1 Seizoen 2026 – 2027 Nationale Opera & Ballet Seizoen 2026 – 2027
Where wonder unfol Where wonde
olds Subsidients Main sponsor Partner Main sponsor Junior Company Production partner derunfolds Subsidiënten Hoofdsponsor Hoofdsponsor Productiepartner
4 Welkom Eén zaal. Zestienhonderd bezoekers. Onbekenden voor elkaar, maar verbonden in verwondering door wat zich afspeelt op het grote toneel. Dát is de magie van opera en ballet. In september 2026 is het veertig jaar geleden dat dit theater zijn deuren opende. Veertig jaar vol betoverende ervaringen, die we ook komend jaar weer graag met u delen. Daarom presenteren we met veel plezier ons seizoen 2026 – 2027. In deze brochure vindt u het programma en nemen verschillende artiesten u mee in hun visie op de voorstellingen. Een nieuw hoofdstuk en spannende samenwerkingen Het seizoen omvat een groot aantal ballet- en operaproducties in de Grote Zaal, en diverse andere programma’s en jeugdvoorstellingen in Studio Boekman. Beleef opnieuw het succes van geliefde klassiekers, creëer nieuwe herinneringen bij moderne meesterwerken en laat u verrassen door gedurfde producties van de eigenzinnigste makers van dit moment. We verwelkomen u graag in ons theater, maar brengen opera en ballet ook naar u toe. Tijdens tourneevoorstellingen en work- shops op scholen krijgen (toekomstige) cultuurliefhebbers door heel het land de kans om te genieten van onze kunstvormen. Het Nationale Ballet begint dit seizoen aan een nieuw hoofdstuk. Ernst Meisner neemt het stokje van Ted Brandsen over
5 Stijn Schoonderwoerd Algemeen directeur Nationale Opera & Ballet Sophie de Lint Directeur De Nationale Opera Ernst Meisner Directeur Het Nationale Ballet Foto’s: Jan Willem Kaldenbach Foto: Altin Kaftira als directeur en drukt voor het eerst zijn stempel op de programmering. Bij De Nationale Opera zit het programma bomvol spannende samenwerkingen met makers en gezelschappen uit zowel Nederland als het buitenland. Door elkaar te inspireren en te experimenteren, ontwikkelen we samen producties van het hoogste niveau. De totstandkoming van dit seizoen was niet mogelijk geweest zonder de steun van onze subsidiënten, partners, sponsoren, Patronen en Vrienden. Dankzij hen kunnen we nieuwe producties creëren, jong opera- en ballettalent ondersteunen, en via educatieprojecten nog meer mensen meenemen in de wereld van onze kunstvormen. We willen alle steungevers daar ontzettend voor bedanken. Namens iedereen voor en achter de schermen bij Nationale Opera & Ballet wensen we u een prachtig seizoen toe.
6 De Nationale Opera Overzicht 10 Interview: directeur Sophie de Lint 12 Pagliacci / Cavalleria rusticana 16 Interview: sopraan Corinne Winters 18 Cherry Town 20 Interview: regisseur Jakop Ahlbom 22 Lennox 24 Johannes-Passion 26 Interview: dirigent Leonardo García-Alarcón 28 Der fliegende Holländer 30 Interview: regisseur Lotte de Beer en bas-bariton Ryan Speedo Green 32 De 10 + 1 snaren van kapitein Ud 34 Salome 36 Orfeo ed Euridice 38 Opera Forward Festival (OFF) 40 OFF: Red Fox 42 OFF: interview componist Du Yun en regisseur Barrie Kosky 44 OFF: Hedda Gabler 46 OFF: interview regisseur Nina Spijkers en mezzosopraan Cecilia Molinari 48 OFF: The Monster Trilogy 50 Iolanta 52 Impressions de Pelléas 54 Uprising 55 Norma 56 La damnation de Faust 58 Interview: choreograaf/regisseur Nanine Linning en tenor John Osborn 60 Koor van De Nationale Opera 62 Orkesten 64 Het Nationale Ballet Overzicht 66 Interview: directeur Ernst Meisner 68 Legacies 72 Interview: choreograaf Toer van Schayk 74 Inhoudsopgave
7 Het Zwanenmeer 76 Eerste solisten over Het Zwanenmeer 78 Reflections 80 Cinderella 82 Kostuums en rekwisieten in Cinderella 84 Ballet Vibes 86 Prooi 88 Interview: choreografen Jessica Wright en Morgann Runacre-Temple 90 Metamorphosis 92 Ik hoor, ik hoor wat jij niet ziet 94 Play 96 Interview: choreograaf Alexander Ekman 98 Gala 100 Interview: artistiek leider Junior Company Christopher Powney 102 Staf en dansers 104 Concertmeesters over Het Balletorkest 106 Algemeen Studio Boekman 110 Kinderen, families en het onderwijs 112 Steun ons 128 Medewerkers 130 Colofon 138 Praktische informatie Serieverkoop 8 Naar het theater 116 In het theater 117 Kaartverkoop 118 Kalender 2026 – 2027 120 Plattegrond De Nationale Opera 124 Prijzen De Nationale Opera 125 Plattegrond Het Nationale Ballet 126 Prijzen Het Nationale Ballet 127
8 Achter de schermen bij het ballet Mata Hari | Foto: Altin Kaftira
9 Of u nu graag in de zaal zit of op het balkon, premières bezoekt of juist op zondagmiddag komt: als seriehouder heeft u nog alle keuze. U kiest als eerste uw favoriete data en plaatsen, boekt in één keer uw kaarten voor het hele seizoen en bent op die manier niet afhankelijk van de gespreide startmomenten van de reguliere verkoop. U heeft al een serie vanaf twee voor- stellingen. Meer om van te genieten Een serie biedt meer dan een bezoek aan prachtige voorstellingen. Bij elke geboekte voorstelling kunt u gratis het programmaboek ophalen. Bij een operaserie ontvangt u bovendien drie keer per jaar Odeon, een magazine vol achtergrondverhalen en exclusieve interviews. Zo beleeft u opera en ballet met meer context en verdieping. Beste prijzen Door ons systeem van dynamische prijzen kunnen kaarten later in het seizoen duurder worden. Wie nu een serie samenstelt, boekt dus niet alleen met voorsprong, maar ook met voordeel. Mocht u later toch verhinderd zijn, dan Er staat weer een nieuw seizoen vol opera en ballet voor de deur. Tijdens de serieverkoop boekt u uw favoriete voorstellingen al vóór de start van de reguliere kaartverkoop. Zo verzekert u zich van de mooiste plaatsen en kan de voorpret meteen beginnen. Stel uw eigen serie samen, al vanaf twee voorstellingen kunt u uw kaarten tot een dag voor de voorstelling eenvoudig ruilen via onze klantenservice. Al seriehouder? Dan ontvangt u binnenkort een persoonlijke e-mail met uw eigen link om kaarten te bestellen. Scan voor meer informatie operaballet.nl/serieverkoop De eerste keuze uit alle voorstellingen, data en plaatsen
Opera
