Jaarverslag 2021

Hoofdstuk titel vangoghsites.com Jaarverslag 2021

2 Jaarverslag 2021 Van Gogh Sites Foundation Sunflowers for Van Gogh, lichtinstallatie in Nuenen tijdens Glow 2021

3 Jaarverslag 2021 Van Gogh Sites Foundation Inhoudsopgave Voorwoord 5 1 Verslag van het bestuur 7 2 Vier strategische stappen op weg naar schaalvergroting 9 3 Activiteitenverslag 2021 11 4 Activiteiten Van Goghlocaties 20 5 Van Gogh Sites NV 24 6 Governance 29 7 Jaarrekening Van Gogh Sites Foundation 32 Coverbeeld. Credit: Ruud van Empel in Van GoghHuis

4 Jaarverslag 2021 Van Gogh Sites Foundation De witte boomgaard, Vincent van Gogh (1853 - 1890), Arles, april 1888, Van Gogh Museum, Amsterdam (Vincent van Gogh Stichting)

5 Jaarverslag 2021 Van Gogh Sites Foundation Voorwoord Hollen of stilstaan. Dat was de situatie van het afgelopen jaar. Na de eerste lockdown werd er met veel enthousiasme samengewerkt om het thuispubliek op te roepen het van Gogherfgoed te komen ontdekken. Er is ingezet op het stimuleren van online ticketverkoop voor de Van Goghlocaties. De voorzieningen hiervoor zijn tijdig geïnstalleerd, zodat er een efficiënte online campagne kon worden uitgevoerd. Met als effect een flinke stijging in het aantal bezoekers van zowel de erfgoedlocaties als Het Noordbrabants Museum. Richting het najaar is er in samenwerking met GLOW Eindhoven op succesvolle wijze geanticipeerd op het spreiden van bezoekers. Door in Nuenen met verlichte zonnebloemen een ode aan Van Gogh te brengen, wisten we het Van Goghverhaal niet alleen in Eindhoven en omgeving te presenteren, maar ook daadwerkelijk een grote bezoekersstroom op gang te brengen naar de locatie van het project. Helaas werden we aan het einde van dit GLOW-project weer geconfronteerd met beperkende maatregelen, gevolgd door een volledige lockdown. Vooral voor Van GoghHuis in Zundert kwam dit moment uitermate ongelegen: juist in het weekend in december dat de tentoonstellingen in Zundert en Breda geopend zouden worden, ging Nederland weer in lockdown. Toch laten wij als Van Gogh Brabant keer op keer zien dat we, dankzij de inzet van alle vrijwilligers en partners, het Van Goghaanbod op een hoog peil kunnen houden. Net als Vincent zelf: volhardend en vol overtuigd van onze missie! Frank van den Eijnden Simone van der Heiden Directeur Van Gogh Sites Foundation Directeur Van Gogh Sites NV Wat ooit begon als een samenwerking tussen vijf locaties in Brabant is uitgegroeid tot een Brabantbrede beweging. Een niet te stoppen ontwikkeling waarin honderden vrijwilligers, professionals, overheden, organisaties en bedrijven geloven dat zij allemaal sterker worden door het verhaal en het erfgoed van Van Gogh te koesteren. Frank van den Eijnden Directeur Van Gogh Sites Foundation | Operationeel Directeur Van Gogh NP

6 Jaarverslag 2021 Van Gogh Sites Foundation Watermolen van Opwetten, Van Gogh Monument in Nuenen

7 Jaarverslag 2021 Van Gogh Sites Foundation 1 Verslag van het bestuur Net als alle andere culturele instellingen in Nederland, zijn de locaties waarvoor de Van Gogh Sites Foundation haar activiteiten uitvoert, gedurende 2021 grotendeels gesloten geweest. Als gevolg van de maatregelen door COVID 19 zijn daarnaast alle buitenlandse reizen naar het erfgoed van Van Gogh geschrapt. Gedurende de gehele periode heeft de stichting met verschillende scenario’s klaargestaan om de lokale organisaties bij te kunnen staan. Dankzij de steunmaatregelen van de Rijksoverheid en de flexibiliteit van alle betrokkenen, kunnen we constateren dat hoewel de Foundation en de lokale stichtingen nu inmiddels twee jaar stil hebben gestaan, er geen grote problemen zijn ontstaan. De start van 2022 is sober. Locaties zijn rond de jaarwisseling nog dicht, maar vanaf eind januari gaan de deuren weer open. Hoewel de verwachtingen over mogelijke gevolgen van eventuele mutaties van corona positief zijn, houden wij nog altijd rekening met nieuwe beperkingen in de loop van het jaar. In ieder geval zal ook voor 2022 het buitenlandse bezoek aan onze locaties minimaal zijn en zullen wij ons richten op de geplande verbouwingen die in 2022 eindelijk uitgevoerd kunnen worden. Als gevolg daarvan voorzien wij een sluiting van één of meerdere locaties in de winter van 2022-2023. De stagnatie van de operationele activiteiten heeft er wel toe geleid dat we grote stappen hebben kunnen zetten in het versterken van de governance. Eind 2021 is er een nieuwe samenwerkingsovereenkomst gesloten tussen de lokale stichtingen in Zundert, Etten-Leur en Nuenen. Bovendien is de basis gelegd voor een Raad van Toezicht-model. Dankzij deze voorbereidingen kan er vanaf begin 2022 conform de Governance Code Cultuur worden gewerkt en is de Van Gogh Sites Foundation klaar om met vertrouwen te investeren in de verbetering van het aanbod rondom het bijzondere levensverhaal van Vincent van Gogh in Brabant. Bert van der Els Voorzitter Van Gogh Sites Foundation Vincent van Gogh is, zonder discussie, de bekendste Brabander over de hele wereld. Krachtig werk en indrukwekkende observaties die tot op de dag van vandaag nog actueel zijn. Wij zijn hem schatplichtig om zijn verhaal te blijven vertellen. Bert van der Els Voorzitter Van Gogh Sites Foundation Portretfoto door Joost Duppen

