Van Gogh Nationaal Park

197 198 A. Bidbook Van Gogh Nationaal Park 2016 In 2016 hebben de besturen van Nationaal Park Loonse en Drunense Duinen en van Nationaal Landschap Het Groene Woud besloten om mee te doen aan de prijsvraag ‘het mooiste natuurgebied van Nederland’, dat plaatsvond in het kader van het nieuwe programma voor Nationale Parken van Wereldklasse. Doel van dat programma is om de bestaande Nationale Parken robuuster te maken en meer allure te geven. Naast de versterking van de ecologische en landschappelijke waarden, spelen ook vergroting van de beleefbaarheid en betrokkenheid van ondernemers en bewoners een rol, alsmede de versterking van de regionale economie. Samen moeten de Nationale Parken het visitekaartje worden van wat Nederland internationaal aan topnatuur te bieden heeft (zie ook het eindrapport van de Commissie Van Vollenhoven, 2015). Partijen hebben daarom een Bidbook Van Gogh Nationaal Park pgesteld, waarin ideeën over (de betekenis van) landschap, natuur, bekenmetropool, Van Gogh en gebiedsontwikkeling zijn samengebracht (Bidbook 2016). Samenwerkende partijen voor dit Bidbook waren naast Nationaal Park de Loonse en Drunense Duinen en Nationaal Landschap Het Groene Woud ook Regio AgriFoodCapital, Regio Hart van Brabant, Brabants Landschap en Vereniging Natuurmonumenten. Voor dit Bidbook waren de volgende personen verantwoordelijk: Dick Veen, Liesbeth de Thije, Peter van Rooy, Willy Thijssen, Anne-Marie Goudzwaard, Ernst-Jan van Haaften, Frank van den Eijnden en Toine Cooijmans. De idee om de naam van Van Gogh te koppelen aan het Nationaal Park van Wereldklasse alsook het concept van Vincent als gids van het Brabantse landschap en verbinder van cultuur en natuur zijn van Peter van Rooy. Op basis hiervan heeft hij op verzoek van het bestuur van Het Groene Woud en van de Loonse en Drunense Duinen testimoniums gevraagd aan twintig bestuurders vanuit overheden, bedrijfsleven en terrein beherende organisaties. Hoewel het Van Gogh Nationaal Park in 2016 net te weinig stemmen kreeg om als prijswinnaar uit de bus te komen, leidde de prijsvraag VERANTWOORDING Het concept en het gedachtegoed van het Van Gogh Nationaal Park is ontstaan in een meerjarig proces van co-creatie, waaraan velen hebben bijgedragen. Zonder volledig te kunnen zijn, willen we hier enkele belangrijke mijlpalen en ontwikkelingen noemen, en de vele vaders en moeders die daarmee aan de wieg gestaan hebben van het Van Gogh Nationaal Park. Zonder de ideeën, innovatiekracht en creativiteit van deze inspiratiebronnen zou dit Masterplan er niet geweest zijn. Drie lijnen willen we met name noemen. tot blijvende samenwerking en de ambitie tot verdere ontwikkeling van het idee en het concept van het Van Gogh Nationaal Park. In 2018 kreeg Van Rooy de opdracht van de betrokken bestuurders om een narratief te schrijven, als nadere uitwerking en actualisering van het eerdere concept. Dat narratief is op 21 juni 2018 in Liempde op verzoek van de betrokken besturen gepresenteerd, tijdens de startbijeenkomst voor de Landschapstriënnale 2020 (Van Rooy, 2018). B. Herontdekking van Van Gogh Een belangrijke stap in de geboorte van het Van Gogh Nationaal Park was de ‘herontdekking’ van Vincent van Gogh als Brabander pur sang - als schilder en schrijver, die het Brabantse landschap, de natuur en de mensen in zijn hart had gesloten en zo treffend wist te portretteren. Vanaf 2008 hebben de Brabantse van Gogh-locaties in Zundert, Nuenen, Etten-Leur en Tilburg samen met Het Noordbrabants Museum gewerkt aan het vergroten van de aandacht voor de Brabantse periode van Van Gogh. Medio 010 zijn de instellingen onder de vlag van Van Gogh Brabant gaan bouwen aan een integraal programma om samenwerking in Europees verband te stimuleren. Dit heeft geleid tot de organisatie van het Van Goghjaar in 2015, ter gelegenheid van Van Goghs 125ste sterfdag. Het succes van het Van Goghjaar was een wake-up call om het (Brabantse) erfgoed en gedachtengoed van Van Gogh e koesteren en te beschermen. Dat heeft geleid tot een breed gedragen meerjarenperspectief (Van Gogh, Brabander 2016) om de maatschappelijke en economische betekenis van Van Gogh voor Brabant te stimuleren. Dit heeft onder meer geresulteerd in een bredere aandacht (en collectie) van Van Gogh in Het Noordbrabants Museum, én tot een brede aanpak voor behoud, escherming en doorontwikkeling van de Van Gogh monumenten en van de landschappen van Van Gogh. C. Herontdekking van het Brabantse (beken)landschap Een andere belangrijke ontwikkeling in het ontstaan van het Van Gogh Nationaal Park is de ‘herontdekking’ en ‘herwaardering’ van het Brabantse (beken)landschap geweest. Talloze partijen hebben hieraan een bijdrage geleverd. De gezamenlijke deelname van BrabantStad (Provincie Noord-Brabant en de gemeenten ’s-Hertogenbosch, Eindhoven, Tilburg, Breda en Helmond) en de Brabantse waterschappen aan de Internationale Architectuurbiënnale Rotterdam (IABR) in 2014 was daarin een belangrijk ijkpunt. Binnen het IABR-BrabantStadatelier ontwikkelden Architecture Workroom Brussels, Floris Alkemade Architect en LOLA Landscape Architects het concept “Weven aan het stedelijk tapijt”, gericht op een meer verweven aanpak van natuur, verstedelijking en landbouw, waarin de wateropgave de verbindende schakel vormt (Dacier e.a. 2014). Dit concept werkt verder door in onder meer de gebiedsontwikkeling Mozaïek Dommelvallei, de Omgevingsvisie van de Provincie Noord-Brabant (2018) en de “Reisgids Op weg naar klimaatrobuuste beeklandschappen”, een gezamenlijk product van waterschappen Aa en Maas, Brabantse Delta en De Dommel, Provincie Noord-Brabant en H+N+S Landschapsarchitecten (Van Tilborg e.a. 2018). Tijdens de Landschapstriënnale 2017 werd het resultaat van het traject Spot On gepresenteerd (Vereniging Deltametropool en partners 2017), dat onder meer aan de hand van Brainport

RkJQdWJsaXNoZXIy ODY1MjQ=