11 Pagliacci / Cavalleria rusticana Ruggero Leoncavallo / Pietro Mascagni 5 – 23 september 2026 blz. 16 Cherry Town Dmitri Sjostakovitsj 8 – 20 oktober 2026 blz. 20 Lennox (8+) Bnnyhunna 10 – 17 oktober 2026 blz. 24 Johannes-Passion Johann Sebastian Bach 10 – 26 november 2026 blz. 26 Der fliegende Holländer Richard Wagner 3 – 27 december 2026 blz. 30 De 10 + 1 snaren van kapitein Ud (6+) 13 december 2026 – 3 januari 2027 blz. 34 Salome Richard Strauss 18 januari – 6 februari 2027 blz. 36 Orfeo ed Euridice Christoph Willibald Gluck 3 – 23 februari 2027 blz. 38 Opera Forward Festival (OFF) Red Fox Du Yun 13 – 28 maart 2027 blz. 42 Hedda Gabler Vasco Mendonça 19 – 25 maart 2027 blz. 46 The Monster Trilogy Cassie Kinoshi 20 – 21 maart 2027 blz. 50 Impressions de Pelléas Claude Debussy / Marius Constant 10 april – 1 mei 2027 blz. 54 Tournee De Nationale Opera Studio Iolanta Pjotr Iljitsj Tsjaikovski 16 april – 2 mei 2027 blz. 52 Norma Vincenzo Bellini 12 mei – 6 juni 2027 blz. 56 Uprising Jonathan Dove 16 en 23 mei 2027 blz. 55 La damnation de Faust Hector Berlioz 9 – 27 juni 2027 blz. 58 Voorstellingen De Nationale Opera
12 Opera Interview De basis voor een nieuw operaseizoen volgens directeur Sophie de Lint? Gedeelde artistieke nieuwsgierigheid en vele gesprekken met makers. “We zoeken gezamenlijk naar iets dat meer is dan de som der delen.” Wie door deze nieuwe seizoensbrochure bladert, zal het wellicht opmerken: naast internationale artiesten staan er veel makers uit Nederland in. Is dat toeval of een keuze? “Beide. We werken niet met kunstenaars om waar ze vandaan komen, maar om hun kunstenaarschap”, zegt Sophie de Lint. “Er zijn zulke fantastische artiesten in Nederland. We proberen zo- veel mogelijk te volgen wat hier gebeurt, van het werk van jonge talenten tot dat van ervaren makers, ook uit andere disciplines. We gaan in gesprek met makers met wie we graag zouden samenwerken, dat is het startpunt van een creatieve uitwisseling. Die uitwisseling vraagt tijd. Het duurt vaak jaren voordat het publiek er het resultaat van ziet.” Kruisbestuivingen Zo ligt de kiem van de productie Cherry Town in de begindagen van De Lints aanstelling bij De Nationale Opera, toen ze de Zweeds-Nederlandse theater- maker Jakop Ahlbom ontmoette. “Een collega nam mij mee naar een van zijn voorstellingen. Het was alsof ik een surrealistische wereld werd ingezogen: mysterieus, poëtisch en met subtiele humor. Ik was gefascineerd door de meesterlijke wijze waarop Jakop alle middelen van het theater inzet en was benieuwd hoe hij zijn vakmanschap en verbeeldingskracht naar de operawereld kon brengen. Dat bleek niet eenvoudig, omdat veel operatitels hem te weinig ruimte bieden om zijn artistieke magie op het toneel te brengen. Maar toen we over de Sjostakovitsj-operette CherryTown in gesprek raakten, was het alsof alles klopte: Jakops achtergrond in beeldend theater en mime, de samenwerking met ISH Dance Collective, de muziek. Dan voel je: nu zijn we er klaar voor.” Wat haar in de nieuwe productie aanspreekt, is de kruisbestuiving. “Bij De Nationale Opera willen we disciplines niet in hokjes stoppen. Het wordt interessant wanneer verschillende artistieke talen elkaar versterken. Dat kan alleen als iedereen de tijd krijgt om elkaars wereld echt te leren kennen.” Artistieke werelden Zo’n uitwisseling tussen artistieke werelden ligt ook ten grondslag aan de nieuwe samenwerking met choreograaf en regisseur Nanine Linning. “Zij koesterde al langer de wens om aan een opera te werken. Toen we haar vroegen als regisseur voor Samy Moussa’s Antigone, in 2024, zagen we onder meer hoe vaardig ze met ons koor werkte.” En dat vroeg om een vervolg: “De nieuwe productie La damnation de Faust van Sophie de Lint over het nieuwe operaseizoen “ Het persoonlijke krijgt in opera een grootse betekenis”
13 Berlioz brengt veel samen: een enorm koor, solisten, Nanines dansers van Scapino Ballet Rotterdam, het Koninklijk Concertgebouworkest, dirigent en groot Berlioz-kenner Stéphane Denève, én beeldend kunstenaar Levi van Veluw, met wie Nanine graag wilde samenwerken.” Ook de samenwerking met theatermaker Nina Spijkers komt voort uit een doorlopend artistiek gesprek. “Nina heeft een enorme durf, een groot vakmanschap in personenregie en ze houdt ervan klassieke titels aan te pakken. Ze heeft bovendien een natuurlijk gevoel voor muziek. Bij de ontmoeting met zo’n maker begint er iets te borrelen: wat zou opera voor haar kunnen zijn, en zij voor opera?” Die zoektocht resulteerde in Hedda Gabler, een nieuwe kameropera van componist Vasco Mendonça. De Lint: “Met Vasco waren we al langere tijd in gesprek over de bewerking van een literair werk tot een opera. Nina heeft een grote liefde voor het werk van Henrik Ibsen. We realiseerden ons dat zijn toneelstuk Hedda Gabler zich uitstekend voor een operabewerking leent: het heeft een ijzersterke structuur en een even krachtig als huiveringwekkend hoofdpersonage.” Matchmaking tussen artiesten Zo komen meerdere langlopende gesprekken met verschillende artiesten samen in een project. “Door de juiste persoonlijkheden bijeen te brengen, kan er iets nieuws ontstaan. Dat ‘matchmaken’ tussen arties- ten vind ik een van de inspirerendste onderdelen van mijn werk.” Daarbij speelt ook de geschiedenis van de makers met het huis een rol. “Operaregisseur Lotte de Beer is een mooi voorbeeld. Zij begon hier ooit als jong talent, richtte haar eigen gezelschap op, maakte diverse grote producties voor De Nationale Opera, werkt internationaal, en keert nu terug voor Der fliegende Holländer. Ze benadert die titel samen met een van de toonaangevendste operadirigenten van deze tijd: Susanna Mälkki, die bij ons en het Nederlands Philharmonisch haar debuut maakt.” Wanneer een artistieke chemie zich een- maal heeft bewezen, geeft De Nationale Opera daar graag een vervolg aan, zoals bij maestro Enrique Mazzola en regisseur Jetske Mijnssen. Zij ontfermen zich over de belcanto-klassieker Norma. Foto: Bernd Uhlig Scène uit Johannes-Passion, in de regie van Sasha Waltz “We willen geen disciplines in hokjes stoppen”