8 Jaarverslag 2021 Van Gogh Sites Foundation Van Gogh Kerk, Etten-Leur

9 Jaarverslag 2021 Van Gogh Sites Foundation 2 Vier strategische stappen op weg naar schaalvergroting In de afgelopen jaren zijn vier strategische stappen gezet om de benodigde schaalsprong voor de Van Goghorganisaties mogelijk te maken: bepalen, beschermen, betalen en bezoeken. Bepalen In 2016 werd onderzoek gedaan naar de sporen van Vincent Van Gogh in de provincie. De resultaten zijn beschreven in het wetenschappelijke rapport Handboek Van Gogh Monumenten in Brabant. Dit rapport vormt de basis voor de ontwikkeling en het overdragen van het levensverhaal van Vincent van Gogh in deze provincie. In 2021 zijn de voorbereidingen gestart voor het herijken van het onderzoek in 2022. Beschermen In 2017 hebben de gemeenten met Van Gogh Monumenten, de erfgoedinstellingen en de Provincie Noord-Brabant een convenant getekend om de implementatie van lokale erfgoedgedragscodes mogelijk te maken. In 2019 zijn de eerste lokale erfgoedgedragscodes getekend. Betalen Het verwerven van Van Gogh Monumenten is een essentiële vervolgstap om het behoud en de duurzame exploitatie ervan te kunnen faciliteren. Met de oprichting van de Van Gogh Sites NV in 2018 en de ontwikkeling van de bijbehorende businesscase, is er een solide financiële basis gelegd voor de realisatie van het eerste investeringstraject ten behoeve van Vincentre in Nuenen. Meer informatie over de stand van zaken en de ontwikkelingen in Etten-Leur is te lezen bij het verslag van de Van Gogh Sites NV. Bezoeken De beoogde stijging in bezoekersaantallen van de Van Goghlocaties is nodig om de lokale businesscases rond te krijgen en de regionale economische impact te vergroten. Een collectieve marketingaanpak en het stimuleren van online positionering en ticketverkoop moeten gaan bijdragen aan de beoogde toename van het aantal bezoekers. De verschillende lockdowns hebben een stagnatie veroorzaakt. Op basis van de actuele planningen, verwachten we in 2023 in te kunnen zetten op de beoogde groei. Bovenstaande strategische stappen zetten we opdat de legacy van Vincent van Gogh substantieel kan bijdragen aan de economische en maatschappelijke versterking van Brabant en zijn verhaal en het erfgoed kunnen worden doorgegeven aan toekomstige generaties. Vincent is een vernieuwer en hij blijft inspireren. Kenmerkend vind ik zijn aandacht voor het leven: de natuur, maar vooral ook voor de mensen uit zijn omgeving. Hij bracht innovatie door zijn wijze van waarnemen, schilderen en verbeelden. Mooi om te zien hoe zijn werk nog steeds en in toenemende mate een bijdrage levert aan de verbinding met zijn geboortegrond en daarvoor steeds meer aandacht genereert. In Brabant én wereldwijd. En ook mooi om te ervaren hoe Brabant daarop inspeelt. Ik verheug me erop steeds meer te mogen ervaren van de totstandkoming van Van Gogh Nationaal park. Wim Kuypers Certificaathouder Van Gogh Sites NV

10 Jaarverslag 2021 Van Gogh Sites Foundation Kunstschilder Vincent van Gogh is met recht een Brabants icoon. Zijn naam en werken zijn wereldberoemd. Het schitterende Van Gogherfgoed is voor veel mensen van buiten onze provincie- en landsgrenzen een reden om Brabant te bezoeken. Daarnaast draagt het bij aan de bekendheid en kwaliteit van het Brabantse vrijetijdsaanbod. We hebben daarom bijvoorbeeld eind 2021 een lening van € 2,5 miljoen verstrekt voor de uitbreiding het museum Vincentre in Nuenen. Het werk van de Van Gogh Sites Foundation is dan ook heel belangrijk. Het ondersteunt de ambitie van het provinciebestuur om Brabant voor zoveel mogelijk mensen een leuke en fijne plek te laten zijn. Om te wonen, werken en te bezoeken. En dat doen we samen met alle partners en betrokkenen van het Van Gogh Sites Foundation. En ook in het afgelopen jaar hebben we, ondanks de beperkende Covid-maatregelen, daar weer mooie stappen in gemaakt. Stijn Smeulders Gedeputeerde Cultuur, Sport, Vrije tijd en Erfgoed Van Gogh in Brabant Permanente tentoonstelling in Het Noordbrabants Museum

11 Jaarverslag 2021 Van Gogh Sites Foundation De activiteiten van de Van Gogh Sites Foundation staan altijd volledig in het teken van samenwerking. De organisatie faciliteert, stimuleert en brengt werkzaamheden onder bij partners die de expertise hebben om de werkzaamheden op professionele wijze efficiënt te realiseren. Vanuit dat perspectief schetsen wij hier de resultaten over 2021. 1 Samenwerking ASML De wervingscampagnes om certificaten van aandelen te verkopen aan bedrijven en particulieren, hebben geleid tot een intensieve samenwerking met ASML. Vanuit de eigen visie op community engagement zet ASML in op het versterken van de aantrekkelijkheid van de regio door bij te dragen aan de verbetering van het Van Goghaanbod. Branding: Met behulp van een korte film heeft ASML de link tussen het bedrijf en Van Gogh toegelicht. De film is breed verspreid via social media en is vertoond in de Brabantse bioscopen. "Weet je waar ik wel eens naar verlangen kan? Naar een uitstapje naar Brabant". Educatie: Voor de uitbreiding en vernieuwing van Museum Vincentre is intensief samengewerkt aan de ontwikkeling van Vincents Lichtlab. ASML draagt hiermee niet alleen bij aan het vergroten van de beleving, maar voegt ook een nieuw element toe aan het museum. Zo krijgt het museum naast een culturele en kunsthistorische waarde, ook betekenis voor technologie. 3 Activiteitenverslag 2021 Scan de QR-code en bekijk de korte film Impressie Vincents Lichtlab door Tinker Imagineers

12 Jaarverslag 2021 Van Gogh Sites Foundation Tentoonstellingen: in het Van Gogh Museum heeft een grote thematische tentoonstelling plaatsgevonden over De aardappeleters en Vincents Nuenense periode. Ondanks het feit dat de tentoonstelling door de lockdown minder bezoekers trok dan verwacht, is de inhoudelijke samenwerking succesvol geweest. De hiervoor in samenwerking met Van Gogh Museum gerealiseerde replica van het aardappeletershuisje krijgt in 2022 een plek in Museum Vincentre. 2 Collectieve aanpak met Van Gogh Nationaal Park Van Gogh Nationaal Park is in 2021 gestart als een beweging met meer dan vijftig partners die samen investeren in een gezonde, groene leefomgeving. Geïnspireerd door het erfgoed en de waarden van Vincent van Gogh, dragen de investeringen van de partners in Van Gogh Nationaal Park indirect en direct bij aan het vergroten van het draagvlak voor de negenendertig Van Gogh Monumenten die we in Brabant kennen. Meer dan ooit tevoren zien we Brabantbreed aandacht ontstaan voor de iconische waarde van de schilder en de maatschappelijke betekenis van zijn levensverhaal voor de opgaven waar Brabant nu de oplossingen voor zoekt. Praktisch gezien, deelt het team van de Van Gogh Sites Foundation een kantoorruimte met het parkbureau van Van Gogh NP en maken ze beiden gebruik van de facilitaire ondersteuning van VisitBrabant. Daardoor kunnen expertise en werkzaamheden efficiënt gedeeld worden. Vincent van Gogh was zijn tijd ver vooruit. Als kunstenaar met een scherp oog zag hij hoe Brabant veranderde: boeren gingen het land met kunstmest bewerken en met prikkeldraad omzoomen, thuiswevers werden fabrieksarbeiders en een arcadisch landschap kreeg een ander gezicht door de massale aanplant van ranke populieren. Van Gogh legde daarmee niet het alledaagse leven in het Brabantse land vast, maar juist het leven dat op het punt stond te verdwijnen. En daarmee is hij een chroniqueur van een wervelende tijd geweest. Toen onbegrepen, keek hij vanuit het verleden vooruit, tot voorbij de horizon Patrick Timmermans Historicus en directeur-bestuurder Erfgoed Brabant

13 Jaarverslag 2021 Van Gogh Sites Foundation Gezamenlijke huisstijl en merkontwikkeling Een van de meest zichtbare, gedeelde werkzaamheden met Van Gogh Nationaal Park is de gezamenlijke huisstijl waarbij merk, logo’s en beeldtaal op elkaar zijn afgestemd. Vertrekpunt is dat beide organisaties beseffen dat er in Brabant afspraken gemaakt moeten worden over het gebruik van de naam en het merk Van Gogh en de kwaliteitsbewaking ervan. Met dat doel voor ogen is in 2021, samen met de partijen achter de Van Gogh Homeland Experience, het initiatief genomen om tot een coöperatie te komen. De partners tekenden daarvoor een intentieovereenkomst met de verplichting om in 2022 tot een definitief voorstel te komen voor een coöperatieve aanpak van merk en kwaliteitsbewaking. Salon Van Gogh Dit jaarlijkse netwerkevenement wordt georganiseerd voor het versterken van het profiel van Van Gogh Brabant en de relatie met de stakeholders en certificaathouders van de Van Gogh Sites NV. Op 30 maart 2021 is de vijfde editie van Salon Van Gogh uitgevoerd, nadat editie 2020 moest worden geannuleerd vanwege de coronabeperkingen. Het evenement was live online te volgen, aangezien het door de beperkende maatregelen zonder publiek moest worden uitgevoerd. De uitzending van de talkshow vanaf de bijzondere locatie Landgoed Oud-Herlaer stond volledig in het teken van Vincent van Gogh en zijn liefde voor natuur en landschap. Tevens werd deze jubileumeditie aangegrepen om de start te markeren van Van Gogh Nationaal Park.

