijd niet aan jou door te berekenen. Vraag voor de zekerheid vooraf even bij je eigen praktijk hoe je arts hiermee omgaat. is dat nog niet zo. Daar komt ook bij dat de probiotica die gebruikt zijn in het onderzoek, niet hetzelfde zijn als de probiotica die we in de winkel kunnen kopen. Over het algemeen zijn probiotica veilig. Maar als je darmen heel erg ontstoken zijn (bijvoorbeeld als de darmvlokken nog ernstig beschadigd zijn vlak na de diagnose), kan dit anders zijn. Ons advies is: overleg altijd eerst met je behandelend arts of en wanneer je probiotica kunt gaan gebruiken. Met een gezond voedingspatroon kom je ook al ver. Een (coeliakie) diëtist kan je hier ook mee helpen. Diëtisten die zijn aangesloten bij het Coeliakie Diëtisten Netwerk, kun je vinden op: www.glutenvrij.nl/ vind-een-dietist. 18 UITGEZOCHT GLUTENVRIJ OKTOBER 2026

RkJQdWJsaXNoZXIy ODY1MjQ=