14 “Het is fantastisch dat we hen opnieuw kunnen samenbrengen na de Tudor- trilogie. Jetskes scherpe intuïtie voor de psychologische lagen van personages en Enriques belcanto-expertise dragen bij aan de gouden combinatie die dit genre zo nodig heeft: muzikale glans én emotionele diepte. Des te mooier dat ook het Nederlands Kamerorkest zich weer bij hen voegt, om zijn muzikale reis met Enrique voort te zetten.” Puzzelen op de programmering Voor de samenstelling van een seizoen is ook een internationale oriëntatie belangrijk. “Ik reis veel, niet alleen om het werk van regisseurs te zien, maar zeker ook om zangers en dirigenten in verschillend repertoire te horen. Zo ontdek je wat spannende combinaties kunnen zijn.” Het is een opwindend bestaan, zegt De Lint. “Ik doe het met mijn team. Samen leggen we de enorme en spannende puzzel die de programmering is. Uiteindelijk ontstaat een seizoen altijd uit een com- plexe wisselwerking van artistieke wensen, beschikbaarheid, repertoirekeuzes en partnerschappen.” Die partnerschappen spelen ieder jaar een grote rol. “Neem alleen al de unieke samenwerking met onze vijf partnerorkesten, elk met hun eigen signatuur en artistieke wensen.” Daarnaast zijn er ieder seizoen samenwerkingen met andere ensembles, zoals dit keer met de Nederlandse Bachvereniging. “Het was altijd een droom om iets samen met hen te doen, juist in dit land waar Bach zo diep verankerd is.” De gelegenheid diende zich aan met het project van dirigent Leonardo GarcíaAlarcón en choreograaf Sasha Waltz. “Toen ik hoorde dat zij samen aan de Johannes-Passion werkten, wist ik: hier moeten wij onderdeel van zijn, samen met de Bachvereniging. Het is een project waarin alles samenkomt: de Bachtraditie, theater, dans en zang. Sasha’s enscenering benadert de passie als een collectief ritueel, met nadruk op gedeelde ervaringen van gemis, compassie en gemeenschap.” Kwetsbaarheid als rode draad Thema’s als kwetsbaarheid en verlies keren terug in een groot deel van het programma. “Eigenlijk gaat bijna elke opera daarover, maar sommige titels nog directer. Neem Orfeo ed Euridice. Glucks meesterwerk is zo puur, zo direct. Het verhaal gaat over rouw, vasthouden en loslaten. Regisseur Ted Huffman weet dat menselijke aspect heel precies te raken. Hij vertaalt de eeuwenoude mythe naar een herkenbare situatie.” Menselijke fragiliteit zien we ook in Iolanta. “Tsjaikovski’s laatste opera is een aangrijpend sprookje. Het gaat over niet weten wat je mist, over bescherming tegen de harde waarheid, over de vraag of je klaar bent om de wereld werkelijk onder ogen te zien. De regie van Evgeny Titov is snijdend helder én ontroerend. Terugkerend dirigent Kwamé Ryan, die het Rotterdams Philharmonisch Orkest zal leiden, brengt een grote liefde voor de gevoelige muziek van Tsjaikovski mee.” En dan is er Red Fox, de opera die componist Du Yun en regisseur Barrie Kosky voor het Opera Forward Festival maken. “Barrie wilde bij ons, na meerdere grote repertoiretitels, iets totaal nieuws maken. Toen we hem aan Du Yun koppelden, sloeg de vonk meteen over. Ze vonden elkaar in een gesprek over muziek, theater en kunst. Beiden putten uit een veelheid aan bronnen, van popcultuur tot filosofie. Het thema waarop ze uitkwamen is heel intiem: liefde en leven met dementie. Ze werken het uit in drie verhalen die de hele wereld omspannen. Zo krijgt het persoonlijke een grootse betekenis en impact, en daar leent opera zich ontzettend goed voor.” Terug bij De Nationale Opera Naast wereldpremières en nieuwe ensceneringen zijn er natuurlijk ook hernemingen, zoals Salome en Pagliacci / Cavalleria rusticana. De Lint: “Het zijn geweldige repertoiretitels. De intensiteit van muziek en handeling in Strauss’ Salome zorgt vanaf de eerste noten voor een zinderende spanning. En de eenakters Pagliacci en Cavalleria rusticana vervatten rauwe menselijke emoties meesterlijk in meeslepende muziek. Geslaagde ensceneringen van zulke opera’s brengen we graag terug, zodat ze een groter publiek kunnen bereiken. Maar ook daarvoor geldt dat het zoeken is naar het moment waarop je de juiste constellatie van kunstenaars bijeen kunt brengen. Zoals bij Salome. Nu onze voormalige chef-dirigent Lorenzo “We zoeken bewust samenwerking met partners buiten de operawereld” “Het moment waarop je voelt dat alles klopt, is groots”
15 Viotti met het Nederlands Philharmonisch – waarmee hij een bijzondere band heeft – beschikbaar was, en we de meesterlijke Straussvertolker Sara Jakubiak hebben kunnen engageren voor haar roldebuut als Salome, is het een perfect moment.” Ook de reprise van Pagliacci / Cavalleria rusticana is bewust getimed. “Toen duide- lijk werd dat maestro Andrea Battistoni voor deze periode beschikbaar was, wisten we dat we iemand hadden die de juiste energie in dit tweeluik kan brengen. Ook hebben we een ideale cast kunnen engageren. En het voelt goed om, met deze productie in september en La dam- nation de Faust in juni, het seizoen te openen én te sluiten met het Koor van De Nationale Opera in een prominente rol.” Groter publieksbereik De Nationale Opera streeft altijd naar een zo groot mogelijk publieksbereik. “Daarom investeren we bijvoorbeeld ook in het streamen van onze producties en werken we samen met een breed scala aan partners, zoals andere operahuizen, orkesten en gezelschappen. En wij maken natuurlijk deel uit van het Nederlandse culturele ecosysteem. We zijn geen eiland en zoeken bewust ook samenwerkingen Tekst: Wout van Tongeren | Foto: Hans van den Boogaard (portret) Sophie de Lint Directeur De Nationale Opera Foto: Matthias Baus met partners buiten de operawereld. Niet alleen om van elkaar te leren en elkaar te inspireren, maar vooral om de kunstvorm te verrijken en een zo groot en divers mogelijk publiek te bereiken. Zo trekt De Nationale Opera dit seizoen weer op met het Amsterdams Andalusisch Orkest, nu voor de nieuwe jeugdproductie De 10 + 1 snaren van kapitein Ud, waarin verschillende muzikale werelden samenkomen. Ook de tournee Impressions de Pelléas van talentontwikkelingsprogramma De Nationale Opera Studio, in samenwerking met de Nederlandse Reisopera en Opera Zuid, is een voorbeeld van een ver- binding binnen het culturele landschap: samen investeren in talentontwikkeling en publieksbereik.” Ruimte voor experiment Ook dit seizoen krijgt opera weer op uiteenlopende manieren vorm, zowel in de Grote Zaal, als in Studio Boekman. “We bewegen ons voortdurend tussen schaalgroottes: van repertoiretitels tot nieuwe werken, van jeugd- en familievoorstellingen tot de community-opera Uprising, met verschillende lokale koren. In Studio Boekman is er ruimte voor experiment en nieuwe stemmen, zoals The Monster Trilogy – van de Britse componist en jazzsaxofonist Cassie Kinoshi – en de reprise van Lennox, beide in samenwerking met RIGHTABOUTNOW INC.” Wat haar uiteindelijk de meeste energie geeft? Ze denkt even na. “Het moment waarop je voelt dat alles klopt. Wanneer kunstenaars elkaar vinden, wanneer een werk iets raakt in het publiek, wanneer je denkt: dit moest hier en nu gebeuren. En dat gevoel – die gezamenlijke concentratie op iets dat meer is dan de som der delen – zoeken we elk seizoen opnieuw.” Scène uit Pagliacci, in de regie van Robert Carsen (2019)
