Kust & Zee

11 Begin 20e eeuw was er in het overgangsgebied van Waddenzee naar Zuiderzee sprake van duizenden hectares zeegrasvelden. Veel eilandbewoners van Wieringen, Texel, Terschelling, Urk en Schokland verdienden deels hun brood met het oogsten en verwerken van ‘wier’ – zo werd het groot zeegras destijds genoemd. Het werd gebruikt voor daken, matrasvulling en het bouwen van dijken. Na de aanleg van de Afsluitdijk verdween dit in snel tempo. Tegelijkertijd heerste er een ‘wierziekte’ en samen met de slechte waterkwaliteit is dat waarschijnlijk de doodsklap geweest. Het belang van zeegras Zeegrasvelden staan, net als koraalriffen, mangrovebossen en mosselbanken, aan de basis van een gezond ecosysteem. Deze waterplant vormt uitgestrekte velden. In deze velden gaat het water langzamer stromen, waardoor slib naar de bodem zinkt. Dit maakt het water helderder. Met de wortels stabiliseert zeegras de bodem en in de bodem legt zeegras ook koolstof vast. Een gezond zeegrasveld kan zelfs veel meer CO2 vastleggen dan een bos. Volgens wetenschappers zijn zeegrasvelden 30 keer efficiënter in koolstofopslag dan de meeste bossen. Kraamkamer en klimaatbuffer Daarnaast zijn zeegrasvelden van groot belang voor andere planten en dieren: ze dienen als kraamkamer voor jongen van onder andere vis en garnaal. De dieren kunnen hun eitjes leggen in het zeegras, jonge vis vindt er beschutting en het is een favoriete woon- of schuilplaats voor de zeenaald, het zeepaardje en andere dieren. Die kunnen op hun beurt als voedsel dienen voor vogels en vissen. Daarnaast werkt zeegras mogelijk als natuurlijke klimaatbuffer. Doordat het zand vasthoudt kan de wadbodem beter meegroeien met een stijgende zeespiegel. Verschillende soorten zeegrassen Zeegrassen zijn planten die zijn aangepast aan het onderwaterleven in brakke en zoute wateren. In het vorige artikel kon je al lezen over de gigantische zeegrasvelden in de Middellandse Zee. De soort zeegras die daar leeft heet la Posidonia Oceanica. In de Nederlandse zoute wateren komen twee soorten voor, namelijk groot zeegras (Zostera marina L.) en klein zeegras (Zostera noltii Hornem). Zeegrassen zijn eigenlijk geen grassen maar behoren tot de familie der fonteinkruidachtigen. Het zijn de enige vaatplanten in onze streken die in zeewater groeien. Groot zeegras is een beschermde plant op grond van de Europese Flora- en Faunawet. Herstel van zeegras op de Wadden In diverse delen van Nederland wordt momenteel hard gewerkt aan het herstel van zeegrasvelden. Dit is een van de maatregelen vanuit de Europese Kaderrichtlijn Water om te zorgen voor voldoende, schoon en gezond water. Op de Grienderwaard, een wadplaat ten noordoosten van het eiland Griend, ligt sinds kort het grootste zeegrasveld van Nederland. In 2021 groeide er ruim 276 hectare groot zeegras, het resultaat van een langjarig onderzoeksproject. Groot zeegras Klein Zeegras naast groot zeegras Fotografie: Raven Cammenga, Laura Govers, Jannes Heusinkveld en Historische Vereniging Wieringen Tekst: Rijkswaterstaat, Rijksuniversiteit Groningen, the Fieldwork Company en Vereniging Kust&Zee Zeegrasvelden behoren tot de meest productieve (marine) ecosystemen in de wereld, zoals koraalriffen, oester- en mosselbanken. Deze ecosystemen kunnen elkaar ook positief beïnvloeden. Zo verminderden ze de kracht van het water en is er ook uitwisseling van voedingsstoffen en dieren. De terugkomst van zeegras

RkJQdWJsaXNoZXIy ODY1MjQ=