14 Jaarverslag 2021 Van Gogh Sites Foundation Vincent van Gogh wordt geboren in Zundert, waar hij het grootste deel van zijn jeugd doorbrengt. Zijn diepe verbondenheid met de natuur, de indrukken van het boerenleven en de nauwe band met zijn familie ontstaan hier en zijn van grote invloed op zijn latere persoonlijke en artistieke ontwikkeling. De geboortegrond van Van Gogh, met het Van GoghHuis, het kerkje waar vader Van Gogh predikte, de kosterswoning, is een iconische plek. Het is ook geliefd onder hedendaagse kunstenaars. Zij laten zich inspireren door Van Gogh, doen onderzoek en laten zien dat zijn gedachtengoed, werk en omgeving onuitputtelijke bronnen vormen om steeds weer op een andere manier naar de wereld te kijken. Birgitte Birnie Bestuur Vincent Van GoghHuis Zundert Salon Van Gogh op locatie Oud-Herlaer bij de start van Van Gogh NP

15 Jaarverslag 2021 Van Gogh Sites Foundation Eindhoven Airport Van Gogh Sites Foundation is samen met Van Gogh Nationaal Park partner van Eindhoven Airport. Een van de resultaten hiervan is dat het schilderij de Populierenlaan van Vincent van Gogh als inspiratiebron is gebruikt voor de realisatie van een 600 meter lange overkapping op het vliegveld. De iconen en partners uit de regio zijn verbeeld in de boomkruinen in deze corridor. 3 Expertise VisitBrabant Facilitair: de organisatie van de Van Gogh Sites Foundation maakt gebruik van de faciliteiten en expertise van VisitBrabant. Naast de huisvesting en marketingondersteuning is de financiële administratie in deze organisatie ondergebracht. Op deze wijze kan er efficiënt gebruik worden gemaakt van een professionele backbone met de flexibiliteit die voor een kleine organisatie gewenst is. Marketing: op verzoek van Van Gogh Brabant heeft VisitBrabant in het voorjaar van 2021 een online campagne uitgevoerd met als doel de ticketverkoop te stimuleren. Deze campagne heeft geleid tot extra bezoek aan de erfgoedlocaties en aanzienlijk meer traffic naar de website en een groot bereik binnen de doelgroep, wat goed is voor de naamsbekendheid van Van Gogh Brabant. Trade: een van de diensten die VisitBrabant uitvoert betreft trade-services. Vanuit deze dienstverlening wordt het aanbod van de Van Goghlocaties jaarrond onder de aandacht gebracht bij touroperators en reisorganisaties. De focus ligt hierbij op de markten voor individueel reizen. Aangezien er geen grote reisbeurzen hebben plaatsgevonden in 2021, heeft VisitBrabant de bestemming op creatieve wijze gepresenteerd aan de reissector. Tijdens de Brabant Drive Thru hebben enkele tientallen touroperators de Brabantse Van Goghlocaties bezocht. Beleef Van Gogh in Etten-Leur Ontdek Van Gogh in Nuenen Brabant Drive Thru digital magazine; Actieve opvolging van de BDT met duidelijke link naar het aanbod waar de touroperator in is geïnteresseerd. http://trademagazine.visitbrabant.com/visitbrabant-brabant-drive-thru-de/cover/