16 Opera klassiekers over liefde en jaloezie Italiaanse
17 Pagliacci / Cavalleria rusticana Ruggero Leoncavallo (1857 – 1919) / Pietro Mascagni (1863 –1945) “ Een voltreffer. Passie, verraad, jaloezie, moord” Trouw Terug bij De Nationale Opera Gezongen in het Italiaans Muzikale leiding Andrea Battistoni Regie Robert Carsen Decor Radu Boruzescu Kostuums Annemarie Woods Licht Peter van Praet Choreografie Marco Berriel Dramaturgie Ian Burton Pagliacci Drama in twee bedrijven Libretto: Ruggero Leoncavallo Nedda Corinne Winters Canio Riccardo Massi Tonio Roman Burdenko Silvio Hubert Zapiór Cavalleria rusticana Melodrama in één bedrijf Libretto: Giovanni Targioni-Tozzetti en Guido Menasci Santuzza Raehann Bryce-Davis Turiddu SeokJong Baek Lucia Enkelejda Shkoza Alfio Roman Burdenko Lola Maria Warenberg Nederlands Philharmonisch Koor van De Nationale Opera Instudering Koor Edward Ananian-Cooper Nieuw Amsterdams Kinderkoor (onderdeel van Nieuw Vocaal Amsterdam) Première 5/9/2026 Volgende voorstellingen: 8, 11, 14, 17, 20*, 23 september 2026 | Aanvang: 19.30 uur / *14.00 uur | Start kaartverkoop: 7 mei 2026 | Prijscategorie: B | Locatie: Grote Zaal, Nationale Opera & Ballet Foto: Petrovsky & Ramone Ontrouw, verraad en moord vormen de ingrediënten van het beroemdste tweeluik uit de Italiaanse operageschiedenis: Pagliacci en Cavalleria rusticana. In deze twee korte opera’s drijven obsessieve liefde en jaloezie de personages tot het uiterste, met hoogoplopende emoties als gevolg. Zowel in Pagliacci (1892) als in Cavalleria rusticana (1890) bevolken mensen van vlees en bloed het toneel. Theater en werkelijkheid Gevierd regisseur Robert Carsen koos er in zijn aangrijpende productie uit 2019 voor om de traditionele volgorde van de opera’s om te draaien en het contrast tussen theater en werkelijkheid centraal te stellen. Hij begint met Pagliacci, waarin clown Canio ontdekt dat zijn vrouw hem niet alleen bedriegt in de kluchten die ze met hun toneelgezelschap opvoeren. Ook Cavalleria rusticana situeert Carsen in de wereld van het theater. De opera over de destructieve kracht van jaloezie binnen een dorpsgemeenschap verplaatst hij naar de kleedkamer van een operakoor. Muzikaal vuur Pagliacci / Cavalleria rusticana is een seizoensopening in stijl, met het Koor van De Nationale Opera op volle kracht. Andrea Battistoni is een van de toonaangevende Italiaanse dirigenten van dit moment. Hij zal deze twee parels uit het verismo – de stijl waarin het gewone leven en rauwe emoties centraal staan – dirigeren. De hoofdrollen worden vertolkt door solisten van wereldklasse. Sopraan Corinne Winters won de Oper! Award 2025 voor Beste vrouwelijke zanger. Ze vertolkt Nedda en is voor het eerst bij ons te horen. Twee veelgevraagde tenoren, Riccardo Massi (Canio) en SeokJong Baek (Turiddu), maken eveneens hun debuut in Amsterdam. Publiekslieveling Raehann Bryce-Davis keert bij ons terug voor haar roldebuut als Santuzza.
18 Opera Interview Sopraan Corinne Winters over Pagliacci De Amerikaanse sopraan Corinne Winters, in 2025 winnaar van de Oper! Award voor Beste vrouwelijke zanger, is een van de meest markante artiesten van de hedendaagse operawereld. Dit seizoen maakt ze haar debuut bij De Nationale Opera als Nedda in Pagliacci, een rol waar ze zeer naar uitkijkt. Winters: “De opera’s uit de late negentiende en vroege twintigste eeuw, zoals Pagliacci, bevatten driedimensionale vrouwenrollen en verhalen over herkenbare personages in allerlei situaties. Ik vind het geweldig om die verhalen te verkennen, die soms alledaags zijn, maar altijd zeer menselijk. Uitdrukking geven aan iets waar iedereen in het publiek zich op zijn eigen manier mee kan identificeren is wat ik zo fantastisch vind aan dit repertoire.” “Nedda is zeker een van die fascinerende vrouwen. Ze is een artiest met een vurige persoonlijkheid die te maken heeft met verschillende mannen in haar leven die haar willen claimen. Je hebt haar bezitterige en gewelddadige echtgenoot, haar jonge minnaar, maar ook de mensen met wie ze werkt en rondreist – allemaal relaties waarin machtsverhoudingen meespelen. Nedda is een vrije geest, met veel passie en energie. Ze wil zich dolgraag uiten, maar voelt zich verstikt en zoekt naar een uitweg. Vrouwen bevinden zich al millennialang in dit soort situaties, zonder ontsnappingsmogelijkheid. Het maakt deel uit van het collectieve bewustzijn van vrouwen: we weten allemaal enigszins hoe dit voelt. Het is tijdloos en tegelijkertijd heel actueel.” Volle, lyrische stem “Het repertoire van de late negentiende en vroege twintigste eeuw ligt mij als zangeres heel goed. Mijn lyriek en timbre sluiten mooi aan bij de meer melancholische muziek van die tijd. Mijn stem heeft een rijke klankkleur en ik heb veel kracht in de hoge noten, waardoor ik door het orkest heen kan ‘snijden’. Ik heb wat ik zou noemen een volle lyrische stem. Geen dramatische, maar ik kan wel scherpte of dramatische kwaliteit toevoegen wanneer dat nodig is. Ook mijn podiumprésence past goed bij dit repertoire: ik geef alles en ik houd erg van de complexe en rijkgeschakeerde personages uit deze periode.” Gewaagd of traditioneel “Wat ensceneringen betreft heb ik een brede voorkeur. Voor mij is het belangrijk dat regisseurs trouw blijven aan het stuk, maar binnen die kaders wél een nieuwe kant van de opera laten zien, een kleur of smaak die we misschien nog niet op die specifieke manier hebben ervaren. Dat is voor mij het kenmerk van een geweldige productie: die kan ongelooflijk gewaagd en afwijkend zijn, of juist traditioneler, maar moet het verhaal op een unieke en geloofwaardige manier vertellen.” “Wanneer ik aan een nieuwe productie begin, probeer ik me altijd open te stellen. Het ergste wat er in een repetitie- ruimte kan gebeuren, is domweg ‘nee’ zeggen voordat je zelfs maar iets hebt geprobeerd. Dat doodt echt volledig de inspiratie en verbeeldingskracht. Het is belangrijk om de geest van samenwerking en creativiteit te behouden, want dan voelen mensen zich veilig om te gaan onderzoeken en ontstaat er écht grote kunst.” “ Een productie moet trouw blijven aan het stuk én iets nieuws tonen” Zangeres Corinne Winters voelt zich aangetrokken tot verhalen die alledaags en diep menselijk zijn. Zoals dat van Nedda in Pagliacci: een vrije geest, die zich verstikt voelt. “Nedda’s verhaal is tijdloos en tegelijkertijd ontzettend actueel.”
