6 ERFGOEDKRANT HASPENGOUW I APRIL 2026 Leerkrachten en erfgoed, op zoek naar een match ‘Sinds 2022 komen onze Erfgoedklasbakken in de lagere scholen. Een fijne manier om een erfgoedverhaal bij de leerlingen te brengen’, aldus Karen Van Looken. ‘Een heemkundige heeft expertise die op deze manier tot bij kinderen en jongeren geraakt. Maar er is vaak te weinig tijd voor dit soort extra’s in middelbare scholen en het sluit maar zelden ‘naadloos’ aan bij het jaarplan. Op maat van een school werken doen we soms ook, zoals de leerwandeling Cohousing in de XIIIe eeuw in Sint-Truiden. Boeiend, maar het is arbeidsintensief en we willen graag zoveel mogelijk middelbare scholen bereiken met het Haspengouwse verhaal.’ ‘En toen kwam ik aangewaaid als educatief medewerker’, lacht Pieter Peyls. ‘Gelukkig waren er al heel wat contacten gelegd. In de eerste fase zijn we gaan praten met leerkrachten geschiedenis in Haspengouw. Het waren open en inspirerende gesprekken: Wat zien jullie in de lessen? Wat doen jullie met lokale geschiedenis en erfgoed? Waar hebben jullie nood aan? Daar is ons project Ondertussen in Haspengouw uit gegroeid. We namen als uitgangspunt de tijdslijn van de Belgische en Europese geschiedenis en zochten dan naar uitstapjes in onze lokale geschiedenis: wat gebeurde hier toen en wat vinden we daar van terug? Die uitstapjes presenteren we als kleine virtuele klasexcursies in de vorm van filmpjes, gecombineerd met een old school tijdslijn.’ Ondertussen in Haspengouw ‘Door deze lokale verhalen te vertellen, tonen we de leerlingen dat de grote geschiedenis net zo goed in onze regio plaats vond.’ Grote geschiedenis versus lokale verhalen? ‘Het is veel meer dan een lokaal verhaal’, gaat Pieter verder. ‘Ook grote namen uit de geschiedenis kwamen hier langs: Lodewijk XIV heeft in onze streek overnacht, Napoleon passeerde zowel in Sint-Truiden als in Borgloon… Door deze verhalen te vertellen, tonen we de leerlingen dat de geschiedenis net zo goed in onze regio plaatsvond. En aan veldslagen ook geen gebrek: van de slag bij Brustem tot de slag bij Lafelt, hier werd serieus gevochten!’ Ook historische bronnen probeert het project aan te bieden. ‘Neem nu executieverslagen van de Bokkenrijders uit de 18de eeuw’, zegt Pieter. ‘Of het verhaal van de enige vrouwelijke Bokkenrijder, Katrien Billen uit Wellen, die gestraft werd omdat ze een koek met hosties zou gebakken hebben… Haar gruwelijke straf staat niet in de schoolboeken maar raakt nog altijd. Geweld is een thema van alle tijden en onrecht houdt de leerlingen vandaag evengoed bezig. We kunnen dus vaak ook terugkoppelen naar de actualiteit’, besluit Pieter. Zo schuiven we telkens verder op in de tijd. ‘Wie was bijvoorbeeld het eerste Voorwerpen, plekken, verhalen De verhalen van Ondertussen in Haspengouw vertrekken altijd van een concreet object of plek. In korte filmpjes van zo’n drie minuten gaan we na wát een voorwerp is, wanneer het zich situeert in de tijd, waar het te zien is en waarom het belangrijk is in onze lokale geschiedenis. Maar altijd prettig verteld en altijd als blikopener, om een thema aan te snijden of een les aan te vullen. ‘Onderwerpen die voor erfgoedliefhebbers evident zijn, zijn voor jongeren vaak nog onbekend en onbemind. En ikzelf ben regelmatig óók heel verrast, als groentje in de sector’, lacht Pieter. Ondertussen in Haspengouw start in de prehistorie en eindigt met de actuele geschiedenis. Dinosaurussen, mammoeten, neanderthalers in onze regio? Check! De Romeinen? Daar vind je in het Gallo-Romeins museum bijzondere, en soms minder bekende, stukken van. De middeleeuwen zijn ook een bijzonder interessante periode voor onze regio: de graven van Loon, Noormannen, girl power met Christina en Lutgardis, het ontstaan van onze steden… Stof genoeg om onze Haspengouwse geschiedenis in de klas te brengen. ‘Niet alleen voorwerpen prikkelen de verbeelding, maar ook alle mensen die we tot nu toe hebben gesproken’, zegt Pieter. ‘Van archeologen, historici, heemkundigen, leerkrachten tot mijn collega’s bij Erfgoed Haspengouw… Ik heb ondertussen zoveel verhalen gesprokkeld dankzij de expertise en het enthousiasme van iedereen die onze lokale geschiedenis en erfgoed een warm hart toedraagt!’ staatshoofd van België? Het zou een goede quizvraag zijn want het was niet Leopold I, maar Surlet de Chokier. Hij was in 1831 regent van België en hij kwam uit Gingelom. We kunnen ook een bijzonder object uit een privécollectie aan de Chokier linken maar dat krijgt op dit moment een badje in cola’, lacht Pieter. Een groeiend platform Geschiedenis en erfgoed is – gelukkig maar - geen afgerond verhaal. Moderne technieken werpen een nieuw licht op onze geschiedenis, denk maar aan DNA-onderzoek dat recent aantoonde dat de pest ook in onze streek aanwezig was. ‘En we willen nog wat verder gaan: door leerkrachten en leerlingen de kans te geven zélf filmpjes te maken over onze lokale geschiedenis en deze toe te voegen aan ons platform Ondertussen in Haspengouw. Want erfgoed leeft en is nooit uitverteld’, besluit Karen. De filmpjes van Ondertussen in Haspengouw zullen net als de tijdlijn, samen met de nodige achtergrondinfo, beschikbaar zijn vanaf dit najaar. We nodigen binnenkort directies en leerkrachten geschiedenis uit voor een vormingsmoment. Zo kunnen zij goed geïnformeerd met het materiaal aan de slag gaan. U Hoe maken we leerlingen in het secundair onderwijs enthousiast voor Haspengouws erfgoed? Hoe helpen we leerkrachten om het in de klas te brengen? Met die vragen gingen Karen Van Looken en Pieter Peyls aan de slag. Eén ding was zeker: het zou concreet, leuk en lokaal zijn. Karen Van Looken en Pieter Peyls De slag van Lafelt Surlet de Chokier, regent van België in 1831 Narwaltand Lutgardisstoel Dodecaëder < TERUG NAAR PAG. 1
RkJQdWJsaXNoZXIy ODY1MjQ=