16 Jaarverslag 2021 Van Gogh Sites Foundation Persbewerking: ondanks alle beperkingen en de terughoudendheid van de buitenlands media, hebben er dankzij de inzet van VisitBrabant toch enkele persbezoeken plaatsgevonden. Een selectie van de verschenen publicaties is in dit jaarverslag opgenomen. Da kommt der Irre“, raunten sich die Einwohner von Nuenen zu, wenn sie ihm begegneten. Wortkarg, mit wirrem Rothaar und Sommersprossengesicht unter dem Filzhut, hatte er stets einen Rucksack mit Malutensilien geschultert. Der Sonderling war unterwegs, um in düsteren Farben Häuser und Landschaften zu malen. Porträtieren wollte er Bauern, Mägde, Hirten, Torfstecher und Weber dieser seinerzeit bettelarmen Gegend in der heutigen niederländischen Provinz Nordbrabant. VON ROB KIEFFER Heute würde Vincent van Gogh in Nuenen keiner mehr als verrückt bezeichnen – im Gegenteil. Eher wird ihm wie einer Art Popstar gehuldigt. Sein Porträt starrt einem in den Souvenirshops von Keksdosen, Kühlschrankmagneten und Sofakissen entgegen. Seine legendären Sonnenblumen, Sternenhimmel und Kornfelder zieren Grillschürzen und andere Gebrauchsutensilien. Eines seiner berühmtesten Bilder, die in Nuenen entstandenen „Kartoffelesser“, hat man als Skulpturen-Ensemble nachgebildet und im Stadtpark installiert. Auf dem Dorfplatz steht eine Bronzefigur des Künstlers, der zwischen Genie und Wahnsinn pendelte. Von 1883 bis 1885 arbeitete der Maler in Nuenen; im Museum Vincentre lässt man diese Zeit audiovisuell wieder aufleben. Man hört das Klappern von Webstühlen, das Mahlen von Mühlrädern und das Läuten von Glocken. Von alten, nunmehr computeranimierten Fotos der Van-Gogh-Familie blicken Besuchern ernste Gesichter entgegen – darunter der strenge Vater Theodorus van Gogh, der protestantischer Pastor war. Van Gogh war das älteste von sechs Kindern und das schwarze Schaf der Familie. Keiner seiner beruflichen Gehversuche sollte gelingen, weder als Hilfslehrer in England, noch als Kunsthändler in Paris oder Laienprediger im belgischen Kohlerevier. Und auch sein Traum vom Künstlerleben war getrübt von Absinth-Abstürzen, gescheiterten Amouren, Krach mit der Familie und chronischer Geldknappheit. Zeitlebens soll er nur ein einziges Bild verkaufen, heute erreichen die meisten seiner Werke astronomische Preise in zigfacher Millionenhöhe. Wir beschließen, die Welt van Goghs auf typisch niederländische Art zu entdecken und leihen in Nuenen ein Fiets, eines jener klapprigen, aber unverwüstlichen Hollandräder im Retro-Look. Wir starten auf einer Teilstrecke der insgesamt 435 Kilometer langen Van-Gogh-Fietsroute, die die Van-Gogh-Schauplätze in Brabant miteinander verbindet. Erste Station ist das alte Pfarrhaus im puppenstubenhaften Dorfzentrum, wo van Gogh bei seinen Eltern wohnte. In der Wäschekammer im Anbau hatte er ein Atelier improvisiert. Im Pfarrgarten kann man die Perspektive des Künstlers einnehmen, indem man sich dort postiert, von wo aus Vincent mehrere Darstellungen mit Blick auf den Teich und die Clemens-Kirche anfertigte. Nuenen war eine fruchtbare Zeit für den Künstler. Hier entstand ein Viertel seines etwa 2000 Zeichnungen und Gemälde zählenden Gesamtwerkes. Doch das Zusammenleben mit den Eltern, die seine Künstlerambitionen und seine Bohème-Existenz missbilligten, war alles andere als harmonisch. In einem Brief an seinen Bruder Theo, einziger Vertrauter, beklagte sich Vincent: „Sie fürchten, mich im Hause aufzunehmen, als gelte es, einen großen räudigen Hund zu Hause zu haben. Der Hund bedauert nur, dass er nicht fortgeblieben ist, denn es war nicht so einsam auf der Heide wie in diesem Haus.“ Vincent tröstete sich, indem er ein Verhältnis mit der Nachbarstochter Margot Begemann begann. Im Vorgarten des Hauses namens Nune Ville steht eine Büste der jungen Dame, die sich nach einem missglückten Selbstmordversuch vom Maler trennte. Vorher, in trauten Zeiten, hatte sie van Gogh oft auf Motivsuche begleitet. Auf diesen Spuren geht es mit dem Rad ins Umland. Wie in einem Freiluftmuseum gibt es Naturplätze und Bauten zu entdecken, die Vincent verewigte. Der Weg führt durch das Naturschutzgebiet Het Broek mit seinem sumpfigen Grasland, seinen Pappeln und Erlen. Hier sammelte van Gogh Vogelnester, die er in seinen Stillleben darstellte. Unterwegs warten Gebäude, die zu Motiven wurden: unter anderem die Windmühle De Roosdonck, die Coller Wassermühle oder die Wassermühle bei Opwetten, in deren urigem Restaurant man heute bei Bitterballen, das sind knusprige holländische Fleischkroketten, und hausgebrautem Watermolen-Bier eine Pause einlegen kann. Für ein besonderes Erlebnis auf der Van-Gogh-Radtour müssen die Radler warten, bis es zappenduster ist. Erst dann leuchtet ein 600 Meter langer Teil des Radweges zwischen Nuenen und Eindhoven in Farben und Figuren, die an das berühmte Gemälde „Sternennacht“, entstanden in der südfranzösischen Provence, erinnern sollen. Der niederländische Künstler Daan Roosegaarde entwarf diese befahrbare Hommage, indem er im Belag Tausende farbige Steinchen verarbeitete, die tagsüber das Licht speichern und nachts märchenhaft zu funkeln beginnen. Zundert ist eine weitere Etappe von van Goghs Leben und Wirken in seiner Heimatregion. Am Standort des alten Pfarrhauses, wo er 1853 geboren wurde, informiert das Vincent van GoghHuis über Kindheit und Jugend des Malers. In Zundert lebte er bis zu seinem sechzehnten Lebensjahr. Als Sohn eines evangelischen Pfarrers war er in dem katholischen Dorf schon als Kind ein Außenseiter und wurde zu Hause unterrichtet. Im Garten hinter dem Museum erweckte seine Mutter in ihm die Leidenschaft für die Natur. In der protestantischen Kirche predigte sein Vater, und auf dem Friedhof liegt Vincents gleichnamiger Bruder begraben, der ein Jahr vor der Geburt des Malers starb. In der einstigen Küsterwohnung ist heute eine Künstlerresidenz mit Ausstellungsraum untergebracht. Das Städtchen Etten-Leur liegt 16 Kilometer entfernt. Auf dem Weg dorthin: gepflegte holländische Gärten, Verkaufstische mit Tomaten, Erdbeeren und Blaubeeren frisch vom Feld. Die Route führt auch durch das Naturschutzgebiet De Pannenhoef mit seinen renaturierten Mooren, in dem Vincent van Gogh in seinen frühen Jahren erste Natureindrücke auffing. In Etten-Leur, wo der Vater ein neues Pastorenamt angetreten hatte, hielt sich Vincent von April bis Dezember 1881 auf. Hier übte er sich erstmals als Künstler. Sein Aufenthalt ist in der niederländisch-reformierten Van-GoghKirche dokumentiert, wo neun bunte Fenster die Elemente seiner Zeichnungen zeigen, die er in Etten-Leur anfertigte, darunter von Ähren, Blumen, Ackerschollen und Kirchtürmen. Es waren hauptsächlich Skizzen, in denen er den kargen Alltag der Bauern und Handwerker festhielt. Hier entstand die erste Darstellung eines säenden Landarbeiters. Das Motiv entwickelte er später während seiner Provence-Periode zum farbintensiven, in den typischen Gelbtönen gehaltenen Ölgemälde „Sämann bei untergehender Sonne“ weiter. Für Van-Gogh-Fans dürfte ’s-Hertogenbosch ein Höhepunkt der Fährtensuche sein. Das dortige Noordbrabants Museum kann natürlich nicht mit dem Van-Gogh-Museum in Amsterdam und dem Kröller-Müller Museum bei Arnheim mithalten, die die größten VanGogh-Sammlungen weltweit beherbergen. Doch das Haus zeigt immerhin ein Dutzend Originalwerke, davon fünf im Eigenbesitz. In einer neuen Abteilung erhält man einfühlsamen Einblick in die Brabanter Zeit des Meisters. Als Ouvertüre empfängt Besucher eine Filmprojektion von Brabant-Landschaften, die van Gogh lieb waren und die nun mit Gedichten von Marieke Lucas Rijneveld untermalt sind, die 2020 mit dem britischen Booker-Literaturpreis ausgezeichnet wurde. Und dann stehen wir ergriffen vor Originalgemälden, die Schauplätze zeigen, die wir auf unserer Radtour gesehen haben, etwa das alte Pfarrhaus in Nuenen oder die Coller Mühle bei Eindhoven. Das Museum verschweigt nicht das tragische Ende des Malergenies. Fotos zeigen die psychiatrische Anstalt in Saint-Rémy-de-Provence, in die sich van Gogh einwies, nachdem er sich nach einem Streit mit seinem Malerkollegen Paul Gauguin im Delirium ein Ohr abgeschnitten hatte (manche Historiker meinen, es sei ein Ohrläppchen gewesen). Am 27. Juli 1890 schoss er sich in Auvers-sur-Oise bei Paris in den Oberkörper und starb zwei Tage später. Er wurde nur 37 Jahre alt, ein kurzes Leben, aber ein ewiges Werk, das in Brabant seinen Anfang nahm. T Die Teilnahme an der Reise wurde unterstützt von Visit Brabant und dem Niederländischen Büro für Tourismus. Unsere Standards der Transparenz und journalistischen Unabhängigkeit unter www.axelspringer.de/unabhaengigkeit Auf diesem Radweg in Nuenen bei Eindhoven funkeln auf 600 Metern Tausende in den Boden eingelassene fluoreszierende Elemente – als Hommage an van Goghs Gemälde „Sternennacht“ PICTURE ALLIANCE/DPA/PIM HENDRIKSEN DOT COM 435 Kilometer VAN GOGH Im niederländischen Nordbrabant malte Vincent van Gogh seine ersten Bilder. Demweltberühmten Künstler ist eine Radroute entlang der Schauplätze seines genialen frühen Schaffens gewidmet 4104.09.21 Samstag, 4. September 2021 DWBE-VP1 Belichterfreigabe: -Z: it: Belichter: Farbe: DW_Dir/DW/DWBE-VP1 04.09.21/1/Rei1 PPLATE 5% 25% 50% 75% 95% DIE WELT SAMSTAG, 4. SEPTEMBER 2021 SEITE 41 Auf der Insel Lošinj kurten schon die Habsburger Seiten 44/45 Kroatien REISEN ANZEIGE RadfahrenDas Van-Gogh-Radwegenetz ist 435 Kilometer lang und besteht aus zehn ausgeschilderten Teilstrecken. Routenbeschreibungen mit GPX-Daten zur Navigation auf dem Smartphone gibt es zum Herunterladen (vangoghbrabant.com). ÜbernachtungVan-GoghAtmosphäre im denkmalgeschützten alten Weberhäuschen „Kostershuisje“ in Nuenen, Doppelzimmer ab 150 Euro/ Nacht (kostershuisje.nl). Als „Home of Design“ glänzt in Eindhoven das in einer alten Kaserne und Feuerwehrwache untergebrachte „Kazerne“, mit angegliederter Kunstgalerie, Doppelzimmer ab 162 Euro (kazerne.com). Das Boutique-Hotel „‘t Keershuys“ liegt mitten im historischen Viertel von ’s-Hertogenbosch, Doppelzimmer ab 175 Euro (keershuys.nl) Auskunftvisitbrabant.com/de; holland.com Tipps und Informationen VGB_Baronie_452x284mm_1.indd 2-3 29-06-2021 14:00 Reizen Inhet spoor van VanGogh Met de naam Van Gogh lukt het ons al jaren om bezoekers van verder weg te verleiden naar Brabant te komen. Dat is van grote waarde voor de vrijetijdseconomie, maar dit verplicht ons ook om collectief te investeren om zijn erfgoed te beschermen, behouden en verder te ontwikkelen. Heleen Huisjes Directeur VisitBrabant