19 Tekst: Benjamin Rous I Foto: Liliya Namisnyk Nedda als spiegel voor vele vrouwen
20 Opera Fysiek theater, hiphopdans en wervelende muziek
21 Woningnood, corruptie, liefde: de thema’s van Cherry Town (1959) zijn maar al te actueel. Regisseur Jakop Ahlbom brengt een bonte cast van zangers en dansers samen in een muzikaal spektakel. In een grote stad waar de huren hoog zijn en de huizen schaars, leidt de aankondiging van een nieuwbouwproject tot grote opwinding. In het gloednieuwe Cherry Trees Estate – kortweg Cherry Town – hopen talloze woningzoekenden een plekje voor zichzelf te vinden. Maar de zelfingenomen vastgoedondernemer die het project leidt, negeert de voorrangsverklaringen die de gemeente heeft verstrekt. Kunnen eerlijkheid en liefde het winnen van corruptie en egoïsme? Swingende Sjostakovitsj In Sjostakovitsj’ enige operette horen we de ‘lichte’ kant van de componist. Het werk bruist van walsen, polka’s en andere soorten dansmuziek. Tussendoor parodieert Sjostakovitsj ernstiger muziekstijlen. De wervelende partituur is in goede handen bij het Nederlands Philharmonisch en dirigent Bassem Akiki, die eerder in Amsterdam indruk maakte met Animal Farm (2023) en We Are The Lucky Ones (2025). Artistieke krachten Voor deze voorstelling bundelen De Nationale Opera, Jakop Ahlbom Company en ISH Dance Collective voor het eerst hun artistieke krachten. Regisseur Jakop Ahlbom, die al jaren furore maakt met zijn beeldende producties vol humor en visuele poëzie, vervangt de gesproken dialogen van de operette door stil spel. De stunt- en dansscènes ontwikkelt hij samen met choreograaf Marco Gerris (artistiek leider van ISH Dance Collective en winnaar van de Johannes Vermeerprijs 2025). Een energieke cast – met geliefde Nederlandse zangers als Thomas Oliemans, Frederik Bergman, Nina van Essen, Michael Wilmering en Alexander de Jong – deelt het toneel met dansers van ISH Dance Collective en het Koor van De Nationale Opera. Nieuwe productie Muzikale komedie in drie bedrijven Libretto: Vladimir Mass en Michail Tsjervinski, in een vertaling van Sir David Pountney Gezongen in het Engels Muzikale leiding Bassem Akiki Regie Jakop Ahlbom Decor Thomas Rupert Kostuums Esmée Thomassen Licht Marc Heinz Choreografie Marco Gerris Dramaturgie Wout van Tongeren Sasha Alexander de Jong Masha Nina van Essen Lidion Ella Taylor Boris Michael Wilmering Fayke Noos Thomas Oliemans Blatherbox Frederik Bergman Nederlands Philharmonisch Koor van De Nationale Opera Instudering Koor Edward Ananian-Cooper Een productie van De Nationale Opera in samenwerking met Jakop Ahlbom Company en ISH Dance Collective Schoolvoorstellingen Speciaal voor het basis- en voortgezet onderwijs worden er besloten schoolvoorstellingen aangeboden. Zie operaballet.nl/schoolvoorstellingen Partner Première 8/10/2026 Volgende voorstellingen: 10, 11*, 16, 20 oktober 2026 | Aanvang: 20.00 uur / *14.00 uur | Start kaartverkoop: 7 mei 2026 | Prijzen: zie blz. 125 | Locatie: Grote Zaal, Nationale Opera & Ballet Foto: Petrovsky & Ramone Voor de hele familie 10+ Cherry Town Dmitri Sjostakovitsj (1906 – 1975)
22 Opera Regisseur Jakop Ahlbom over Cherry Town Voor Cherry Town tovert de gerenommeerde theatermaker Jakop Ahlbom een onbekende operette van Sjostakovitsj om tot een spectaculaire voorstelling voor jong en oud. Een hedendaags sprookje met een actuele twist. Jakop Ahlbom is altijd op zoek naar nieuwe vormen. Hij staat al 25 jaar bekend om zijn unieke voorstellingen waarin telkens andere middelen worden ingezet om magie te creëren in het theater: mime, slapstick, muziek, acrobatiek, dans, illusionisme, special effects, bijna altijd zonder taal. Internationaal heeft hij veel succes, grote producties als Horror, Lebensraum en Unseen reizen over de hele wereld. Tegelijkertijd vertelt hij vaak intieme verhalen over complexe relaties. Zijn eerste artistieke betrokkenheid bij opera dateert uit 2013, toen hij gevraagd werd een bewerking van Offenbachs Les contes d’Hoffmann te maken voor Deutsche Oper Berlin. “Opera is voor mij de ultieme kunstvorm. Alles komt bij elkaar”, vertelt Ahlbom. Voor zijn debuut als operaregisseur stortte hij zich een jaar lang op opera: “Elke ochtend bij het ontbijt luisterde ik naar de opera. Ik vind dat je, voor je begint te regisseren, de muziek moet kunnen dromen. Dat is essentieel.” Polka’s en walsen Hij debuteert bij De Nationale Opera met Cherry Town, oftewel Cheryomushki, een operette uit 1959 van Dmitri Sjostakovitsj. “Het is lichte muziek. Polka’s en walsen, af en toe jazzy, met een snufje Russische melancholie. Heel anders dan de Sjostakovitsj die we kennen van opera’s als De neus en Lady Macbeth van Mtsensk.” Het wordt echt een voorstelling voor alle leeftijden, waarin een aantal van Ahlboms stijlkenmerken – illusionisme, special effects, slapstick en acrobatiek – niet zal ontbreken: “Er is veel te beleven. Het decor bestaat uit vervallen appartementen die vol staan met spullen, perfect voor allerlei verstop- en verdwijntrucs, en andere effecten. Er doen acht dansers mee van Marco Gerris’ ISH Dance Collective, dat al vaker samenwerkte met de Junior Company van Het Nationale Ballet. Daarnaast zijn er acht zangers en een koor van twintig personen.” De oorspronkelijke operette van drie uur is teruggebracht tot ongeveer de helft: “Samen met vertaler David Pountney hebben we het verhaal wat versimpeld en het aantal gesproken dialogen teruggebracht tot het minimum. Bijna alles wordt nu gezongen.” Het verhaal gaat over actuele thema’s als woningnood en corruptie: “Het draait om drie stellen die al hun hoop gevestigd hebben op het beloofde land, ‘Cherry Town’: bewoonbare appartementen voor gewone mensen. Dat is voor hen, net als voor velen tegenwoordig, een lot uit de loterij. We zien twee geliefden die ervan dromen eindelijk samen te kunnen wonen. Het huis van een oude man en zijn volwassen zoon moet worden gesloopt om plek te maken en ze komen op straat te staan. De projectontwikkelaar doet beloftes die hij niet kan waarmaken en een van zijn werknemers probeert het bedrog van zijn malafide baas aan het licht te brengen. Het oor- spronkelijke verhaal eindigde enigszins curieus, met een magische tuin waarin alles goedkomt.” Zelf heeft Ahlbom zich voor het einde laten inspireren door Buster Keaton. “Het wordt een wilde achtervolging, vol magisch-realistische effecten. Ik zie deze operette als een modern sprookje, een universeel verhaal van alle tijden.” “ Opera is voor mij de ultieme kunstvorm. Alles komt bij elkaar” Interview Sjostako specia met e
