9 DE VISIE De vrijheid van charisma Een combinatie van overtuigingskracht en emotionele verbinding is doorslaggevend. In de praktijk zien we dat mensen ofwel heel krachtig (maar intimiderend), ofwel heel hartelijk (maar te zacht) overkomen. Hoe bewaar je dit evenwicht op momenten van hoogspanning, zoals tijdens een belangrijke onderhandeling? Het toverwoord is hier sterk in de inhoud en warm naar de mens. Als ik denk dat ik de ander moet overreden, overtuigen of overtroeven, dan zal ik mijn kracht opvoeren, maar ten koste van empathie. Als ik aan de andere kant denk dat ik vooral de harmonie moet bewaren, dan zal ik misschien iets van mijn zelfzekerheid en kracht terugnemen. Des te belangrijker is het om onvoorwaardelijk te focussen op win-winsituaties. Dus: ik zal de onderhandeling niet afronden met een overeenkomst als niet zowel jij als ik er iets aan winnen. Op die manier kun je sterk zijn in de inhoud, stevig voor jezelf onderhandelen én de ander de ruimte geven om hetzelfde te doen, en toch warm blijven naar de mens — omdat we hetzelfde doel hebben: een gezamenlijk positief onderhandelingsresultaat. Een retorische tip hierbij is het gebruik van “wij-boodschappen”. Dat verbindt niet alleen taalkundig, maar ook psychologisch, omdat we ons richten op het gezamenlijke. Dat maakt ons ook zelfverzekerder, omdat we niet tégen de ander zelfverzekerd hoeven te zijn, maar samen zelfverzekerd kunnen zijn. In tijden van constante digitale afleiding en hybride werken is echte aandacht schaars. Welke specifieke micro-gewoontes raad je aan om deze onverdeelde aandacht vast te houden – zelfs door een scherm? Ten eerste, meditatie. Dat betekent het bewust oefenen van aandacht (mindfulness). Daarmee trainen we onze geest om de focus te volgen die wij willen, en ons niet te laten meeslepen door externe factoren die ook onze aandacht vragen. Bewuste meditatie — zowel in een aparte praktijk als tijdens gesprekken — is daarom enorm belangrijk. Ten tweede: het elimineren van afleiding. Een groot deel van aanwezigheid draait niet alleen om focus, maar ook om het wegnemen van alles wat onze aandacht afleidt. Daarom is het belangrijk om ons af te schermen van onnodige informatie, nieuws en meldingen, en bewust te kiezen wat we toelaten in onze focus. Bijvoorbeeld door tijdens gesprekken je telefoon volledig weg te leggen en openstaande taken en “open loops” af te sluiten, zodat je je volledig kunt richten op wat er nu speelt. Ten derde is er detailfocus. In een gesprek is het belangrijk om aandacht te hebben voor de ander, en het helpt om je op één aspect te concentreren. Je kunt bijvoorbeeld letten op hoe iemand je aankijkt, waar hij of zij naar kijkt, de toon van de stem, of de mate van nabijheid of afstand die je ervaart. Hoe meer je je op één aspect richt, hoe meer je je focust op de ander en waarneemt wat er op dit moment werkelijk gebeurt. Bij een heldere wijze van uitdrukken horen effectief stemgebruik en storytelling; technieken die je kunt trainen. Vanaf welk punt gaat zo’n training over in een ingestudeerd 'trucje', en hoe zorg je ervoor dat de authenticiteit daarbij niet verloren gaat? De vierde microgewoonte is het voelen van het gedeelde relationele niveau. Want zelfs wanneer we via een scherm met iemand verbonden zijn, is er toch een echt mens die met een ander echt mens verbonden is. Hoe meer we ons in dat bewustzijn begeven — of we nu telefoneren, videobellen of persoonlijk met elkaar praten — dat er een menselijke communicatie van mens tot mens plaatsvindt, hoe meer we in die aanwezigheid zullen zijn. Het verschil tussen authentiek en gekunsteld zit in de richting van de werking. Inauthentiek is wanneer we van buitenaf beginnen en bijvoorbeeld alleen via betere communicatie willen beinvloeden. In de filosofie betekent inauthenticiteit: jezelf verliezen in de massa en niet trouw zijn aan je eigen vrijheid. Authentiek daarentegen is wanneer we van binnen naar buiten uitstralen: wanneer we eerst een innerlijke fascinatie voor iets hebben, innerlijke zelfzekerheid belichamen of empathie voor anderen voelen, en dat vervolgens naar buiten laten zien via passend stemgebruik en storytelling. Daarom bieden we in onze seminars nooit alleen communicatietraining aan; het innerlijke, psychologische aspect vormt altijd de basis. Tegelijkertijd is het belangrijk om deze communicaBENEDIKT HELD M.A. OPRICHTER REDEFABRIK tietechnieken krachtig toe te passen. Want zelfs als je van binnen heel zelfzeker, empathisch of overtuigd bent, moet dat ook aan de buitenkant zichtbaar worden. Daarvoor zijn communicatietechnieken bedoeld. Velen associëren charisma met extraversie. Kan iemand die van nature eerder rustig of introvert is, toch een krachtige visie uitstralen zonder zichzelf in een extravert keurslijf te dwingen? Hoe ziet 'stil charisma' eruit? Het is belangrijk om introvert en extravert niet te zien als vaste hokjes, waarin je óf het ene óf het andere bent. Iedereen draagt beide in zich, en het is belangrijk om beide te kunnen gebruiken. Studies tonen bijvoorbeeld aan dat introverte mensen gelukkiger zijn wanneer ze zich ook extravert gedragen dan wanneer ze dat niet doen. Dat laat zien dat het ons als sociale wezens goed doet om ons uit te drukken en te communiceren, ook als we van nature introvert zijn. Daarom is die scheiding niet zo belangrijk. Daarnaast zien inspiratie en authenticiteit er bij introverte en extraverte mensen vergelijkbaar uit. Warmte en aanwezigheid gaan introverte mensen vaak gemakkelijk af. Hun vitaliteit uit zich minder in emotionele expressiviteit en meer in een innerlijk voelbare enthousiasme voor een onderwerp. Hun kracht zit minder in dominantie en luidheid, en meer in het rustig en ontspannen vertegenwoordigen van duidelijke standpunten. Waar ligt de grens tussen charismatische inspiratie en manipulatieve beïnvloeding? Hoe kan een leider waarborgen dat zijn of haar intenties ethisch blijven? Charisma in het dagelijks gebruik en ethiek zijn twee ona¡ankelijke domeinen. Er zijn charismatische mensen die zeer ethisch zijn, maar ook die onethisch zijn. En er zijn minder charismatische mensen die zowel ethisch als onethisch kunnen zijn. In het dagelijks gebruik hebben deze twee dus niets direct met elkaar te maken. Daarom is het belangrijk om beide afzonderlijk te ontwikkelen. Ethisch charisma is daarmee een belangrijke eigenschap voor leiders in deze tijd. Het is belangrijk dat we positieve maatschappelijke visies formuleren en dat er charismatische persoonlijkheden zijn die deze zelfverzekerd en overtuigend kunnen communiceren, om zo bij te dragen aan een betere samenleving. Bezoek Redefabrik.de (Youtube) en LegalTube.nl
RkJQdWJsaXNoZXIy ODY1MjQ=