Van Gogh Nationaal Park

BEKEN ALS LEVENSADER “Waarde Theo,” schreef Vincent van Gogh op 14 november 1884 vanuit Nuenen aan zijn broer, “[…] dezer dagen ben ik ondanks het hier vrij terdeeg vriest, nog buiten aan ’t werk aan een nogal groote studie (meer dan 1 meter) van een ouden watermolen te Gennep, aan den anderen kant van Eindhoven.” De Brabantse beken vormden eeuwenlang de kloppende aders van de Brabantse samenleving. Bierbrouwers, schippers, vissers en leerlooiers gebruikten het beekwater. Boeren bevloeiden er hun hooilanden mee, om de grasproductie te verhogen. Ook waren de beken de motor van de waterkrachteconomie. Een van de eerste Nederlandse watermolens stond in Rijsbergen bij Zundert (eerste vermelding 965 na Chr.). Tijdens de bloeitijd van de Brabants economie, rond 1500 telde Brabant meer dan 60 watermolens. Aan het eind van de negentiende werden veel watermolens ontmanteld. Voor Van Gogh hadden de watermolens een bijzondere aantrekkingskracht. In zijn Nuenense periode legde hij er 3 vast. Tegenwoordig zijn er in Noord-Brabant nog 10 werkende watermolens. Vincent van Gogh, Watermolen te Gennep, 1884. Collectie Carmen Thyssen-Bornemisza / Museo Nacional Thyssen-Bornemisza. “Heilige Eik Oirschot’ BEKEN ALS DRAGERS VAN STREEKIDENTITEIT Beken vertellen het verhaal van het landschap en van de mensen die er wonen. Elke beek heeft zijn eigen naam, en vaak zijn er prachtige volksverhalen aan verbonden – ook tegenwoordig nog, zoals bij de legende van de Heilige Eik. In 1406 zouden herders aan de oevers van de Beerze een beeldje van Maria met kind hebben gevonden, waarna ze het in een eik plaatsen om het te aanbidden. Het bleek geneeskrachtige gaven te bezitten. Nadat het beeldje tot twee keer toe tegen de stroom in naar Middelbeers was gedreven, werd het in de kerk van Oirschot geplaatst. Bij de Heilige Eik werd een houten kapel gebouwd; jaarlijks was er een bedevaart. In 1649 werden eik en kapel op last van de protestantse Staten-Generaal ontmanteld, maar de bedevaarten gingen door. In 1854 werd de kapel herbouwd, op de fundamenten van de oude. Ook tegenwoordig heeft de plek nog een religieus-magische aantrekkingskracht. De Kapel van de Heilige Eik trekt jaarlijks tienduizenden bezoekers. 51 52

RkJQdWJsaXNoZXIy ODY1MjQ=