Tekst: Margriet Prinssen | Foto: Stef Nagel kovitsj aleffects
24 Opera Muzikaal avontuur vol lef en verbeelding
25 Lennox gaat over een jongen die op zijn zoektocht naar een geheimzinnig ziekenhuis zijn eigen dapperheid ontdekt. Een muzikaal verhaal over familie, vriendschap, en dingen durven doen, met muziek van de jonge producer Bnnyhunna. Lennox weet dat zijn vader lijdt aan een mysterieuze ziekte, maar wat er precies aan de hand is, wordt hem niet verteld. Als zijn vader op een dag zijn geluksketting vergeet mee te nemen naar een afspraak in het ziekenhuis, besluit Lennox samen met zijn beste vriendin achter hem aan te gaan. Op basis van het bekroonde boek RIGHTABOUTNOW INC. en De Nationale Opera bewerkten het boek Lennox en de gouden sikkel tot een energieke hiphop-opera. Schrijver Zindzi Zevenbergen ontving in 2022 de Zilveren Griffel voor haar boek over sikkelcelziekte, een bloed- ziekte die vooral mensen met West-Afrikaanse roots treft. Illustratoren Hedy Tjin en Brian Elstak wonnen het Zilveren Penseel voor het boek. Hun beweeglijke illustraties zijn een grote visuele inspiratiebron voor deze voorstelling. Maarten van Hinte schreef een poëtisch, eigentijds operalibretto, waarin de zoektocht en worsteling van de jonge Lennox ontwapenend tot uiting komt. Multi-instrumentalist en producer Bnnyhunna (Benjamin Ankomah) schreef met Lennox zijn eerste opera. In zijn compositie brengt hij jazz, gospel, afro, soul en klassiek samen tot een energieke, kleurrijke muzikale vertelling. Regisseur Marjorie Boston vervlecht alles tot een dynamisch en spannend geheel. Terug bij De Nationale Opera Libretto: Maarten van Hinte Gezongen in het Nederlands Regie Marjorie Boston Decor John Lippens en Koen Jantzen Kostuums Iris Elstrodt Licht Wes Broersen Muzikale supervisie, orkestratie en aanvullende compositie Lochlan Brown Aanvullende arrangementen Noah Stakenborg Ontwikkeling slagwerkpartij Dimairon Catal Muzikale dramaturgie Neo Muyanga Dramaturgie Wout van Tongeren Lennox Winny Herbert Aya Charlene Sancho Mevrouw Babel / tramcontroleur / receptioniste / dokter Miebond Nienke Nasserian Meneer Babel Ayrton Kirchner Glimmerik Dwayne Toemere Coproductie met RIGHTABOUTNOW INC. Schoolvoorstellingen Speciaal voor het basisonderwijs worden er besloten schoolvoorstellingen aangeboden. Zie operaballet.nl/ schoolvoorstellingen Founding partner programmering Studio Boekman Première 10/10/2026 Volgende voorstellingen: 11*, 11, 12*, 13*, 13, 14*, 15, 16, 17 oktober 2026 | Aanvang: 16.00 uur / *12.30 uur | Start kaartverkoop: 7 mei 2026 | Prijzen: zie blz. 125 | Locatie: Studio Boekman, Nationale Opera & Ballet Foto: Michiel Spijkers Jeugdopera 8+ Lennox Bnnyhunna (1998) “ Lennox is een avontuurlijke hiphop-opera met de stijl en vaart van een videoclip” de Volkskrant
26 Opera Poëtisch en menselijk
27 Meestal klinkt Bachs muziek in kerken of concertzalen. Nu is er een unieke kans om de Johannes-Passion bij De Nationale Opera te beleven, in samenwerking met de Nederlandse Bachvereniging. Dirigent Leonardo García-Alarcón stond aan de wieg van deze ontroerende en interdisciplinaire vertelling van het passieverhaal. Samen met choreograaf Sasha Waltz maakt hij van dit hoogtepunt in de westerse muziekgeschiedenis een poëtisch en menselijk verhaal over de zoektocht naar waarheid, rechtvaardigheid en verlossing. Waltz creëert een symbiose tussen zangers, musici, koor en dansers uit haar eigen gezelschap, waarin beweging en klank samensmelten. De Johannes-Passion, die Bach enkele jaren voor zijn Matthäus schreef, geldt als de meer dramatische en intense van de twee evangelische werken. Waar de Matthäus-Passion eerder een reflectie is op het lijden van Christus en de schrijnende tekortkomingen van de mensheid, wordt de luisteraar in de Johannes-Passion op indringende wijze meegenomen in de turbulente en emotionele laatste momenten van Jezus. Bijzondere muzikale ontmoeting De aangrijpende muziek wordt ten gehore gebracht door de gespecialiseerde musici van de Nederlandse Bachvereniging. Ook het koor van de Bachvereniging is betrokken en werkt voor deze productie samen met het Koor van De Nationale Opera: een bijzondere ontmoeting. In de cast vinden we enkele van de beste Bachvertolkers van dit moment, zoals bas-bariton Florian Boesch en twee zangers die hun huisdebuut maken: bas-bariton Andreas Wolf en tenor David Fischer. Nieuwe productie voor De Nationale Opera Oratorium Gezongen in het Duits Muzikale leiding Leonardo García-Alarcón Regie en choreografie Sasha Waltz Decor Heike Schuppelius Kostuums Bernd Skodzig Licht David Finn Dans / choreografie Sasha Waltz & Guests Elektro-akoestische geluidsinterventie Diego Noguera Evangelist David Fischer Jezus Andreas Wolf Pilatus Florian Boesch Sopraan Jessica Niles Alt Paul-Antoine Bénos-Djian Tenor Matthew Newlin Nederlandse Bachvereniging Koor van de Nederlandse Bachvereniging Koor van De Nationale Opera Instudering Koor Edward Ananian-Cooper Coproductie met de Nederlandse Bachvereniging Een productie van Sasha Waltz & Guests, oorspronkelijk in opdracht van en geproduceerd door Opéra de Dijon, in coproductie met Sasha Waltz & Guests en het Théâtre des ChampsÉlysées. Wereldpremière 22 maart 2024, als onderdeel van het Paasfestival van Salzburg. Met dank aan Aline Foriel-Destezet. Première 10/11/2026 Volgende voorstellingen: 12, 14, 18, 20, 22*, 24, 26 november 2026 | Aanvang: 19.30 uur / *14.00 uur | Start kaartverkoop: 7 mei 2026 | Prijscategorie: A | Locatie: Grote Zaal, Nationale Opera & Ballet Foto: Petrovsky & Ramone “ Een sierlijk samenspel tussen de dansers, musici, het koor en de zangers” The New York Times Johannes-Passion Johann Sebastian Bach (1685–1750)