17 Jaarverslag 2021 Van Gogh Sites Foundation 4 Erfgoededucatie met Erfgoed Brabant Het door Erfgoed Brabant ontwikkelde lespakket Brabants Kwartiertje met Van Gogh heeft in 2021 weinig aandacht gekregen. Belangrijkste reden is ook hier dat coronabeperkingen het programma van het reguliere onderwijs danig hebben verstoord. De fysieke activiteiten die uit het lespakket konden daardoor niet worden uitgevoerd en ook de actieve verspreiding van het lesmateriaal heeft stilgelegen. 5 Samenwerking GLOW Eindhoven Vooruitlopend op de nieuwbouwactiviteiten van museum Vincentre is er een samenwerking ontstaan met GLOW Eindhoven. In 2019 is in samenwerking met GLOW en Van Gogh Museum het lichtkunstwerk Sunflowers for Van Gogh gerealiseerd. Al eerder was het plan om deze kunstinstallatie opnieuw te plaatsen bij museum Vincentre. Echter door de ontstane vertragingen in de bouwplannen, is met de partners en de kunstenaars Hugo Vrijdag en Gu Yeliang afgesproken om in november 2020 een bijzondere ode te brengen aan Van Gogh met de verlichte zonnebloemen. De plaatsing van het lichtproject in Nuenen was voor GLOW een gewenst satellietproject, vanwege de noodzaak om vanwege het coronarisico bezoekers te spreiden. Gezien de grote belangstelling van zowel publiek als media, is de wens geuit om ook in 2022 een dergelijk project te realiseren. Tijdens GLOW hebben in totaal zo’n 25.000 bezoekers het lichtproject bezocht. 150 jaar geleden ontstond een bijzonder hoofdstuk in de Nederlandse en Brabantse geschiedenis; het verhaal van meester Vincent van Gogh. Waarin thema’s als menselijkheid, landbouw, natuur, industrie en stedelijkheid een grote rol speelden. Thema’s die nu, zoveel jaren en generaties later, nog altijd onderwerp van gesprek zijn. De verbeeldingskracht van Van Gogh op deze thema’s en zijn liefde voor Brabant biedt perspectief voor het Brabant van de toekomst. Fons Jurgens Algemeen directeur Efteling

18 Jaarverslag 2021 Van Gogh Sites Foundation Brabant Drive Thru; meer dan 100 reisprofessionals kennis laten maken met Brabant waaronder Van Gogh Brabant. Nieuwsbrieven om de bestemming Brabant en de Brabant Drive Thru onder de aandacht te brengen bij de Duitse touroperators Brabant Drive Thru; meer dan 100 reisprofessionals kennis laten maken met Brabant waaronder Van Gogh Brabant. Nieuwsbrieven om de bestemming Brabant en de Brabant Drive Thru onder de aandacht te brengen bij de Duitse touroperators Teaserfilmpje om interesse in Brabant op https://www.youtube.com/watch?v=LM5d Zie de aftermovie: https://www.youtube.c Teaserfilmpje om interesse in Brabant op te wekken: https://www.youtube.com/watch?v=LM5dRtxwhQo Zie de aftermovie: https://www.youtube.com/watch?v Nieuwe Van Gogh pagina op de Travel Trade website met duidelijker overzicht van de veelzijdigheid van Van Gogh en de (boekbare) bestemmingen/activiteiten die interessant zijn, zoals de verblijfsaccommodaties: https://traveltrade.visitbrabant.com/en/destinationbrabant/culture/vincent-van-gogh Digitale Trade magazine waarin de thematische combinaties in B worden gebracht. http://trademagazine.visitbrabant.com/trades van-van-gogh/ Arrival Guides Informatie over Van Gogh Brabant in Engels en Duits; https://www.arrivalguides.com/en/Travelguides/Europe/Netherlands/Eindhoven/van-gogh Auszeit Hotels Magazine wordt jaarlijks uitgebracht in regio NRW en right op shortbreak vakanties. Ook online: https://www.auszeit-hotels.de/brabant-nl.html Auszeit Hotels Magazine wordt jaarlijks uitgebracht in regio NRW en right op shortbreak vakanties. Ook online: https://www.auszeit-hotels.de/brabant-nl.html Outdoor dichtbij: Volg het spoor van Vincent van Gogh door de Brabantse natuur met deze tips https://www.outdoordichtbij.nl/featured/volg-het-spoor-van-vincent-van-gogh-door-de-brabantsenatuur-met-deze-tips/?fbclid=IwAR3A7hrZjNtr6GKpMT66tzzKbQd4XzAvmFLIZbvaXG42e05cnyIsba7nk0 e: 6 fantastische fietsroutes langs Brabantse Fietscafes ogh Brabant: Van Gogh Brabant poren van Van Gogh Overzicht van media uitingen NRZ aus den niederlanden: Alles (wie) gemalt REISEN: 435 kilometer Van Gogh

