Van Gogh Nationaal Park

VERPLETTERENDE (AGRARISCHE) CULTUURLANDSCHAPPEN OP BASIS VAN EXPERT JUDGEMENT IN KERNTEAM, STUURGROEP EN EXPERTGROEP LANDSCHAPSBIOGRAFISCHE SCHETS Centraal in het Dommeldal ligt sinds de veertiende eeuw het Groot Duijfhuis, een boerderij met herenkamer en een vrijstaande duiventoren uit 1661. 69 Een groot deel van het Van Gogh Nationaal Park bestaat uit van oorsprong uitgesproken lage en natte gronden, de broeken. Vroeger stonden ze een groot deel van het winterhalfjaar onder water. Ook de dichte ‘Brabantse’ leem kon leiden tot uitzonderlijk natte situaties. Van nature groeide er broekbos, maar na ontbossing in de middeleeuwen ontstonden hier schrale graslanden, waaronder blauwgraslanden. Het broekgebied rond Best, Boxtel, Liempde en Sint-Oedenrode was zo’n nat leemgebied. Behalve grasland bleken ook populieren het er uitstekend te doen. Met de opkomst van de klompen- en luciferindustrie, vanaf 1850, werden er op grote schaal ‘Canada’s’ aangeplant, met name op perceelsgrenzen en langs de wegen, volgens het van oorsprong middeleeuwse voorpootrecht, dat grondbezitters het recht gaf om op een strook openbare grond grenzend aan hun eigen percelen bomen te planten, te bezitten en te rooien. Zo ontstond het typische populierenlandschap van de Meierij; ‘verkamerde’ graslandjes met populieren omzoomd. De Brabantse klompenindustrie was een grote bedrijfstak. In 1890 waren er alleen al in Liempde 39 klompenmakerijen. Het voorpootrecht bestaat op veel plekken nog steeds. WAARDEVOL CULTUURLANDSCHAP Natuurgebieden; veruit de meeste natuurgebieden zijn ook waardevolle cultuurlandschappen. Waardevolle cultuurlandschappen. Historische bebouwingsstructuren Bebouwd gebied De Bredase Turfvaart bij de Pannenhoef, niet ver van Zundert. Rond Breda werden al vanaf 1250 op grote schaal veenmoerassen afgegraven. Turf werd gebruikt als brandstof. Via turfvaarten werd de turf afgevoerd naar de grote Vlaamse steden. Door het weggraven van veen kwam op veel plekken het oude, onderliggende zandlandschap tevoorschijn, waarin soms weer beken gingen stromen. De afgegraven gronden werden aan hun lot overgelaten en veranderden in de loop van de tijd in uitgestrekte heidevelden. Vincent van Gogh hield veel van het Brabantse heidelandschap. De Pannenhoef, hier op de foto, was een van zijn wandelbest mmingen vanuit Zun ert. Begin twintigs e eeuw is de heide omgezet naar bos en land uwg ond. Ook werden er landgoederen aa g legd. Nu he ft ve l grond weer een natuur- functie. 70

RkJQdWJsaXNoZXIy ODY1MjQ=