28 Opera Dirigent Leonardo García-Alarcón over de Johannes-Passion Leonardo García-Alarcón groeide op in een Argentijnse familie van musici en dansers, en is al sinds zijn jeugd een groot bewonderaar van Johann Sebastian Bach. Die twee rode draden in zijn leven komen samen in een enscenering van Bachs Johannes-Passion, die hij samen met choreograaf Sasha Waltz ontwikkelde. García-Alarcón: “Bach móét op een bepaald moment in zijn leven hebben overwogen om een opera te componeren. Hij kende de opera’s van Lotti, Telemann en Hasse heel goed. Het enige probleem was dat er in Leipzig geen operahuis was. Maar hij had een diepe behoefte aan dramatische muziek. Zijn wereldlijke cantates, die hij dramma per musica noemde, zijn net miniatuuropera’s. Die behoefte aan drama vind je ook terug in de Johannes-Passion. Daar bevindt Bach zich meer in het theater dan in de kerk.” Bach is een groot redenaar in muziek, zegt García-Alarcón. “Hij neemt een tekst en transformeert die binnen zijn muzikale architectuur zodanig dat de boodschap zo krachtig mogelijk overkomt. Een van de eerste wetten van de retorica is dat je de aandacht van je publiek moet vangen. Daarom past Bach technieken toe die vooral in opera’s werden gebruikt, zoals het concerto, de da capo-aria en recitatieven. Bach is absoluut geen conservatieve musicus, binnen de kerkelijke context is hij een revolutionair.” Wat de dirigent zo fascineert aan barokcomponisten, is dat zij alle stijlen gebruiken die ze maar tot hun beschikking hebben. “Het is alsof hedendaagse componisten tegelijkertijd zouden putten uit twaalftoonsmuziek, serialisme, rap, techno, pop en volksmuziek om een grote polyfonie te creëren van alles wat er bestaat. Bach haalde zijn inspiratie uit heel Europa, hij kende en kopieerde alle muziekstijlen die het continent te bieden had.” Zichtbare muziek Toen García-Alarcón het driehonderdjarig bestaan van de Johannes-Passion wilde vieren, dacht hij meteen aan choreograaf Sasha Waltz. “Samen besloten we ons te concentreren op de menselijke kant van de passie, die ons naar het licht leidt. Grote choreografen, zoals Sasha, kunnen een gevoelstoestand zichtbaar maken. Bij hen is dans nooit oppervlakkig, er is altijd een directe relatie met emoties. Als ik tegenwoordig naar Bach luister en mijn ogen sluit, is het alsof ik Sasha’s bewegingen kan zien. Ze weet muzikale vormen in dans te vertalen. Als het orkest een fuga speelt, zie ik die fuga op het toneel: de symmetrie van de vorm, maar ook de incidentele asymmetrie van het tempo. Alles wordt zichtbaar. Die intieme relatie met muzikale texturen vind ik ontzettend krachtig en inspirerend. Als dirigent moet ik de componist en de choreograaf dienen. Wanneer er zo’n diep begrip tussen die twee ontstaat, vormen we een krachtige driehoek.” Als laatste benadrukt de Argentijnse dirigent het belang van ritme. “Een sterke ritmische stuwing, zoals tango- of flamencodansers die hebben, is erg belangrijk. Die puls is iets waar ik voort- durend naar zoek en die Sasha heeft ontsloten in mijn interpretatie van Bach. In de barok krijgt die vorm door de basso continuo: fundament en motor van de muziek. Tegenwoordig vind je die terug in allerlei muziekgenres, van rock tot metal.” Interview Voor dirigent Leonardo García-Alarcón is de Johannes-Passion een krachtig muzikaal drama. Met choreograaf Sasha Waltz onderzocht hij hoe dans en beweging de emoties in Bachs muziek kunnen versterken. “Als ik tegenwoordig naar Bach luister, zie ik Sasha’s bewegingen voor me.” De theatrale kracht van
Tekst: Benjamin Rous | Foto: Jean-Baptiste Millot Bach “Bach is geen conservatieve musicus, hij is een revolutionair”
30 Opera Een stormachtig meesterwerk
31 Woeste orkestklanken en meeslepende verlangens kenmerken Richard Wagners eerste meesterwerk, Der fliegende Holländer. In deze nieuwe productie interpreteert regisseur Lotte de Beer hoofdpersonage Senta als een kunstenaar op zoek naar zelfexpressie. Der fliegende Holländer, een vervloekte kapitein, is gedoemd om voor altijd met zijn spookschip over de woeste zeeën te zwerven. Eens in de zeven jaar mag hij aan wal om te proberen de liefde te vinden en zo de vloek te verbre- ken. Senta is opgegroeid in een traditioneel gezin, waar de mannen op zee varen en de vrouwen aan het spinnewiel zitten. Als jonge vrouw met een grote verbeeldingskracht verlangt ze naar het grenzeloze onbekende. Wanneer ze de mysterieuze kapitein ontmoet, voelt ze zich aangetrokken tot zijn vrije geest en onttoverde wereldbeeld. Vrijgevochten kunstenaar Regisseur Lotte de Beer kiest in haar interpretatie voor het perspectief van Senta als vrijgevochten kunstenaar. Senta’s leefwereld is als een schilderij uit een geromantiseerd verleden waarin ze gevangen zit. De Holländer is voor haar als een muze die haar inspireert om buiten de bekende kaders te treden, maar zijn nihilisme motiveert haar uiteindelijk haar eigen stem te vinden. Gevierd dirigent Susanna Mälkki maakt met Der fliegende Holländer haar debuut bij De Nationale Opera. Met haar combinatie van bevlogenheid, technische precisie en gevoel voor muzikale dramaturgie leidt zij het Nederlands Philharmonisch door Wagners stormachtige partituur. Ook sopraan Elisabeth Teige, bekend van haar Wagnervertolkingen bij onder meer de Bayreuther Festspiele, maakt met signatuurrol Senta haar huisdebuut.Ze treft een tegenspeler van formaat in bas-bariton Ryan Speedo Green, geroemd om zijn krachtige, warme stem en grote dramatische overtuigingskracht. Hij maakt als de Holländer een huis- én roldebuut. Nieuwe productie Romantische opera in drie bedrijven Libretto: Richard Wagner Gezongen in het Duits Muzikale leiding Susanna Mälkki Regie Lotte de Beer Decor en kostuums Christof Hetzer Licht Alex Brok Beweging Klevis Elmazaj Dramaturgie Peter te Nuyl en Jasmijn van Wijnen Daland Liang Li Senta Elisabeth Teige Erik Jamez McCorkle Mary Jasmin White Der Steuermann Dalands Omer Kobiljak Der Holländer Ryan Speedo Green Nederlands Philharmonisch Koor van De Nationale Opera Instudering Koor Ernst Raffelsberger Première 3/12/2026 Volgende voorstellingen: 6*, 10, 13*, 15, 18, 22, 25*, 27* december 2026 | Aanvang: 19.30 uur / *14.00 uur | Start kaartverkoop: 7 mei 2026 | Prijscategorie: A | Locatie: Grote Zaal, Nationale Opera & Ballet Foto: Petrovsky & Ramone Der fliegende Holländer Richard Wagner (1813 – 1883)