19 Jaarverslag 2021 Van Gogh Sites Foundation te wekken: dRtxwhQo com/watch?v=igWBKC1pWyI v=igWBKC1pWyI Trade brochure, met presentatie Van Gogh, voorbeeld arrangementen voor meerdaags bezoek aan Brabant incl. Van Gogh; https://www.flipsnack.com/visitbrabant/engels-visitbrabant-trade-servicesbrochure/full-view.html Trade brochure, met presentatie Van Gogh, voorbeeld arrangementen voor meerdaags bezoek aan Brabant incl. Van Gogh; https://www.flipsnack.com/visitbrabant/engels-visitbrabant-trad -se vic sbrochure/full-view.html Digitale Trade magazine waarin de thematische combinaties in Brabant mooi onder de aandacht worden gebracht. http://trademagazine.visitbrabant.com/tradeservices-nl/stap-in-de-voetsporenvan-van-gogh/ Brabant mooi onder de aandacht services-nl/stap-in-de-voetsporen- BrabantTicket; opzet ticketshop om makkelijk combinatieprogramma’s te kunnen maken. Hotellijst Excursiedocument NBTC Mailing – ITB NBTC Mailing – ITB 100% e-bike: 6 fantastische fietsroutes langs Brabantse Fietsca Gids Van Gogh Brabant: Van Gogh Brabant B2C Social & Online 2021 1. Google Ads & Display - Van Gogh Brabant is het hele jaar meegeno Nederland, België en Duitsland. - Van Gogh Brabant is doorlopend meegenom op externe kwaliteitswebsites. Tot de zome en wandelcontent. Vanaf zomer 2021 verpl 2. Belevingen op Visitbrabant.com Vanaf najaar 2021 staan op visitbrabant.com/hier-m uursbelevingen. Deze belevingen worden actief gep meerdere belevingen krijgen de Brabantse Van Gog - visitbrabant.com/nl/belevingen/ontdek-vin - visitbrabant.com/nl/belevingen/in-een-dag - visitbrabant.com/nl/belevingen/vaar-avont 4. Van Gogh Brabant-posts op owned kanalen; Facebook en Instagram VisitBrabant heeft op Facebook (50.000) en Instagram (25.000) inmiddels een grote schare volgers opgebouwd. De Brabantse Van Gogh-locaties zijn als partner het hele jaar door meegenomen op deze kanalen. Hieronder een greep uit de meest populaire posts van 2021. Instagram

20 Jaarverslag 2021 Van Gogh Sites Foundation Vincent Van GoghHuis Zundert Het museum bleef net als de andere musea gesloten tot juni. De reeds ingerichte tentoonstelling ‘Van Gogh naar nu - aanwinsten’ werd om die reden verlengd. Gedurende de lockdown is er een begin gemaakt met de ontwikkeling van een ‘virtueel Van GoghHuis’ als onderdeel van een hybride museum, om Van Gogh liefhebbers uit het buitenland in de toekomst online te kunnen bereiken. Na de heropening in het voorjaar is de tentoonstelling van kunstfotograaf Ruud van Empel ‘Inventing Van Gogh’ geopend door Hans November (conservator Het Noordbrabants Museum). Deze tentoonstelling trok in de zomermaanden weer veel bezoekers uit eigen land. Met name dankzij de aandacht en benefietveiling van het Amerikaanse ArtNet werd de tentoonstelling publicitair ook een succes. Aan het einde van het jaar stonden de tentoonstelling ‘Rainer Fetting ziet Van Gogh’ en een overzicht van 10 jaar Van Gogh AiR in Stedelijk Museum Breda op de rol. Helaas moesten in het openingsweekend de musea weer in lockdown. Begin 2022 verlopen beide tentoonstellingen uitermate goed. Zowel publicitair als de publieke belangstelling. Als gevolg van de coronamaatregelen is ook het Van GoghHuis de helft van 2021 dicht geweest en heeft daardoor minder dan de helft van het gewoonlijke aantal bezoekers getrokken: 3674. Gelukkig was het Van GoghHuis ook virtueel te bezoeken. De vele enthousiaste reacties zijn aanleiding om de virtuele mogelijkheden verder uit te werken. Vincents Tekenlokaal Tilburg Ondanks de lockdown zijn er vanuit Vincents Tekenlokaal meerdere educatieve projecten uitgevoerd. Hieronder volgt een beknopt overzicht. Buiten tekenen en in het Tekenlokaal Aangezien er gedurende 2021 'coronaproof' gewerkt moest worden, is er ingezet op buitenlessen. De tekenlessen in het voorjaar en het project Try out Cultuur zijn op deze manier succesvol uitgevoerd. In de zomer is een reeks buitenlessen herhaald rondom het thema botanisch tekenen. In de zomervakantie is Vincents Tekenlokaal enkele middagen opengesteld om vrij te komen tekenen op de digitale tekentablets. Helaas startte de gemeente in deze periode met verbouwing en verbeteringen aan de panden in de Spoorzone, waardoor enkele geplande middagen geannuleerd moesten worden. 4. Van Goghlocaties Het culturele erfgoed van Vincent van Gogh en de prachtige natuur in en rondom Nuenen, komen samen in de Van Goghwandelroute Nuenen van het Van Gogh Nationaal Park en is een inspiratiebron voor ons allemaal. Om met de woorden van Vincent te spreken: ‘het is dan alles soms zoo onuitsprekelijk mooi’. Gofie van der Linden Gids en vrijwilliger museum Vincentre Nuenen credit: Ruud van Empel in Van GoghHuis

21 Jaarverslag 2021 Van Gogh Sites Foundation Start De Nieuwe Vincent In mei ging De Nieuwe Vincent weer van start. In 2020 kon het niet doorgaan vanwege corona, maar dit jaar startte het in de hoop het talentenprogramma voor jongeren helemaal te kunnen uitvoeren. En dat is gelukt! Alleen de expo-opening en jurering in Kunstpodium T moest enkele uren voor de opening geannuleerd worden door een nieuwe lockdown. Een nieuwe expo zal plaatsvinden op 16 februari 2022. Tekenlessen op en voor school Om toch tekenlessen op scholen te kunnen blijven geven, zijn de programma’s aangepast en is er een lessenreeks gegeven aan de leerlingen van de Christoffelschool met als thema ‘Vincents Reis’. Via basisschool De Wegwijzer is er een online tekenles verzorgd in het kader van het project Science, Technology, Engineering, Arts and Math (STEAM time- Solve UNESCO crime). Met de internationale uitwisseling willen de scholen kinderen uit Italië, Kroatië en Roemenië voorbereiden op hedendaagse vraagstukken en Europees burgerschap. Vincents Tekenlokaal leverde een bijdrage aan Expeditie Durendael. Leerlingen van 2College Durendael kunnen in dit speciale oriëntatieprogramma ontdekken waar hun talenten liggen op allerlei terreinen. Zo ook op het gebied van kunst en cultuur en daarvoor ontwikkelde het Tekenlokaal een programma van vier lessen met als thema ‘Contrasten in portretten’. Veel aanmeldingen voor Museumschatjes Het Tekenlokaal heeft voor Museumschatjes speciale lesprogramma's samengesteld, waarin leerlingen meer leren over het leven en werk van Vincent van Gogh. Na de zomer van 2021 kwamen er weer opnieuw aanvragen binnen voor de uitvoering van dit programma. Educatief programma: Onze Vincent in de 19e eeuw Aan de hand van Vincent van Gogh leren over stadsontwikkeling in de 19e eeuw? Samen met Stadsmuseum Tilburg heeft Vincents Tekenlokaal een nieuw educatief programma ontwikkeld: 'Onze Vincent in de 19e eeuw'. Het programma bestaat uit een educatief werkboek en is bedoeld voor leerlingen van groep 5. Het gaat over stadsontwikkeling in de 19e eeuw. Vincent van Gogh woonde toen in Tilburg, dus hij maakte de vele veranderingen uit die tijd mee. De verschillen met de huidige tijd zijn enorm. Het educatieve werkboek staat vol illustraties, historische foto's en korte verhalen. De workshop Vincents Reis past uitstekend als aanvulling op dit programma.

