Van Gogh Nationaal Park

De agenda van klimaatadaptatie is daarmee geen sectorale wateropgave maar een kans om vanuit de basis van bodem, water en het bodemwatersysteem te werken aan een duurzame leefomgeving. Dat kan alleen als we klimaatadaptatie aanpakken in verbinding met de majeure opgaven van deze tijd, zoals duurzame energie transitie, transitie landbouw, gezondheid, verduur- zaming van de economie, herstel van de biodiversiteit en de opgaven van de woonagenda en mobiliteit: werken in de geest van de Omgevingswet. Het Van Gogh Nationaal Park is bij uitstek een gebied om integraal, samen, praktijkgericht en proefondervindelijk werk met werk te maken en landelijke en regionale doelstellingen en opgaven te realiseren. Met toegevoegde waarde voor natuur en landschap. Om die kwaliteiten te benutten en ontwikkelen werken we volgens de volgende principes: - Schaalniveau. Werken op een schaal die recht doet aan de schaal van het bekensysteem: deelstroom- of afwateringsgebied; - Niet afwentelen. Bij wateroverlast geldt de watertrits uit het Nationaal Bestuursakkoord Water: vasthouden – bergen – afvoeren. Voor waterbeschikbaarheid en het tegengaan van droogte wordt in het Deltaplan Hoge Zandgronden gewerkt met de trits: sparen - aanvoeren – adapteren. Ten aanzien van waterkwaliteit is dit de trits: schoonhouden – scheiden – zuiveren; - Landschap als spons. Het vasthouden van water wordt steeds belangrijker, zowel om wateroverlast te voorkomen als om in te spelen op droge periodes. Het landschap moet daarom weer meer als spons gaat fungeren. Gezien de doelen van het Van Gogh Nationaal Park richt een belangrijk deel van de aandacht zich op de aanpak van verdrogingsbestrijding van natte natuurparels; - Keuzes maken. Als het grondgebruik meer wordt afgestemd op het bodem- en watersysteem betekent dat, dat niet alles overal meer mogelijk zal zijn, en dat we soms keuzes moeten maken die ook gevolgen hebben voor ruimtelijke ontwikkelingen in het stedelijke of agrarische gebied. We zoeken daarbij gebiedsgericht en samen met alle partijen naar een optimale invulling. Hoé we dat concreet gaan realiseren is nog niet duidelijk, we zoeken daarin afstemming en samenwerking met de transitie van de landbouw en ‘de stad als spons’. Dit alles betekent dat projecten en maatregelen integraal moeten worden opgepakt en tegelijk moeten bijdragen aan natuur en landschap, de transitie van de landbouw en/of aan recreatieve en economisch/toeristische doelen van het Van Gogh Nationaal Park. 105 106 BODEM- EN WATERSYSTEEM ALS ORDENENDE PRINCIPES Het bekenlandschap is meer dan alleen de beek of het beekdal; het is het samenhangende watersysteem van infiltratie op de hogere gronden en kwel in de lagere, nattere delen van het beekdal. In het Van Gogh Nationaal Park nemen we (de versterking van) het bodem- en watersysteem als onderlegger en uitgangspunt bij ruimtelijke plannen, zoals ook in bijvoor- beeld de Brabantse Omgevingsvisie wordt genoemd. Klimaatverandering is een grote opgave. Om ons landschap leefbaar en aantrekkelijk te houden zijn veranderingen nodig in de (ruimtelijke) inrichting en het beheer. De effecten daarvan raken ons nu al: het is te nat, te droog, te heet en de zeespiegel stijgt sneller dan verwacht. De opgave is urgent. Het betekent dat er vooral meer ruimte voor water in ons landschap nodig is: letterlijk (zoals in de beekdalen) en ook figuurlijk (in de zin van verbindingen tussen water/klimaatadaptatie met andere doelen en opgaven). Vooral ook omdat de bodem en het watersysteem belangrijke economische en ecologische dragers zijn. Door hier de juiste aandacht aan te geven, en er ook juist vanuit andere doelen en opgaven naar te kijken, wordt maatwerk met meerwaarde mogelijk, en krijgen innovaties om bijvoorbeeld onder nattere en drogere omstandigheden te boeren een kans. Het vraagt om bijdragen van iedereen en om ingrepen op alle schaalniveaus. Klimaatadaptatie is niet alleen gericht op het voorkomen of beperken van schade, maar vooral op de versterking van de veerkracht van het landschap, de bodem- en het watersysteem. Een landschap waarin het watersysteem ‘op orde’ is, is een landschap waarin het goed en veilig wonen en werken is, waarin de logica van het grondgebruik herkenbaar is, het streekeigen karakter van het landschap zichtbaar is en waarin de basis voor de biodiversiteit goed is. Die combinatie maakt dat de klimaateffecten van wateroverlast-watertekort-hitte door dit landschap grotendeels worden gebufferd, zonder noemenswaardige schade voor economie, natuur en maatschappij. BODEM- EN WATERSYSTEEM ALS ORDENENDE PRINCIPES BODEM- EN WATERSYSTEEM ALS ORDENENDE PRINCIPES Het meanderende Dommeldal

RkJQdWJsaXNoZXIy ODY1MjQ=