32 Opera Foto: Jiyang Chen Regisseur Lotte de Beer en bas-bariton Ryan Speedo Green over Der fliegende Holländer Bij regisseur Lotte de Beer botst nostalgie met nihilisme. Zanger Ryan Speedo Green omarmt de slechterik. Samen maken ze van Der fliegende Holländer een aangrijpende vertelling over vloek en verlossing. Voor regisseur Lotte de Beer is theater een oefening in empathie en verbondenheid. In Wagners Der fliegende Holländer herkent zij het grootste politieke probleem vanditmoment:polarisatie.“Ikzieertweepolariserende klankwerelden in: de Italiaanse operatraditie, die je terughoort in de traditionele, nostalgische wereld van de Noorse kapitein Daland, en de rusteloze, grenzeloze muziek van de ronddolende Holländer. Daarin herken je trouwens al de vernieuwende stijl van Wagners latere werken, zoals Tristan und Isolde. In de wereld van Daland klampt men zich vast aan een ‘vroeger was alles beter’-mentaliteit. De Holländer vertegenwoordigt een traditie van deconstructie en nihilisme.” De mythe van de Vliegende Hollander is gebaseerd op een VOC-schipper. De Beer: “Dat inspireerde me tot een enscenering van Dalands wereld als tot leven gewekte schilderkunst uit de Gouden Eeuw, de wereld van Vermeer en zijn tijdgenoten. Maar deze esthetiek belichaamt een gevaarlijke vorm van nostalgie: een VOC-mentaliteit doordrenkt van dominantie en kolonialisme. Daartegenover staat de Holländer, die de Gouden-Eeuw-esthetiek ontmantelt. De mens achter de mythe “ Ik hoop de bad guy te zijn waarvoor mensen stiekem juichen” Ryan Speedo Green Interview
33 Tekst: Jasmijn van Wijnen Foto: Marco Sommer Hij laat ons vrij letterlijk de schaduw- kant ervan zien, door de decorstukken om te draaien. Daardoor worden er abstracte zwarte vlakken zichtbaar. Zelf blijft hij ronddolen in nihilisme: hij heeft God vervloekt, maar geen nieuwe zin gevonden die hem richting geeft.” Kunstenaar en muze Senta, de dochter van kapitein Daland, is een kunstzinnig meisje dat wordt grootgebracht in een kleine samenleving waar de vrouwen achter het spinnewiel zitten en de mannen op zee zijn. De Beer: “Als ik naar Senta’s muziek luister, stel ik me haar voor als een individuele, zoekende geest die zelf ook iets te vertellen heeft. Haar fascinatie voor de Holländer kun je zien als het dwepen van een meisje met een man, maar net zo goed als de obsessie van een kunstenaar met een muze. Ik vraag me bij Senta en de Holländer af: wie verlost wie? De Holländer kan net zo goed Senta’s verlosser zijn.” Holländer tussen de Hollanders Toen Ryan Speedo Green op vijftienjarige leeftijd in slaap viel tijdens een Parsifalvoorstelling, had hij niet kunnen bevroeden welke grote rol Wagners repertoire in zijn leven zou gaan spelen, zowel op professioneel als persoonlijk vlak. “Ik vind het geweldig om hier mijn debuut als Holländer te maken, te midden van de Hollanders!”, zegt Green. “Titelrollen voor mijn stemtype, bas-bariton, zijn schaars. Maar een titelrol als de Holländer is wel meteen episch: de introductie van het personage bestaat uit een twaalf minu ten durende aria – Wagners meest iconische – en daarna volgt nog zo’n tweeënhalve akte. Vanaf het moment dat je opkomt, ga je niet meer af voor de daaropvolgende, zeg, drie kwartier. Dat vergt een enorme fysieke en mentale inspanning.” Larger than life Green: “Wagners imposante personages gaven me voor het eerst het gevoel dat ik – als grote, zwarte man – gewoon mezelf kon zijn, zonder mensen af te schrikken. De Holländer is bij uitstek een larger-thanlife-personage. Als publiek moet je zowel bang zijn voor de vloek die op hem rust, als medelijden met hem voelen. Hij moet niet alleen een indrukwekkende stem en uitstraling hebben, maar ook een menselijkheid die je raakt. Zelfs als hij arrogant en egocentrisch is, wil ik dat je ziet dat hij liefde waard is. Ik hoop de bad guy te zijn waarvoor mensen stiekem juichen.” “ Ik vraag me bij Senta en de Holländer af: wie verlost wie?” Lotte de Beer
34 Opera ontdekkingsreis Muzikale
35 Kapitein Ud voelt dat zijn muziek iets mist en begint aan een gewaagde zoektocht. De Nationale Opera en het Amsterdams Andalusisch Orkest nemen jong en oud mee op een groots avontuur vol mythen, verhalen en nieuwe klanken. In de wereldliteratuur neemt de avontuurlijke heldenreis een belangrijke plek in. Verhalen als Homerus’ Odyssee en Ibn Battuta’s Kitaab Rihla spreken al duizenden jaren tot de verbeelding. De 10 + 1 snaren van kapitein Ud is een episch avontuur vol mythen, geschiedenis en fantasie. Het laat zien dat open- staan voor het onbekende je meer brengt dan je ooit zou kunnen denken. Vloedgolf Kapitein Ud speelt elke dag onvermoeibaar zijn muziek, tot hem op een dag ineens een vreemd gevoel overvalt: er ontbreekt iets! Het lijkt wel alsof er tussen de tonen een leegte zit. Als er uit het niets een kolossale vloedgolf verschijnt, besluit Ud het avontuur aan te gaan. Hij laat zich meevoeren op het schuim van de verdwaalde watermassa, op zoek naar méér muziek. Zo begint een reis langs rotsachtige kusten, zinderend hete zandplateaus en dichtbegroeide heuvels vol olijfbomen. Overal ontmoet Ud vreemde, kleurrijke figuren die hem nieuwe muzikale tradities laten ontdekken, en wiens sterke verhalen je soms maar met een korreltje zeezout moet nemen. De Nationale Opera en het Amsterdams Andalusisch Orkest werken samen om dit verhaal op het toneel te zetten. Eerder sloegen de gezelschappen de handen ineen voor het minifestival Radio Caïro (2024) en de voorstelling Oum – A Son’s Quest for His Mother (2025). Ze vinden elkaar in de gedeelde missie om muzikale werelden bij elkaar te brengen. Het libretto wordt geschreven door schrijver, dichter en vertaler Nisrine Mbarki Ben Ayad, de nieuwe Dichter der Nederlanden. Wereldpremière Libretto: Nisrine Mbarki Ben Ayad Gezongen in het Nederlands en andere talen Coproductie met het Amsterdams Andalusisch Orkest Schoolvoorstellingen Speciaal voor het basisonderwijs worden er besloten schoolvoorstellingen aangeboden. Zie operaballet.nl/schoolvoorstellingen Founding partner programmering Studio Boekman Première 13/12/2026 Volgende voorstellingen: 13*, 19*, 20*, 20, 21*, 23*, 27*, 28*, 29*, 30* december 2026, 2*, 3* januari 2027 | Aanvang: 16.00 uur / *13.30 uur | Start kaartverkoop: 7 mei 2026 | Prijzen: zie blz. 125 | Locatie: Studio Boekman, Nationale Opera & Ballet Foto: Michiel Spijkers Jeugdopera 6+ Het Amsterdams Andalusisch Orkest Het Amsterdams Andalusisch Orkest (AAO), opgericht in 2011, wil het artistieke erfgoed van Granada tot Bagdad een plek in het heden geven. Het orkest verweeft de muziek met bestaande én nieuwe verhalen en theatervormen. Met eigen producties en uiteenlopende samenwerkingen heeft het AAO inmiddels een stevige plek in de Amsterdamse cultuursector verworven. De 10 + 1 snaren van kapitein Ud “ Het Amsterdams Andalusisch Orkest verbindt op een unieke manier cultureel erfgoed met het heden” Juryrapport Cultuurfonds Prijs
www.operaballet.nlRkJQdWJsaXNoZXIy ODY1MjQ=