22 Jaarverslag 2021 Van Gogh Sites Foundation Van Gogh Kerk Etten-Leur Voor de Van Gogh Kerk was het niet anders dan bij andere culturele instellingen die in 2021 vaker dicht dan open waren. Toch hebben er nog verschillende korte exposities plaatsgevonden: • ‘De tijd even stil gezet’ van Elsbeth Veerman, 6 augustus t/m 29 augustus 2021 samen met co-exposant Eugenie Stade. • ‘Bevroren emotie’ van 6 oktober t/m 6 november 2021 van Henk van Dijk en Mickey Visser. • ‘In retroperspectief’ van 8 t/m 18 december van Mia Zaat. • In het weekend van 13 en 14 november was weer de jaarlijkse expositie van Fodipres in de Van Gogh Kerk. De Van Gogh Kerk heeft ondanks alle beperkingen nog verschillende malen bij kunnen dragen aan projecten en producties van derden. Zo heeft basisschool ’t Carillon de eindmusical opgenomen en waren er in december filmopnames voor een productie over Vincent van Gogh. Ook op Open Monumentendag is de Van Gogh Kerk te bezoeken geweest. Grootste activiteit die in de zomer plaats vond was een toertocht van de Porsche Club Holland met 147 deelnemers waarin de Van Gogh Kerk als bezoeklocatie was opgenomen. Museum Vincentre Nuenen Met niet meer dan 6,5 maand openstelling heeft museum Vincentre toch een kleine ruime 10.000 bezoekers kunnen ontvangen. Naar omstandigheden een redelijk resultaat, mede te danken aan extra toeloop van Museumkaarthouders, vanaf juni 2021. Daar staat tegenover dat de markt voor groepen (uit binnen- en buitenland) vrijwel tot stilstand kwam als gevolg van de coronapandemie en ook het hele jaar niet meer in beweging is gekomen. De individuele bezoekers waren vooral afkomstig uit de directe omgeving (ook vakantieparken in de regio), Brabant en de rest van Nederland. De tentoonstelling '100 jaar jong. Nieuw licht op Brabantse mutsen' vanaf 12 september presenteerde een serie prachtige foto's van jonge modellen met traditionele mutsen. Krachtige portretten met een ingetogen rust door fotograaf Marie Louise Nijsing. Zowel muts als model zijn fragiel, vormen één geheel en benadrukken daardoor het tijdloze van deze historische dracht. Het event ‘GLOW in Nuenen’ was een groot succes. Het enthousiasme in het dorp was groot. Met medewerking van serviceclubs en eigen vrijwilligers zijn er avonden georganiseerd voor mensen met een beperking, projecten voor het lager en middelbaar onderwijs en draaide de horeca eindelijk weer eens topavonden. Social media is door Vincentre het hele jaar volop ingezet. Ook in de lockdown-periode. Juist toen was er veel aandacht voor wandelen in de natuur zoals Van Gogh dat in zijn tijd ook deed. Er is zelfs een speciaal corona-aanbod ontwikkeld: een privéwandeling voor 2 of 4 personen met een gids, tegen een aantrekkelijk tarief. De vrijwilligers zijn de spil van de organisatie. Extra zorg ging uit naar hen tijdens de lockdown, met nieuwsbrieven, een nieuwjaarscadeautje en extra telefonisch contact. Gelukkig is iedereen dit jaar goed doorgekomen.

23 Jaarverslag 2021 Van Gogh Sites Foundation In mei 2021 werd de collectie van Museum Vincentre uitgebreid met het schilderij ‘Man bij een moestuin in een Brabants dorp' van Dimmen Gestel. Dit werk is toegevoegd aan de vaste expositie over ‘Vrienden van Vincent’. Vanwege de vereisten van de coronamaatregelen zijn er aanpassingen doorgevoerd in het kassa- en boekhoudsysteem, om digitaal boeken en betalen verder te faciliteren. Ook zijn er promotiemiddelen ontwikkeld voor het geven van digitale lezingen. Beide activiteiten zijn door het Kickstart Cultuurfonds financieel ondersteund. Wat de nieuwbouw van Vincentre betreft, is in mei akkoord verkregen op het ontwerp door het Team Ruimtelijke kwaliteit van de gemeente. Eind 2021 zijn alle verdere vergunningen door de gemeente verleend. Meer hierover in het verslag van de Van Gogh Sites NV. Overige ontwikkelingen Het levensverhaal en het erfgoed van Van Gogh zien we op steeds meer plekken terug in Brabant. Al enkele jaren werkt in Helvoirt een stichting aan het borgen van het erfgoed en het versterken van impact van Van Gogh voor het dorp. In Oirschot presenteert Museum de vier Quartieren op een mooie en toegankelijke wijze het 19e eeuwse leven in Brabant in een vaste tentoonstelling onder de titel "Door de ogen van Van Gogh". In Etten-Leur heeft Streekmuseum Etten + Leur dezelfde aanpak gekozen als in Oirschot. Met behulp van experts Ineke Strouken en Ron Dirven is er een start gemaakt met een grootscheepse renovatie en herziening van de collectie. Begin 2022 verwacht men hier de presentatie ook beter te kunnen linken aan het leven van Van Gogh. Op basis hiervan ligt een intensievere samenwerking met de Van Gogh Kerk in het verschiet. De regio nóg beter maken! Dat is waar wij onszelf als Eindhoven Airport aan gecommitteerd hebben. Dat betekent niet enkel goede verbindingen bieden voor passagiers, maar juist ook de regio waarin jezelf acteert versterken. Samen met Van Gogh Brabant dragen wij proactief bij aan het ontwikkelen van kwalitatief internationaal bezoek aan onze regio middels het ondersteunen van de Van Gogh erfgoedlocaties. Ook veel internationale kenniswerkers en studenten maken gebruik van onze luchthaven, en daarin is het van essentieel belang dat zij naast een goede opleiding en carrière, zich in een mooie, cultuurrijke regio kunnen vestigen en thuis voelen. Hier draagt het Van Gogh Nationaal Park direct aan bij - en dat ondersteunen wij natuurlijk van harte. Roel Hellemons Algemeen Directeur/CEO Eindhoven Airport N.V.

24 Jaarverslag 2021 Van Gogh Sites Foundation In lijn met de doelstellingen van de Van Gogh Sites Foundation, verwerft de NV Brabantse Van Gogh Monumenten en draagt daarmee bij aan een gezonde exploitatie. De Van Gogh Sites NV heeft als doel het verkrijgen, beheren, exploiteren, ontwikkelen en verhuren van deze bijzondere Van Goghlocaties om dit erfgoed aan toekomstige generaties door te kunnen geven. In 2018 is de NV opgericht en zijn de voorbereidende gesprekken gestart over de aankoop van de eerste drie panden: Vincentre in Nuenen en het ernaast gelegen bouwperceel, de Van Gogh Kerk in Etten-Leur en het Vincent Van GoghHuis in Zundert. Uitgifte certificaten Via de uitgifte van certificaten van aandelen in de NV worden particulieren en bedrijven opgeroepen bij te dragen aan het vormen van het benodigde kapitaal. Bedrijven en particulieren kunnen daarmee een stukje eigendom verwerven van de belangrijkste locaties uit het leven van Vincent van Gogh in Brabant. Diverse particulieren, instellingen en bedrijven kochten al vastgoedcertificaten bij de NV en schonken tegelijkertijd een bedrag van €1.000 per gekocht certificaat aan de Van Gogh Sites Foundation. Mede met deze middelen worden de Van Gogh Monumenten aangekocht, verbouwd en ingericht. De Van Gogh Sites Foundation is een culturele ANBI-stichting. De Foundation is aangemerkt als een ‘goed doel’ in het kader van de Belastingwet en de Geefwet en daarmee zijn deze schenkingen fiscaal aftrekbaar. Bovendien betaalt de Foundation als ANBI-stichting geen belasting over de schenkingen die daardoor voor 100% ten goede komen aan de beschreven doelstellingen. Vanwege de coronacrisis is het aantal verkochte certificaten in 2021 maar heel beperkt en is de actieve benadering van bedrijven tijdelijk stopgezet. 5 Van Gogh Sites NV

