26 diepgaand als commercieel relevant zijn, iets wat voor kleinere kantoren steeds lastiger wordt. Tegelijkertijd is schaalvergroting geen garantie voor succes. Wat wij in de praktijk zien is dat veel fusies en samenwerkingen mislukken. Niet op juridisch of financieel vlak, maar op cultureel en organisatorisch niveau. Het samenbrengen van twee of meer kantoren vraagt om duidelijke keuzes op het gebied van governance, besluitvorming en leiderschap. Ook hiervoor geldt dat je eerst je eigen huis op orde moet hebben met een gedeelde visie en strategie voor de toekomst, inclusief op het gebied van financiering, technologie, innovatie en de rol van AI. Anders bestaat het risico dat schaal vooral leidt tot meer complexiteit, interne frictie en verlies aan wendbaarheid. Wanneer schaalvergroting wél slaagt, ontstaat een kantoor dat beter gepositioneerd is voor de toekomst. Niet alleen vanwege de grotere investeringskracht, maar ook doordat schaal het mogelijk maakt om processen te standaardiseren, data centraal te organiseren en technologische vernieuwing structureel door te voeren. In dat opzicht versterken schaalvergroting en AI transformatie elkaar wederzijds: schaal maakt substantiële investeringen in technologie haalbaar, terwijl technologie de eciëntie, kwaliteit en consistentie van een groter kantoor verder verhoogt. PRIVATE EQUITY De discussie over de mogelijke rol van PE in de Nederlandse advocatuur is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Hoewel externe eigendom door niet advocaten momenteel verboden, is dat begrijpelijk vanwege de toenemende behoefte aan investeringen in technologie, AI, schaalvergroting en professionalisering. Extern kapitaal lijkt hiervoor een logische oplossing, maar de vraag of PE en advocatuur werkelijk bij elkaar passen, is een ingewikkelde. De advocatuur heeft kenmerken die PE fondsen in eerste instantie aantrekkelijk vinden. De vraag naar juridische diensten is relatief stabiel, kantoren realiseren doorgaans hoge marges en de sector biedt ruimte voor innovatie en eciencyverbetering. Daarnaast is de markt gefragmenteerd, wat mogelijkheden biedt voor consolidatie en schaalvoordelen. Toch wegen deze voordelen niet vanzelfsprekend op tegen de beperkingen van de sector voor PE-fondsen. De belangrijkste belemmering is de beperkte schaalbaarheid van het verdienmodel. Dit is anders bij ALSPs en legal tech bedrijven, maar de omzet van advocatenkantoren is direct gekoppeld aan de inzet van hoogopgeleide professionals, zelfs met technologische ondersteuning en AI. Naar onze overtuiging maakt dit het lastig om binnen de gebruikelijke horizon van PE fondens binnen vijf tot zeven jaar een substantiële waardestijging te behalen. Ook de exitmogelijkheden voor PE-fondsen zijn beperkt. Een beursgang is in Nederland niet toegestaan en in landen waar dit wel kan, blijkt het zeldzaam en risicovol. Andere PE fondsen zullen weinig interesse tonen vanwege het gebrek aan schaalbare groei, terwijl partners doorgaans niet bereid zijn een premie te betalen voor hun eigen kantoor. 'Het partnerschapsmodel botst met de logica van Private Equity; winstmaximalisatie staat vaak haaks op professionele autonomie '
RkJQdWJsaXNoZXIy ODY1MjQ=