25 Jaarverslag 2021 Van Gogh Sites Foundation Uitbreiding Museum Vincentre Nuenen In nauwe samenwerking met museum Vincentre in Nuenen, zijn in 2019 de eerste grote stappen voorwaarts gezet voor dit eerste project van de Van Gogh Sites NV. In april 2019 kon de NV met een lening van de gemeente Nuenen de grond aankopen naast Vincentre. Vervolgens is in mei 2019 met een provinciale bijdrage het pand verworven waarin het museum is gehuisvest. Museum Vincentre is gevestigd in het voormalige raadhuis van Nuenen, een erkend Van Gogh Monument. De verwerving van het pand geeft invulling aan de ambitie om Brabantse Van Gogh Monumenten via aankoop te beschermen en zo te behouden voor toekomstige generaties. Samen met architectenbureau diederendirrix is het ontwerp voor de uitbreiding uitgewerkt en is de omgevingsvergunning medio 2021 aangevraagd bij de gemeente Nuenen. In oktober heeft de gemeente de vergunning verleend en is de inspraakprocedure in werking getreden. Dit heeft geleid tot enkele bezwaarmakers in verband met de parkeeroplossing. Na overleg met alle betrokkenen zijn alle bezwaren ingetrokken en is de vergunning onherroepelijk geworden. Halverwege het jaar is een bouwteam samengesteld met aannemer BanBouw, na een selectieprocedure waarvoor diverse aannemers gevraagd waren om een prijsopgave – aanbieding te maken. Tevens is na een selectieprocedure gekozen voor interieurarchitect Van Eijk en Van der Lubbe voor het ontwerp van de nieuwe ontvangstruimte, waarin ook de museumshop en koffiecorner gesitueerd zijn. Duurzame en vernieuwende architectuur Vincentre Naast het museum komt de uitbreiding in de vorm van een expressieve en eigentijdse versie van een langskap boerderij. Architectenbureau diederendirrix uit Eindhoven ontwierp het plan, dat recht doet aan het dorpse en Brabantse karakter van toen en de hedendaagse kijk op duurzame en vernieuwende architectuur. De materiaalkeuze sluit aan bij de voorkeur van Vincent van Gogh om natuurlijke en eerlijke materialen te gebruiken. De totale projectkosten voor de verbouwing en uitbreiding bedragen 5,7 miljoen euro. Tentoonstelling - meesterschap en techniek Vincentre Museum Vincentre belicht de professionele en persoonlijke ontwikkeling van de wereldberoemde Brabantse schilder die in Nuenen zijn meesterwerk De aardappeleters schilderde. De nieuwe vaste tentoonstelling brengt zijn Nuenense periode nog beter tot leven. Ontwerpbureau Tinker imagineers, dat ook het huidige museum inrichtte, werkt momenteel aan het nieuwe ontwerp samen met de betrokken partners. Naast de vaste tentoonstelling, biedt de nieuwbouw ook ruimte voor tijdelijke programmering en wisseltentoonstellingen. Bovendien wordt met Tinker en in samenwerking met ASML Vincents Lichtlab gerealiseerd. Vincents Lichtlab Onder het motto licht is kleur, en kleur is licht, richten ASML en Van Gogh Brabant zich met dit educatieve Lichtlab op een jonge doelgroep. Daarmee krijgt museum Vincentre naast een kunsthistorische ook een technologische programmering, passend bij de Brainport-regio waar het gevestigd is. Door technologie, kunst en creativiteit te combineren, wordt hier een unieke belevenis gecreëerd die zal bijdragen aan de uitstraling van de gehele regio. Financiering en funding project Vincentre Als onderdeel van het totale financieringsplan voor het Van Gogherfgoed in Brabant heeft de Provincie Noord-Brabant in december van het jaar besloten een hypothecaire lening van 2,5 miljoen euro te verstrekken voor de uitbreiding. Samen met de lening van de Gemeente Nuenen, de Brainport Regiodeal, ASML, BPD Cultuurfonds, BrabantC, Mondriaanfonds en vele lokale en regionale bedrijven en particulieren wordt de uitbreiding van museum Vincentre in 2022 mogelijk gemaakt. Volgens planning is de bouw gestart op 22 maart 2022. De geplande openingsdatum is 1 mei 2023. Tot en met 1 november 2022 blijft het huidige museum nog open voor bezoekers.

26 Jaarverslag 2021 Van Gogh Sites Foundation Verwerving Van Gogh Kerk Etten-Leur Noord-Brabant kent maar liefst 39 Van Gogh Monumenten. Dit zijn locaties die vanwege hun waarde voor het leven en werk van Vincent van Gogh tot buitengewoon waardevol erfgoed worden gerekend. Etten-Leur telt vijf Van Gogh Monumenten, waarvan de kerk en de kosterswoning de meest belangrijke zijn. De monumentale Van Gogh Kerk en het kostershuisje zijn gelegen op een markante plek aan de Markt in Etten-Leur. Dit is de kerk waar Vincent van Goghs vader zeven jaar lang dominee was en waar Vincent regelmatig te vinden was. In Etten liet Vincent van Gogh zich in 1881 voor het eerst registreren als kunstschilder. Negen maanden lang woonde en werkte hij in de pastorie die achter de Nederlands Hervormde kerk (nu Van Gogh Kerk) stond. Hier had hij ook z’n eerste echte tekenatelier. Het kostershuisje en de Van Gogh Kerk is een multifunctioneel gebouw en al in gebruik als Van Gogh bezoekerscentrum door de Stichting Vincent Van Gogh Etten-Leur. De Van Gogh Kerk en het bijbehorende kostershuisje zijn eigendom van de gemeente Etten-Leur. In 2020 zijn diverse onderzoeken uitgevoerd en is verder onderhandeld over de voorwaarden voor een mogelijke aankoop van deze monumenten door de Van Gogh Sites NV. Om de gezamenlijke, provinciale ambities te realiseren, is het plan ontwikkeld voor de uitbreiding van de Van Gogh Kerk met een aanbouw en een nieuwe inrichting op basis van het bidbook Becoming Vincent. In mei 2021 is het raadsvoorstel behandeld om over te gaan tot verkoop van de Van Gogh Kerk onder bepaalde voorwaarden aan de Van Gogh Sites NV. Een meerderheid van de raad heeft uiteindelijk besloten niet in te stemmen met dit voorstel vanwege een te hoge jaarlijkse subsidiebijdrage aan de lokale van Gogh Stichting. Naar aanleiding van het ‘Didamarrest’ van de Hoge raad in november, waarbij de rechter overheden verbiedt nog langer vastgoed en bouwgrond exclusief aan één partij aan te bieden, wordt door de gemeente Etten-Leur bekeken hoe zij in 2022 alsnog de Kerk kunnen verkopen, mogelijk in combinatie met ander vastgoed. Vincent Van Gogh was een innovatieve kunstenaar, hij hield nooit op met leren en experimenteren in zijn zoektocht naar perspectief en licht. Het is die onderzoekende houding die we graag willen overbrengen op de volgende generatie in Vincents Lichtlab. Door technologie, kunst en creativiteit te combineren creëren we een unieke belevenis die zal bijdragen aan de uitstraling van deze innovatieve regio. Marjolein de Hooge ASML Community Engagement Simone van der Heiden Directeur Van Gogh Sites NV

RkJQdWJsaXNoZXIy ODY1MjQ=